مدیر بهزیستی شهرستان سنندج نسبت به پیامدهای استفاده نادرست از شبکه‌های اجتماعی هشدار داد و تأکید کرد که بخشی از آسیب‌های اجتماعی امروز مستقیماً با سبک مواجهه خانواده‌ها و نوجوانان با فضای مجازی مرتبط است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این اظهارات در آیین اختتامیه «طرح پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در فضای مجازی ویژه نوجوانان و والدین» مطرح شد؛ طرحی که به همت اداره فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد، اداره بهزیستی سنندج و مؤسسه همیاران اجرا شده است.

مراسمی برای معرفی دستاوردها و تقدیر از فعالان پیشگیری

این مراسم با حضور یحیی نصیری رئیس اداره فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد، فرزانه بهرامی معاون توانبخشی، حبیب‌الله ابراهیمی مدیر بهزیستی سنندج و جمعی از مسئولان و کارشناسان حوزه اجتماعی برگزار شد.

به گفته برگزارکنندگان، هدف اصلی این رویداد معرفی نتایج و دستاوردهای طرح به اقشار مختلف جامعه، جلب حمایت نهادها و افکار عمومی برای توسعه کمی و کیفی برنامه‌های پیشگیرانه و همچنین قدردانی از فعالان و مجریانی بود که در اجرای این طرح مشارکت داشتند. در پایان مراسم نیز با اهدای لوح و هدایایی از تلاش‌های دست‌اندرکاران تجلیل شد.

از عصر ارتباطات تا «جامعه خطر»

حبیب‌الله ابراهیمی، مدیر بهزیستی سنندج، در سخنانی با اشاره به ویژگی‌های جهان معاصر گفت: امروز از دنیای کنونی با عناوینی چون عصر سرعت، عصر ارتباطات، عصر اطلاعات و دهکده جهانی یاد می‌شود، اما اگر بخواهیم تعبیری جامع‌تر داشته باشیم، باید آن را «جامعه خطر» بنامیم؛ جامعه‌ای که در کنار فرصت‌های بی‌سابقه، با تهدیدها و آسیب‌های نوپدید نیز روبه‌روست.

وی افزود: بخشی قابل توجه از آسیب‌های اجتماعی کنونی متأثر از نحوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی است. فضای مجازی به خودی خود نه فرصت مطلق است و نه تهدید مطلق؛ آنچه سرنوشت‌ساز است، میزان آگاهی، مهارت و مدیریت خانواده‌ها و به‌ویژه نوجوانان در مواجهه با این فضاست.

پدیده «خانواده اضطراری» و کمرنگ شدن گفت‌وگوی عاطفی

مدیر بهزیستی سنندج با اشاره به تحولات ساختاری نهاد خانواده اظهار کرد: در دهه‌های گذشته الگوی خانواده گسترده و پس از آن خانواده هسته‌ای غالب بود، اما امروز با شکل جدیدی از خانواده مواجه هستیم که می‌توان آن را «خانواده اضطراری» نامید.

به گفته وی، در این الگو اعضای خانواده اگرچه به ظاهر در کنار یکدیگر و زیر یک سقف زندگی می‌کنند، اما پیوند عاطفی، گفت‌وگوی مؤثر و تعامل سازنده میان آن‌ها به شکل محسوسی کاهش یافته است. حضور همزمان اما منفعل اعضا در فضای فیزیکی خانه در حالی که هر فرد غرق در صفحه تلفن همراه یا شبکه‌های اجتماعی است، نمونه‌ای آشکار از این گسست ارتباطی است.

ابراهیمی تأکید کرد که همین کمرنگ شدن ارتباطات درون خانواده، زمینه را برای تأثیرپذیری بیشتر نوجوانان از محتواهای آسیب‌زا، الگوهای ناسالم و ارتباطات پرخطر در فضای مجازی فراهم می‌کند.

آموزش و پیشگیری؛ راهکار اصلی کاهش آسیب‌ها

این مسئول حوزه اجتماعی، آموزش و پیشگیری را دو محور کلیدی در کاهش آسیب‌های ناشی از فضای مجازی دانست و گفت: افزایش سواد رسانه‌ای، آموزش مهارت‌های خودمراقبتی و تقویت مهارت‌های ارتباطی در خانواده می‌تواند نقش مهمی در مصون‌سازی نوجوانان داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: والدین باید علاوه بر نظارت آگاهانه و بدون ایجاد حس کنترل افراطی، با ایجاد فضای گفت‌وگوی صمیمانه، اعتماد متقابل و حضور فعال در دنیای دیجیتال فرزندان، آن‌ها را برای مواجهه هوشمندانه با تهدیدهای فضای مجازی توانمند کنند. در مقابل، نوجوانان نیز نیازمند آموزش مهارت‌هایی مانند مدیریت زمان استفاده از اینترنت، تشخیص اخبار و محتوای جعلی، حفاظت از حریم خصوصی و شناخت مرزهای ارتباط سالم هستند.

ابراهیمی افزود: تجربه اجرای طرح پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در فضای مجازی نشان داد که مداخلات آموزشی گروهی، کارگاه‌های مهارت‌آموزی برای والدین و نوجوانان و تولید محتوای بومی و قابل فهم، می‌تواند نگرش خانواده‌ها را نسبت به فرصت‌ها و تهدیدهای شبکه‌های اجتماعی اصلاح کند.

ضرورت تداوم طرح‌های پیشگیرانه در مدارس و محلات

مدیر بهزیستی سنندج با قدردانی از مشارکت مؤسسه همیاران و کارشناسان فوریت‌های اجتماعی، بر لزوم تداوم و گسترش چنین طرح‌هایی در مدارس، محلات و مراکز فرهنگی تأکید کرد و گفت: پیشگیری کم‌هزینه‌تر، پایدارتر و انسانی‌تر از درمان است و سرمایه‌گذاری در حوزه آگاه‌سازی خانواده‌ها، به‌ویژه در مناطق شهری و حاشیه‌ای، بازدهی بلندمدت در کاهش آسیب‌های اجتماعی خواهد داشت.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با حمایت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای آموزشی و مشارکت خود خانواده‌ها، زمینه اجرای گسترده‌تر برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های فضای مجازی و تقویت بنیان خانواده فراهم شود؛ خانواده‌ای که به گفته او، نخستین و مهم‌ترین سنگر در برابر آسیب‌های جامعه خطر امروز است.