نشست مشترک خانه معدن ایران و معاون اقتصادی سفارت آفریقای جنوبی با هدف بررسی ظرفیت‌های همکاری معدنی دو کشور و برنامه‌ریزی برای حضور پررنگ شرکت‌های آفریقایی در بزرگ‌ترین رویداد معدنی ایران برگزار شد. در این دیدار که با محوریت نمایشگاه ایران کانماین ۲۰۲۶ شکل گرفت، دو طرف بر ضرورت عبور از تفاهم‌نامه‌های تشریفاتی و حرکت به سمت اجرای پروژه‌های واقعی و پایدار تأکید کردند.

ایران کانماین؛ نقطه اتصال معدنکاران ایران و آفریقا

محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران و نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، در این نشست با اشاره به جایگاه ممتاز آفریقای جنوبی در صنعت معدن جهان، ایران کانماین را فرصتی استثنایی برای ایجاد ارتباط مستقیم میان شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران، سازندگان ماشین‌آلات و فعالان معدنی دو کشور توصیف کرد.

بهرامن تأکید کرد که روابط معدنی تهران و پرتوریا نباید به خرید و فروش کالا یا امضای یادداشت تفاهم محدود بماند، بلکه باید همکاری‌ها در تمام حلقه‌های زنجیره ارزش معدن تعریف شود. به گفته او، حوزه‌هایی مانند اکتشاف، استخراج، فرآوری مواد معدنی، تأمین ماشین‌آلات و تجهیزات، انتقال فناوری، ارائه خدمات فنی و مهندسی و همچنین آموزش و توسعه منابع انسانی، زمینه‌های مستعدی برای همکاری‌های گسترده و برد-برد هستند.

رئیس خانه معدن ایران با اشاره به شرایط متغیر سیاسی و اقتصادی افزود: بخش خصوصی نباید منتظر بهبود شرایط سیاسی بماند. حتی در دوره‌های دشوار نیز باید شبکه ارتباطی میان تشکل‌ها و بنگاه‌های اقتصادی حفظ شود تا به محض فراهم شدن بستر مناسب، بتوان بدون اتلاف زمان وارد فاز اجرایی پروژه‌ها شد.

پیشنهاد تشکیل پاویون اختصاصی آفریقای جنوبی

یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست، پیشنهاد تشکیل پاویون اختصاصی معدنی آفریقای جنوبی در بیستمین نمایشگاه بین‌المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین‌آلات و تجهیزات وابسته (ایران کانماین ۲۰۲۶) بود. بر اساس این طرح، شرکت‌ها و مجموعه‌های معدنی آفریقای جنوبی می‌توانند با برپایی غرفه‌های مستقل، توانمندی‌ها، فناوری‌ها و ظرفیت‌های خود را به طور مستقیم به فعالان ایرانی معرفی کرده و وارد مذاکرات تجاری شوند.

بهرامن توضیح داد که حتی در صورت وجود محدودیت برای حضور فیزیکی برخی شرکت‌ها، می‌توان از مدل‌های ترکیبی و شیوه‌های معرفی دیجیتال برای ارائه دستاوردها و فناوری‌های آفریقای جنوبی استفاده کرد. به گفته او، هدف اصلی از این حضور، صرفاً نمایش برندها نیست، بلکه باید به برگزاری نشست‌های رو در رو (B2B)، شناسایی شرکای تجاری قابل اتکا، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، تبادل فناوری و در نهایت تعریف پروژه‌های مشترک منجر شود.

نگاه دوطرفه به تجارت و سرمایه‌گذاری

رئیس خانه معدن ایران بر لزوم نگاه متوازن و دوطرفه در طراحی همکاری‌ها تأکید کرد و گفت: در هر برنامه مشارکتی باید هم ظرفیت‌های ایران برای عرضه به بازار آفریقای جنوبی و هم نیازهای کشورمان به تجهیزات پیشرفته، دانش فنی و سرمایه‌گذاری طرف آفریقایی به صورت همزمان دیده شود.

وی افزود: رویکرد ما تهیه صرف فهرستی از اسامی شرکت‌ها نیست، بلکه شناسایی فرصت‌های واقعی همکاری است؛ به این معنا که مشخص شود هر شرکت چه محصول یا خدمتی برای عرضه دارد، به چه فناوری یا تجهیزاتی نیازمند است و با کدام مجموعه در کشور مقابل می‌تواند بهترین همکاری را شکل دهد. این مدل می‌تواند از اتلاف منابع جلوگیری کرده و همکاری‌ها را هدفمند کند.

فناوری و آموزش؛ محور همکاری‌های آینده

در بخش دیگری از این نشست، همکاری‌های فناورانه به عنوان یکی از ارکان اصلی تعاملات آینده مورد توجه قرار گرفت. دو طرف توافق کردند که انتقال دانش فنی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین معدنکاری، ارتقای روش‌های فرآوری مواد معدنی، آموزش نیروی انسانی متخصص و برقراری ارتباط میان مراکز دانشگاهی و پژوهشی دو کشور در دستور کار قرار گیرد.

بهرامن با اشاره به ظرفیت‌های تخصصی خانه معدن ایران خاطرنشان کرد: توسعه روابط معدنی صرفاً به تجارت مواد خام محدود نمی‌شود. فناوری، دانش تخصصی و سرمایه انسانی سه ضلع مهمی هستند که باید در هر همکاری مشترک دیده شوند تا ارزش افزوده بیشتری در داخل کشور ایجاد شود.

وی همچنین به شبکه گسترده اعضای خانه معدن در سراسر کشور اشاره کرد و گفت این تشکل می‌تواند به عنوان حلقه واسط میان شرکت‌های آفریقای جنوبی و فعالان بخش معدن ایران عمل کند و با شناسایی شرکت‌های معتبر و توانمند، مسیر همکاری‌های پایدار را هموار سازد. به گفته او، معدنکاران دو کشور در نهایت هدف مشترکی دارند و آن توسعه فعالیت اقتصادی و گسترش بازارهای جدید است، بنابراین تداوم ارتباط میان تشکل‌های تخصصی ضروری است.

استقبال آفریقای جنوبی و ادامه مذاکرات

در ادامه نشست، معاون اقتصادی سفارت آفریقای جنوبی ضمن استقبال از پیشنهاد برپایی پاویون این کشور در ایران کانماین ۲۰۲۶، ظرفیت‌های صنعت معدن آفریقای جنوبی را قابل توجه دانست و بر آمادگی برای استفاده از توان شرکت‌های این کشور در توسعه همکاری با ایران تأکید کرد.

وی اعلام کرد که اطلاعات مربوط به نمایشگاه، ظرفیت‌های خانه معدن ایران و فرصت‌های سرمایه‌گذاری را به نهادهای اقتصادی، تشکل‌های تجاری و شرکت‌های معدنی آفریقای جنوبی منتقل خواهد کرد تا زمینه حضور هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده این شرکت‌ها فراهم شود.

بر اساس توافق انجام‌شده، مقرر شد اطلاعات تکمیلی نمایشگاه در اختیار طرف آفریقای جنوبی قرار گیرد و مذاکرات برای ایجاد ارتباط مستقیم میان تشکل‌های معدنی و شرکت‌های دو کشور ادامه یابد.

با توجه به ذخایر غنی معدنی ایران و جایگاه آفریقای جنوبی به عنوان یکی از قطب‌های معدنکاری جهان، به‌ویژه در حوزه فلزات گران‌بها و فناوری‌های استخراج عمیق، حضور هدفمند شرکت‌های آفریقایی در ایران کانماین ۲۰۲۶ می‌تواند فراتر از یک مشارکت نمایشگاهی، به شکل‌گیری همکاری‌های اقتصادی بلندمدت، از جمله تولید مشترک تجهیزات، انتقال فناوری و اجرای پروژه‌های اکتشافی و فرآوری مشترک منجر شود.