معاونت برنامه‌ریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صنعت، معدن و تجارت، بخشنامه مربوط به امکان جابه‌جایی روز تعطیل هفتگی واحدهای تولیدی را به مراجع صنعتی سراسر کشور ابلاغ کرد. این تصمیم با هدف کاهش زیان ناشی از قطعی و محدودیت برق در بخش تولید اتخاذ شده است.

بر اساس این ابلاغیه، صنایع می‌توانند در صورت توقف یا کاهش فعالیت به دلیل محدودیت برق، روز تعطیل هفتگی کارگران خود را از جمعه به یکی دیگر از روزهای هفته منتقل کنند تا ساعات از دست رفته جبران شود.

مصوبه از کجا آمد؟

این مصوبه حاصل پیگیری‌های اخیر بخش خصوصی و نشست ماه گذشته رئیس‌جمهور با هیئت‌مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران و سایر تشکل‌های اقتصادی برای حل معضل قطعی برق صنایع است. در پی آن جلسه، موضوع در شورای عالی کار بررسی و به تصویب رسید.

سعید شجاعی، معاون برنامه‌ریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت، طی نامه‌ای خطاب به مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و مدیران کل خانه صنعت، معدن و تجارت ۳۱ استان و جنوب کرمان، مصوبه را ابلاغ کرده است.

مبنای حقوقی این ابلاغ، بخشنامه شماره ۹۱۵۱۳ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۴، مصوبه سیصد و چهاردهمین جلسه شورای عالی کار مورخ اول شهریورماه و همچنین مفاد پیمان دسته‌جمعی منعقدشده میان کانون‌های عالی کارگری و کارفرمایی کشور در سوم شهریورماه است.

شرایط جابه‌جایی تعطیلی هفتگی چیست؟

بر اساس مفاد مصوبه، تمامی واحدهای تولیدی، صنعتی، معدنی و فرآوری مشمول قانون کار می‌توانند از این ظرفیت استفاده کنند. اما این جابه‌جایی مشروط و ضابطه‌مند است و باید چند شرط اصلی رعایت شود:

  • توافق با نماینده کارگران: هرگونه انتقال تعطیلی هفتگی باید با توافق نماینده قانونی کارگران صورت گیرد.
  • رعایت سقف قانونی ساعات کار: جابه‌جایی باید در چارچوب سقف قانونی ساعات کار هفتگی انجام شود و ساعات از دست رفته در روزهای کاری جبران گردد.
  • برقراری تعطیلی در روز جایگزین: در روزی که به عنوان تعطیل جدید انتخاب می‌شود، تعطیلی هفتگی به طور کامل برقرار خواهد بود.
  • جبران توقف ناشی از برق: این سازوکار صرفاً برای جبران توقف یا کاهش فعالیت ناشی از قطعی یا محدودیت برق پیش‌بینی شده است.

در متن مصوبه به صراحت تأکید شده است که این جابه‌جایی نباید منجر به پرداخت اضافه‌کاری یا تحمیل هزینه اضافی به کارفرما شود، مشروط بر آنکه سقف قانونی ساعات کار رعایت شده باشد.

حقوق کارگران محفوظ می‌ماند

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره تغییر روز تعطیل، وضعیت حقوق و مزایای کارگران بود. طبق ابلاغیه، اجرای این طرح هیچ تغییری در حقوق، مزایا، پوشش بیمه‌ای و سابقه کار کارگران ایجاد نخواهد کرد و تمامی حقوق قانونی آنان بدون کم و کاست حفظ می‌شود.

به این ترتیب، کارگر همانند روال عادی، از یک روز تعطیل کامل در هفته برخوردار خواهد بود و صرفاً روز آن متناسب با برنامه تولید و محدودیت برق جابه‌جا می‌شود.

هدف؛ جلوگیری از توقف چرخ تولید

قطعی‌های مکرر برق در ماه‌های اخیر، بسیاری از واحدهای صنعتی به‌ویژه صنایع کوچک و متوسط مستقر در شهرک‌های صنعتی را با توقف‌های ناخواسته و کاهش ظرفیت تولید مواجه کرده است. این توقف‌ها علاوه بر کاهش تولید، به افزایش هزینه‌های سربار و اختلال در تعهدات واحدها منجر شده است.

با مصوبه جدید، صنایع می‌توانند برنامه تولید خود را منعطف‌تر تنظیم کنند؛ به عنوان مثال اگر در میانه هفته به دلیل محدودیت برق خط تولید متوقف شد، با انتقال تعطیلی جمعه به آن روز، عملاً از هدررفت یک روز کاری جلوگیری کرده و تولید را در روز جمعه ادامه دهند.

مدت اجرا و مرجع ابلاغ

بر اساس اعلام وزارت کار، اجرای این سازوکار پس از انعقاد پیمان جمعی با رؤسای کانون‌های عالی کشوری، به مدت سه ماه لازم‌الاجرا خواهد بود. این مصوبه توسط حسین قبادی، مدیرکل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای اجرا ابلاغ شده است.

انتظار می‌رود با اجرای این مصوبه در فصل اوج مصرف برق، بخشی از فشار ناشی از ناترازی انرژی بر دوش تولیدکنندگان کاهش یابد و استمرار فعالیت واحدهای صنعتی با کمترین اختلال ادامه پیدا کند.