معاون اول رئیس‌جمهور با تأکید بر جایگاه بی‌بدیل فرهنگ در سیاست خارجی، گفت‌وگو و تعامل فرهنگی را مسیری مطمئن برای نزدیکی ملت‌ها و تحقق اهداف مشترک دانست و از فرهنگ به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای ساختن تفاهم پایدار یاد کرد.

برگزاری نخستین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی

نخستین دوره «جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی و عمومی» صبح امروز دهم شهریورماه در حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد. این مراسم که به مناسبت سی‌ویکمین سالروز تأسیس این سازمان ترتیب یافته بود، با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسین سیمایی صراف وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، حجت‌الاسلام محمدمهدی ایمانی‌پور رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه و جمعی از هنرمندان، اصحاب رسانه و فعالان حوزه دیپلماسی عمومی برگزار شد.

هدف اصلی این رویداد، شناسایی، معرفی و حمایت از روایتگران مؤثر ایران در عرصه بین‌الملل عنوان شده است؛ روایتگرانی که در حوزه‌های مختلف فرهنگی، رسانه‌ای و علمی تصویر واقعی‌تری از ایران، ظرفیت‌های تمدنی و توانمندی‌های انسانی آن را به جهان معرفی می‌کنند.

تأکید بر وحدت جهان اسلام و همکاری کشورهای جنوب

محمدرضا عارف در سخنرانی خود با قدردانی از برگزارکنندگان این رویداد و حضور اندیشمندان، چهره‌های فرهنگی و مهمانان خارجی، بر ضرورت تقویت همبستگی میان کشورهای اسلامی و کشورهای جنوب تأکید کرد. به گفته او، دیپلماسی را نباید به یک عرصه محدود دانست، بلکه گفت‌وگو، همفکری و همکاری برای دستیابی به اهداف مشترک باید در همه سطوح به‌ویژه در حوزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی پیگیری شود.

معاون اول رئیس‌جمهور یادآور شد که جمهوری اسلامی ایران از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، وحدت امت اسلامی و همکاری میان کشورهای مسلمان را به‌عنوان یکی از راهبردهای اساسی خود دنبال کرده است. وی با اشاره به پیوندهای عمیق تاریخی و تمدنی در منطقه افزود: کشورهای اسلامی و همسایگان از اشتراکات فرهنگی و تمدنی گسترده‌ای برخوردارند؛ ظرفیتی کم‌نظیر که می‌تواند مبنای همکاری‌های راهبردی قرار گیرد.

عارف تصریح کرد: دشمنان مشترک جهان اسلام همواره کوشیده‌اند با ایجاد فاصله میان ملت‌های منطقه، مانع شکل‌گیری همگرایی شوند، اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده که ملت‌ها به‌تدریج اهمیت وحدت و همکاری را بهتر درک کرده‌اند و گرایش به همدلی در حال تقویت است.

فرهنگ، قدرتمندترین ابزار تفاهم

معاون اول رئیس‌جمهور در بخش مهمی از سخنان خود، فرهنگ را ابزاری بسیار قدرتمند برای ایجاد تفاهم توصیف کرد و گفت: برای تقویت ارتباط میان ملت‌ها باید بیش از هر زمان دیگری از ظرفیت اندیشمندان، هنرمندان، نخبگان دانشگاهی و کنشگران فرهنگی استفاده کرد. به باور او، دیپلماسی فرهنگی و عمومی می‌تواند آنچه را که دیپلماسی رسمی به‌تنهایی قادر به تحقق آن نیست، محقق سازد و دل‌ها را به یکدیگر نزدیک کند.

وی نقش سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را در این مسیر ارزشمند خواند و اظهار کرد: این سازمان دقیقاً با هدف تقویت ارتباطات فرهنگی میان ملت‌ها و تلاش برای تحقق مشترکات فرهنگی و انسانی شکل گرفته است و اقدامات آن در معرفی فرهنگ، تمدن و سرمایه انسانی ایران به جهانیان قابل تقدیر است.

انتقاد از استانداردهای دوگانه و ضرورت اصلاح نظم بین‌المللی

عارف با اشاره به تحولات بین‌المللی، از رویکردهای دوگانه برخی قدرت‌های غربی در قبال مفاهیمی چون حقوق بشر و آزادی بیان انتقاد کرد. او گفت: امروز بسیاری از نهادهای بین‌المللی که با شعار دفاع از حقوق انسان‌ها تأسیس شده‌اند، تحت تأثیر نظام سلطه قرار گرفته‌اند و برخوردهای دوگانه با ملت‌ها و کشورها، فاصله میان ادعا و عمل را آشکار کرده است.

معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد: کشورهای اسلامی و کشورهای در حال توسعه با تکیه بر عقبه تمدنی، ظرفیت‌های فرهنگی و اشتراکات فراوان خود می‌توانند نقشی مؤثر در اصلاح ساختارهای ناعادلانه بین‌المللی ایفا کنند و صدای عدالت‌خواهی را در جهان تقویت نمایند.

ایران اهل گفت‌وگو و مدافع منافع ملی

عارف با تبیین رویکرد کلان جمهوری اسلامی ایران در سیاست خارجی، خاطرنشان کرد: ایران اهل جنگ نیست، اما در دفاع از منافع ملی خود قاطع است. ما اهل گفت‌وگو هستیم و همواره بر تعامل حداکثری تأکید داشته‌ایم، اما در صیانت از منافع کشور و ملت، به هیچ وجه کوتاه نخواهیم آمد.

وی ابراز امیدواری کرد برگزاری نشست‌ها و رویدادهایی از جنس جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی بتواند زمینه‌ساز تفاهم، همدلی و وحدت بیشتر میان ملت‌ها و دولت‌های مختلف جهان شود و مسیر همکاری‌های فرهنگی را هموارتر سازد.

تجلیل از ۴۵ چهره برگزیده در ۱۳ عرصه

بر اساس اعلام دبیرخانه این جایزه، ایده راه‌اندازی «جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی و عمومی» به مناسبت سی‌ویکمین سالروز تأسیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی مطرح شد. هدف از این ابتکار، تجلیل از کنشگرانی بوده است که به‌صورت مستمر و اثربخش در حوزه معرفی ایران اسلامی و ظرفیت‌های کشور در عرصه بین‌المللی فعالیت کرده‌اند.

در این دوره، کمیته‌های تخصصی در ۱۳ حوزه شامل فرهنگ و هنر، دیپلماسی عمومی، دیپلماسی علمی، روایتگری از ایران، کنشگران رسانه‌ای، ایرانیان خارج از کشور، زنان، قرآن و تبلیغ، حقوق، ترجمه و نشر، سازمان‌های مردم‌نهاد، ادیان توحیدی و ورزش، از میان حدود ۳۰۰ گزینه پیشنهادی به دبیرخانه، ۴۵ چهره داخلی و خارجی را به‌عنوان برگزیدگان و شایستگان تقدیر انتخاب و معرفی کردند.

برگزارکنندگان اعلام کردند این جایزه تلاش دارد با حمایت از روایتگران مؤثر، شبکه‌ای پایدار از کنشگران فرهنگی و رسانه‌ای علاقه‌مند به ایران در سراسر جهان ایجاد کند و تصویر واقعی و چندبعدی از جامعه ایرانی را فراتر از کلیشه‌های رسانه‌ای به مخاطبان بین‌المللی ارائه دهد.