سامانههای جدید پدافند هوایی که بهطور کامل با اتکا به توان داخلی طراحی و تولید شدهاند، در آینده نزدیک به چرخه عملیاتی کشور اضافه خواهند شد. این خبر که از سوی خبرگزاری فارس منتشر شده، حاکی از ادامه روند خودکفایی صنعت دفاعی ایران و تمرکز ویژه بر توسعه تجهیزات پدافندی بدون وابستگی به نمونههای خارجی است.
بر اساس این گزارش، سامانههای مورد اشاره حاصل تلاش متخصصان داخلی در مجموعههای دفاعی و دانشبنیان کشور هستند و از نظر طراحی، مأموریت و فناوری بهکاررفته، «بدون نمونه خارجی» توصیف شدهاند؛ عبارتی که نشان میدهد این سامانهها کپی یا بهروزرسانی تجهیزات وارداتی نیستند، بلکه بر مبنای نیازهای بومی و تهدیدات روز طراحی شدهاند.
حرکت به سوی خودکفایی کامل در پدافند هوایی
توسعه سامانههای پدافندی در سالهای اخیر یکی از محورهای اصلی برنامههای ارتقای توان دفاعی کشور بوده است. تجربه تحریمهای گسترده و محدودیتهای انتقال فناوری، نیروهای مسلح را به سمت بومیسازی کامل تجهیزات سوق داده است. در همین راستا، سامانههای متعددی از جمله سامانههای برد کوتاه، میانبرد و برد بلند در سالهای گذشته طراحی و عملیاتی شدهاند.
کارشناسان مسائل دفاعی معتقدند تولید سامانههای بدون نمونه خارجی به معنای عبور از مرحله مهندسی معکوس و ورود به مرحله نوآوری و طراحی اصیل است. این رویکرد علاوه بر تأمین نیازهای عملیاتی، امکان ارتقای مستمر و بهروزرسانی سامانهها متناسب با تهدیدات جدید را نیز فراهم میکند و وابستگی به زنجیره تأمین خارجی را به حداقل میرساند.
ویژگیهای سامانههای جدید؛ چه میدانیم؟
اگرچه جزئیات فنی دقیق سامانههای جدید هنوز بهصورت رسمی منتشر نشده، اما توصیف «بدون نمونه خارجی» گویای چند ویژگی کلیدی است:
- طراحی مأموریتمحور: این سامانهها بر اساس تهدیدات واقعی و شرایط جغرافیایی ایران طراحی شدهاند، نه الگوبرداری از سامانههای موجود در بازار جهانی.
- فناوری بومی: از رادار و سامانههای کشف و رهگیری تا موشک و سامانه فرماندهی و کنترل، تمامی اجزا با فناوری داخلی توسعه یافتهاند.
- تحرکپذیری و بقاپذیری بالا: نسل جدید سامانههای پدافندی معمولاً با تأکید بر جابهجایی سریع، استتار، مقاومت در برابر جنگ الکترونیک و توان مقابله با اهداف متنوع از جمله پهپادها، موشکهای کروز و جنگندهها طراحی میشوند.
- یکپارچگی با شبکه پدافند: این سامانهها قابلیت اتصال به شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور را دارند و میتوانند اطلاعات را بهصورت لحظهای با سایر اجزای شبکه به اشتراک بگذارند.
پیش از این نیز مقامهای پدافند هوایی تأکید کرده بودند که ایران امروز قادر است انواع اهداف هوایی را در ارتفاعات و بردهای مختلف کشف، رهگیری و منهدم کند و شبکه پدافندی کشور بهصورت لایهلایه و یکپارچه عمل میکند.
جایگاه پدافند در دکترین دفاعی ایران
پدافند هوایی به عنوان یکی از ارکان اصلی بازدارندگی و دفاع همهجانبه، همواره جایگاه ویژهای در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران داشته است. با توجه به گسترش تهدیدات هوایی، از جمله توسعه پهپادهای تهاجمی، موشکهای هوشمند و جنگ الکترونیک، سرمایهگذاری بر روی سامانههای بومی پدافندی ضرورتی راهبردی محسوب میشود.
رونماییهای سالهای گذشته نشان داده است که صنعت دفاعی کشور توانسته است سامانههایی مانند باور-۳۷۳، سوم خرداد، ۱۵ خرداد و مجید را با قابلیتهای متفاوت توسعه دهد. هر یک از این سامانهها بخشی از پازل دفاع لایهای را تکمیل میکنند و سامانههای جدید میتوانند حلقههای باقیمانده یا نیازهای نوظهور را پوشش دهند.
پیام رونماییهای آینده
اعلام خبر در راه بودن سامانههای پدافندی بدون نمونه خارجی، حامل پیامهای مهمی در سطح داخلی و خارجی است. در سطح داخلی، این خبر نشاندهنده استمرار حمایت از شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی دفاعی و اعتماد به توان متخصصان جوان کشور است. در سطح خارجی نیز، این پیشرفتها بیانگر آن است که فشار تحریم و محدودیتهای فناورانه نتوانسته خللی در روند توسعه دفاعی ایران ایجاد کند.
انتظار میرود جزئیات بیشتر درباره مشخصات فنی، برد، ارتفاع درگیری و نوع اهداف قابل مقابله این سامانهها در مراسم رونمایی رسمی اعلام شود. آنچه مسلم است، ورود این سامانهها به سازمان رزم پدافند هوایی، قدرت بازدارندگی کشور را در برابر هرگونه تهدید هوایی افزایش خواهد داد و شبکه دفاعی ایران را در برابر سناریوهای پیچیدهتر مقاومتر خواهد کرد.
به گزارش فارس، توسعه سامانههای بومی پدافند هوایی در دستور کار مستمر نیروهای مسلح قرار دارد و اخبار تکمیلی درباره زمان و نحوه رونمایی این سامانهها بهزودی اطلاعرسانی خواهد شد.
نظرات (0)