مجموعه فرهنگی هنری برج آزادی تهران با افتتاح «موزه صدا و موسیقی» فصل تازهای از فعالیتهای خود را آغاز کرد. این موزه که در قلب یکی از نمادینترین بناهای پایتخت راهاندازی شده، قرار است روایتگر سیر تحول صدا و موسیقی در ایران باشد و تجربهای متفاوت از مواجهه با میراث شنیداری کشور را برای بازدیدکنندگان رقم بزند.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، آیین گشایش این موزه با حضور جمعی از مدیران فرهنگی، هنرمندان و فعالان حوزه موسیقی برگزار شد و مسئولان حاضر، راهاندازی چنین فضایی را گامی مهم در جهت حفظ و معرفی گنجینه صوتی و موسیقایی ایران توصیف کردند. برج آزادی که خود بهعنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری فرهنگی تهران شناخته میشود، حالا با افزوده شدن این موزه، ظرفیت تازهای برای جذب علاقهمندان به هنر و تاریخ پیدا کرده است.
از آرشیو صداهای ماندگار تا سازهای اصیل ایرانی
موزه صدا و موسیقی برج آزادی با رویکردی چندبخشی طراحی شده است. در بخش نخست، بازدیدکنندگان با سیر تاریخی موسیقی ایران از دورههای کهن تا دوران معاصر آشنا میشوند. معرفی سازهای سنتی ایرانی مانند تار، سهتار، سنتور، کمانچه، نی و تنبک در کنار نمونههایی از سازهای محلی مناطق مختلف کشور، بخش مهمی از این روایت را تشکیل میدهد. تلاش شده هر ساز همراه با توضیحی درباره خاستگاه، جنس صدا و جایگاه آن در ردیف موسیقی ایرانی معرفی شود.
بخش دیگر موزه به آرشیو صدا اختصاص دارد؛ مجموعهای از صداهای ماندگار شامل بخشهایی از اجراهای قدیمی، روایتهای شفاهی، صداهای محیطی تهران قدیم و نمونههایی از موسیقی نواحی ایران. این آرشیو با استفاده از فناوریهای پخش و بازسازی صوتی گردآوری شده تا نسل امروز بتواند تصویری ملموستر از حافظه شنیداری جامعه ایرانی به دست آورد.
تجربهای تعاملی برای شنیدن، دیدن و لمس موسیقی
یکی از ویژگیهای شاخص موزه تازهتأسیس، رویکرد تعاملی آن است. برخلاف موزههای سنتی که بازدیدکننده تنها نظارهگر است، در این فضا امکان شنیدن هدفمند، مقایسه صداها و آشنایی عملی با سازها فراهم شده است. ایستگاههای شنیداری، هدفونهای اختصاصی، ویدیوهای مستند از استادان موسیقی و فضاهای شبیهسازیشده برای درک بهتر آکوستیک، از جمله امکاناتی است که برای ایجاد تجربهای عمیقتر در نظر گرفته شده است.
همچنین بخشی از موزه به معرفی مفاهیم پایه موسیقی مانند ریتم، ملودی، دستگاهها و گوشههای موسیقی ایرانی اختصاص دارد. این بخش با زبان ساده و مثالهای صوتی طراحی شده تا برای دانشآموزان، دانشجویان و عموم علاقهمندانی که آشنایی تخصصی با موسیقی ندارند نیز قابل درک و جذاب باشد.
اهداف فرهنگی؛ از حفظ میراث تا آموزش نسل جدید
مسئولان مجموعه برج آزادی هدف اصلی از راهاندازی موزه صدا و موسیقی را حفظ میراث ناملموس شنیداری و ایجاد پیوند میان نسلها عنوان کردهاند. در سالهای اخیر، توجه به میراث ناملموس از جمله موسیقی، زبان و روایتهای شفاهی در سیاستهای فرهنگی کشور پررنگتر شده و ایجاد فضاهایی مانند این موزه میتواند به مستندسازی و انتقال این سرمایه فرهنگی کمک کند.
برگزاری کارگاههای آموزشی، نشستهای تخصصی با حضور پژوهشگران و هنرمندان، اجرای زنده موسیقی در مقیاس کوچک و برنامههای ویژه برای کودکان و نوجوانان از جمله برنامههای جانبی است که برای ماههای آینده پیشبینی شده است. به گفته دستاندرکاران، موزه قرار است صرفاً یک فضای نمایشی نباشد، بلکه به پایگاهی پویا برای آموزش، پژوهش و گفتوگو درباره موسیقی تبدیل شود.
برج آزادی؛ از نماد معماری تا قطب فرهنگی پایتخت
انتخاب برج آزادی بهعنوان میزبان این موزه اتفاقی نیست. این مجموعه در سالهای اخیر تلاش کرده فراتر از یک یادمان معماری، به مرکزی فعال برای رویدادهای فرهنگی و هنری تبدیل شود. وجود سالنهای نمایش، گالریها، فضاهای اجرایی و سوابق میزبانی از جشنوارهها و نمایشگاههای مختلف، برج آزادی را به یکی از کانونهای فرهنگی غرب تهران بدل کرده است.
اکنون با افزوده شدن موزه صدا و موسیقی، این مجموعه حلقه دیگری به زنجیره خدمات فرهنگی خود افزوده و میتواند مخاطبان تازهای از میان دوستداران موسیقی، پژوهشگران، گردشگران داخلی و خارجی و خانوادهها را جذب کند. نزدیکی به دسترسیهای حملونقل عمومی و قرار گرفتن در میدان آزادی بهعنوان یکی از پرترددترین نقاط شهر، مزیتی مضاعف برای دیده شدن این موزه به شمار میرود.
جزئیات بازدید برای علاقهمندان
بر اساس اعلام مجموعه برج آزادی، موزه صدا و موسیقی در روزهای فعال مجموعه پذیرای علاقهمندان خواهد بود و بلیت بازدید آن به شکل مجزا یا در قالب بلیت ترکیبی با سایر بخشهای برج ارائه میشود. همچنین برای گروههای دانشآموزی، دانشجویی و تورهای گردشگری تسهیلات ویژهای در نظر گرفته شده است. علاقهمندان میتوانند پیش از مراجعه، برنامه ساعات بازدید و رویدادهای جانبی را از طریق مبادی اطلاعرسانی مجموعه پیگیری کنند.
افتتاح این موزه در شرایطی انجام میشود که توجه عمومی به موسیقی ایرانی و ضرورت حفظ و معرفی علمی آن رو به افزایش است. کارشناسان امیدوارند با راهاندازی چنین فضاهایی، امکان آشنایی عمیقتر نسل جدید با ریشههای موسیقایی کشور فراهم شود و موسیقی بیش از پیش بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی و حافظه جمعی ایران مورد توجه قرار گیرد.
نظرات (0)