سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد یک فروند پهپاد پیشرفته از نوع MQ-1 را بر فراز تنگه هرمز رهگیری و منهدم کرده است. بر اساس اطلاعیه منتشر شده، این عملیات توسط سامانه نوین پدافندی سپاه و در چارچوب شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور با موفقیت انجام شده است.

جزئیات عملیات رهگیری در آسمان تنگه هرمز

بر اساس اعلام سپاه پاسداران، پهپاد متجاوز پس از ورود به حریم هوایی تحت پایش نیروهای مسلح ایران، توسط سامانه‌های راداری و پدافندی شناسایی و به‌صورت لحظه‌ای رهگیری شد. پس از طی مراحل قانونی هشدار و احراز ماهیت پروازی، این پهپاد با شلیک سامانه پدافند پیشرفته سپاه منهدم شده است.

در اطلاعیه سپاه تأکید شده که انهدام این هواگرد بدون سرنشین تحت کنترل و هماهنگی کامل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور صورت گرفته است؛ شبکه‌ای که تمامی سامانه‌های پدافندی ارتش و سپاه را به‌صورت متمرکز مدیریت می‌کند و مسئولیت حراست از آسمان ایران را بر عهده دارد.

هنوز جزئیات بیشتری درباره مبدأ پرواز، مالکیت پهپاد و مأموریت آن منتشر نشده است، اما سپاه اعلام کرده بررسی لاشه و اطلاعات پروازی پهپاد در دستور کار کارشناسان قرار دارد.

پهپاد MQ-1 چیست؟

پهپاد MQ-1 که با نام «پردیتور» نیز شناخته می‌شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین پهپادهای شناسایی و رزمی ساخت آمریکا است که از دهه ۱۹۹۰ میلادی به‌صورت گسترده در مأموریت‌های شناسایی، مراقبت و در برخی نسخه‌ها عملیات تهاجمی به‌کار گرفته شده است.

این پهپاد با مداومت پروازی بالا، قابلیت پرواز در ارتفاع متوسط و مجهز بودن به سامانه‌های پیشرفته اپتیکی، حرارتی و راداری، توان جمع‌آوری اطلاعات دقیق از مناطق وسیع را دارد. نسخه‌های پیشرفته آن می‌توانند تصاویر و داده‌ها را به‌صورت زنده به ایستگاه کنترل زمینی مخابره کنند و در نقش شناسایی راهبردی عمل کنند.

به دلیل برد عملیاتی قابل توجه و توان پرواز طولانی‌مدت، MQ-1 در سال‌های گذشته بارها در مناطق حساس خاورمیانه از جمله خلیج فارس و دریای عمان برای مأموریت‌های گشت و شناسایی مورد استفاده قرار گرفته است.

اهمیت راهبردی تنگه هرمز و پیام پدافندی ایران

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های راهبردی جهان، محل عبور بخش بزرگی از نفت و تجارت دریایی بین‌المللی است و از نظر امنیتی برای ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آسمان این منطقه به‌صورت شبانه‌روزی توسط رادارها و سامانه‌های پدافندی ارتش و سپاه پایش می‌شود.

کارشناسان نظامی معتقدند انهدام پهپادهای پیشرفته بر فراز این منطقه، نشان‌دهنده ارتقای توان کشف، رهگیری و انهدام اهداف پرنده با سطح مقطع راداری کم توسط پدافند هوایی ایران است. سپاه در سال‌های اخیر از سامانه‌های بومی جدیدی از جمله سامانه‌های سوم خرداد، باور ۳۷۳ و سامانه‌های متحرک کوتاه‌برد و میان‌برد رونمایی کرده که توان مقابله با اهداف در ارتفاع‌های مختلف را دارند.

شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور که با فرماندهی قرارگاه خاتم‌الانبیا اداره می‌شود، وظیفه هماهنگی تمامی آتشبارها، رادارها و مراکز فرماندهی را بر عهده دارد و هرگونه ورود غیرمجاز به حریم هوایی ایران را در کسری از ثانیه شناسایی و برای مقابله تصمیم‌گیری می‌کند.

سابقه مقابله با پرنده‌های متجاوز

این نخستین بار نیست که پدافند هوایی ایران اقدام به انهدام پهپادهای پیشرفته در نزدیکی مرزهای هوایی و دریایی خود می‌کند. پیش از این نیز در موارد متعدد، از جمله سرنگونی پهپاد گلوبال‌هاوک آمریکایی در خرداد ۱۳۹۸ بر فراز آب‌های سرزمینی ایران در نزدیکی تنگه هرمز، توان پدافندی کشور به نمایش گذاشته شده بود.

مقام‌های نظامی ایران همواره تأکید کرده‌اند که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز خط قرمز جمهوری اسلامی است و هرگونه تجاوز یا نزدیک شدن تحریک‌آمیز به مرزهای هوایی و دریایی کشور با واکنش قاطع و فوری مواجه خواهد شد.

انتظار می‌رود جزئیات تکمیلی درباره بقایای پهپاد ساقط‌شده و اهداف پروازی آن پس از بررسی‌های فنی توسط مبادی رسمی اعلام شود.