دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، این بار صنعت سینما و قلب فرهنگی آمریکا، هالیوود را هدف برنامههای خود قرار داده و از طرحی گسترده برای آنچه «بازگرداندن هالیوود به دوران اوج» خوانده، پرده برداشته است. طرحی که به گفته او باید جلوی مهاجرت تولیدات سینمایی به خارج از خاک آمریکا را بگیرد و هالیوود را بار دیگر به مرکز بیرقیب فیلمسازی جهان تبدیل کند.
بر اساس گزارشها، ترامپ در ماههای اخیر بارها از وضعیت کنونی هالیوود انتقاد کرده و معتقد است سیاستهای فرهنگی موسوم به «ووک»، افزایش هزینههای تولید در ایالت کالیفرنیا، مالیاتهای سنگین و فقدان مشوقهای دولتی باعث شده بسیاری از استودیوهای بزرگ، پروژههای خود را در کشورهایی مانند بریتانیا، کانادا، مجارستان و استرالیا جلوی دوربین ببرند. او این روند را «غارت سیستماتیک صنعت سینمای آمریکا توسط کشورهای دیگر» توصیف کرده است.
از تعرفه بر فیلمهای خارجی تا مشوقهای مالیاتی
مهمترین بخش از نسخه ترامپ برای هالیوود، پیشنهاد اعمال تعرفه صددرصدی بر تمامی فیلمهایی است که خارج از ایالات متحده تولید میشوند. ترامپ مدعی است که کشورهای رقیب با ارائه معافیتهای مالیاتی گسترده و یارانههای دولتی، تهیهکنندگان آمریکایی را به ترک لسآنجلس ترغیب میکنند و این اقدام، امنیت فرهنگی و اقتصادی آمریکا را تهدید میکند.
او در اظهارنظری جنجالی گفته بود: «صنعت فیلم آمریکا در حال مرگ است، چون دیگر کسی نمیخواهد در آمریکا فیلم بسازد. ما باید تولید را به خانه برگردانیم. اگر فیلمی در خارج از کشور ساخته میشود تا در آمریکا نمایش داده شود، باید هزینهاش را بپردازد.» این اظهارات بلافاصله موجی از نگرانی را در میان استودیوها، شرکتهای پخش و حتی سینماداران مستقل ایجاد کرد، چرا که بخش بزرگی از تولیدات مشترک هالیوود اساساً ماهیت بینالمللی دارند.
در کنار بحث تعرفه، تیم ترامپ از بستهای از مشوقهای مالیاتی فدرال برای فیلمسازی در داخل آمریکا سخن گفته است. کاهش مالیات بر تولید، تسهیل صدور مجوزها در کالیفرنیا و ایجاد «منطقه ویژه تولید» در لسآنجلس از جمله مواردی است که بهعنوان راهکار برای رقابت با مشوقهای خارجی مطرح شده است. فرماندار کالیفرنیا نیز پیشتر طرحی برای دو برابر کردن سقف اعتبار مالیاتی سینما به بیش از ۷۵۰ میلیون دلار در سال ارائه کرده بود که اکنون با حمایت ضمنی کاخ سفید روبهرو شده است.
انتصاب سه چهره سرشناس بهعنوان نماینده ویژه در هالیوود
بخش دیگر برنامه ترامپ که بازتاب زیادی در رسانههای آمریکایی داشته، انتصاب سه بازیگر و فیلمساز سرشناس و نزدیک به او ــ مل گیبسون، جان وویت و سیلوستر استالونه ــ بهعنوان «سفرا و نمایندگان ویژه رئیسجمهور در هالیوود» است. ترامپ این سه نفر را «افراد مورد اعتماد با تجربه طولانی در صنعت» توصیف کرده و گفته مأموریت آنها گفتوگو با مدیران استودیوها، اتحادیهها و اصناف سینمایی برای شناسایی موانع تولید و ارائه راهکار است.
منتقدان اما این انتصابها را نمادین و بیشتر اقدامی سیاسی میدانند. بسیاری از فعالان هالیوود معتقدند مشکلات ساختاری این صنعت ــ از جمله اعتصابهای گسترده نویسندگان و بازیگران در سالهای اخیر، سلطه پلتفرمهای نمایش آنلاین، افت فروش گیشه پس از همهگیری کرونا و افزایش هزینههای تولید ــ با انتصاب چند چهره سینمایی حل نخواهد شد.
واکنش هالیوود؛ نگرانی یا امید محتاطانه؟
واکنشها در هالیوود به طرح ترامپ دوگانه بوده است. اتحادیه تهیهکنندگان و برخی مدیران استودیوها هرچند از ایده تقویت تولید داخلی و افزایش مشوقهای مالیاتی استقبال کردهاند، اما نسبت به تبعات تعرفه صددرصدی هشدار دادهاند. آنها میگویند بسیاری از فیلمهای بهظاهر آمریکایی بخشهایی از فیلمبرداری یا جلوههای ویژه خود را در خارج انجام میدهند و اعمال چنین تعرفهای میتواند هزینه نهایی تولید را سرسامآور کند و حتی به کاهش تولید منجر شود.
انجمن سینماداران آمریکا نیز اعلام کرده هرگونه افزایش ناگهانی هزینهها در نهایت به کاهش تعداد فیلمهای اکرانشده و افزایش قیمت بلیت منجر خواهد شد. در مقابل، برخی چهرههای محافظهکار در هالیوود و شماری از کارکنان فنی و عوامل پشت صحنه که به دلیل انتقال پروژهها به خارج بیکار شدهاند، از رویکرد ترامپ حمایت کرده و آن را «تلاشی دیرهنگام اما ضروری برای نجات لسآنجلس» خواندهاند.
هالیوود در بحران؛ چرا تولید از آمریکا میگریزد؟
آمارها نشان میدهد سهم لسآنجلس از تولیدات بزرگ سینمایی در یک دهه گذشته بهطور محسوسی کاهش یافته است. در حالی که در اوایل دهه ۲۰۱۰ بیش از نیمی از فیلمهای پرفروش هالیوود بهطور کامل در کالیفرنیا تولید میشد، این رقم اکنون به کمتر از یکسوم رسیده است. کشورهایی مانند بریتانیا با ارائه بازپرداخت مالیاتی تا ۲۵ درصد، کانادا با یارانههای استانی و مجارستان با معافیتهای گسترده، به مقصد جذاب استودیوها تبدیل شدهاند.
همزمان، آتشسوزیهای اخیر در لسآنجلس، بحران مسکن و افزایش هزینه زندگی برای عوامل سینمایی، فشار مضاعفی بر صنعت وارد کرده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند بدون اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی و بیمهای کالیفرنیا، صرفاً وضع تعرفه نمیتواند تولید را به آمریکا بازگرداند.
نگاه سیاسی ترامپ به فرهنگ و سینما
برای ترامپ، هالیوود تنها یک صنعت اقتصادی نیست، بلکه میدان نبرد فرهنگی نیز هست. او بارها هالیوود را به ترویج «ارزشهای چپگرایانه» و فاصله گرفتن از «ارزشهای آمریکایی» متهم کرده و وعده داده با احیای این صنعت، روایتهای «میهنپرستانه، خانوادهمحور و امیدبخش» را تقویت خواهد کرد. همین نگاه باعث شده برخی تحلیلگران، مداخله او در هالیوود را در ادامه سیاستهای فرهنگی دولتش در حوزه رسانه، دانشگاه و نشر ارزیابی کنند.
با این حال، هنوز جزئیات اجرایی طرح ترامپ، از جمله نحوه اعمال تعرفهها، تعریف دقیق «فیلم خارجی» و سازوکار مشوقهای جدید، بهصورت رسمی و قانونی منتشر نشده و برای تصویب نهایی نیازمند تأیید کنگره و نهادهای تنظیمگر است. تا آن زمان، هالیوود در وضعیتی میان امید به حمایت دولتی و نگرانی از بیثباتی ناشی از سیاستهای تعرفهای باقی مانده است؛ صنعتی که همچنان بزرگترین صادرکننده فرهنگی آمریکا به جهان است، اما خود برای بقا در خانه، چشم به تصمیمهای واشنگتن دوخته است.
نظرات (0)