رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با انتشار پیامی هشدارآمیز در یکی از شبکه‌های اجتماعی، نسبت به هرگونه ماجراجویی علیه نفتکش‌های کشورمان واکنش قاطع نشان داد و تأکید کرد نیروهای مسلح ایران هر تعرضی به ناوگان نفتکش را با اقدام متقابل و هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در منطقه پاسخ خواهند داد.

پیام هشدارآمیز سرلشکر عبداللهی به آمریکا

سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در این پیام تصریح کرد: «ارتش متجاوز آمریکا به نفتکش‌های ایران اخطار تخلیه داده است تا آنها را مورد اصابت قرار دهد.» وی با اشاره به این اقدام تحریک‌آمیز افزود: «لذا اعلام می‌کنم هرگونه تعرض به نفتکش‌های ایران موجب هدف قرار گرفتن پایگاه‌های آمریکا در منطقه توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران خواهد شد.»

این موضع‌گیری صریح در شرایطی مطرح شده که تحرکات اخیر نیروهای آمریکایی در آب‌های منطقه و انتشار برخی گزارش‌ها درباره افزایش فشار بر مسیرهای حمل‌ونقل دریایی ایران، نگرانی‌ها نسبت به امنیت کشتیرانی و تجارت انرژی را افزایش داده است.

امنیت نفتکش‌ها؛ خط قرمز حاکمیت و منافع ملی

نفتکش‌های ایرانی به عنوان بخشی از زنجیره تأمین انرژی کشور و شریان حیاتی اقتصاد ملی، همواره تحت حمایت کامل حاکمیتی قرار داشته‌اند. جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده است که امنیت کشتیرانی آزاد در خلیج فارس، دریای عمان و آب‌های بین‌المللی را نه تنها برای خود بلکه برای همه کشورها یک اصل بنیادین می‌داند و هرگونه اقدام خارج از چارچوب حقوق بین‌الملل دریاها علیه شناورهای تجاری را نقض آشکار مقررات بین‌المللی تلقی می‌کند.

اخطار تخلیه به خدمه نفتکش‌ها با هدف حمله به آنها، در صورت صحت، اقدامی خطرناک و مغایر با کنوانسیون‌های بین‌المللی دریانوردی، ایمنی جان دریانوردان و اصل مصونیت کشتیرانی تجاری محسوب می‌شود. چنین اقدامی می‌تواند علاوه بر به خطر انداختن جان کارکنان غیرنظامی، ثبات بازار جهانی انرژی و امنیت آبراه‌های حیاتی مانند تنگه هرمز را نیز متأثر کند.

دکترین بازدارندگی و آمادگی نیروهای مسلح

تأکید رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بر هدف قرار گرفتن پایگاه‌های آمریکا در صورت تعرض به نفتکش‌ها، بازتابی از دکترین بازدارندگی فعال جمهوری اسلامی ایران است. بر اساس این دکترین، نیروهای مسلح کشور ضمن پرهیز از تنش‌آفرینی، هرگونه تهدید عملی علیه منافع حیاتی ملت ایران را با واکنشی قاطع، سریع و متناسب پاسخ خواهند داد.

کارشناسان مسائل دفاعی معتقدند این پیام از چند جهت حائز اهمیت است؛ نخست آنکه سطح هشدار در بالاترین رده فرماندهی نظامی کشور صادر شده است، دوم آنکه هدف پاسخ به صراحت «پایگاه‌های آمریکا در منطقه» عنوان شده و سوم آنکه هشدار به صورت علنی و پیش‌دستانه منتشر شده تا طرف مقابل نسبت به هزینه‌های هرگونه محاسبه اشتباه آگاه باشد.

جمهوری اسلامی ایران در سال‌های گذشته نیز نشان داده است که در برابر تعرض به منافع دریایی خود سکوت نمی‌کند و توان رصد، رهگیری و واکنش در گستره وسیعی از منطقه را در اختیار دارد. حضور مقتدرانه نیروی دریایی ارتش و نیروی دریایی سپاه در آب‌های خلیج فارس، دریای عمان و شمال اقیانوس هند، پشتوانه عملی این هشدار بازدارنده به شمار می‌رود.

پیامدهای منطقه‌ای هرگونه ماجراجویی دریایی

هرگونه حمله به نفتکش‌های ایرانی می‌تواند به سرعت به تنش گسترده در یکی از حساس‌ترین مناطق ژئوپلیتیک جهان منجر شود. خلیج فارس و تنگه هرمز روزانه میزبان عبور حجم عظیمی از نفت و گاز جهان است و ناامن‌سازی آن مستقیماً بر امنیت انرژی جهانی، قیمت نفت و ثبات اقتصادی کشورها اثر می‌گذارد.

در چنین شرایطی، هشدار اخیر را می‌توان تلاشی برای جلوگیری از بروز درگیری ناخواسته و یادآوری اصل مسئولیت‌پذیری به نیروهای فرامنطقه‌ای دانست. جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده که خواهان حفظ آرامش و امنیت جمعی در منطقه است، اما این رویکرد به معنای چشم‌پوشی از حقوق مسلم و امنیت شناورهای ایرانی نیست.

انتظار می‌رود این موضع قاطع با واکنش‌های سیاسی و رسانه‌ای در سطح منطقه و جهان دنبال شود و بار دیگر توجه جامعه بین‌المللی را به ضرورت پایبندی همه طرف‌ها به حقوق دریاها و پرهیز از اقدامات یکجانبه و فراقانونی جلب کند.