عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با دفاع از نقش سکوهای آنلاین در بازار طلا، تأکید کرد که این پلتفرمها به شفافتر شدن معاملات کمک کردهاند و نباید به بهانه احتمال قیمتسازی، کل فعالیت آنها را زیر سؤال برد؛ بلکه باید با تنظیمگری دقیق، از انحراف و سوءاستفاده جلوگیری کرد.
جعفر قادری، نماینده مردم شیراز و زرقان و عضو کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره تأثیر فعالیت پلتفرمهای برخط بر بازار طلا اظهار کرد: نمیتوان انکار کرد که این سکوها تا حدود زیادی به شفافیت معاملات کمک کردهاند.
تفاوت بازار سنتی و بستر آنلاین
به گفته قادری، یکی از چالشهای اصلی بازار سنتی طلا، نابرابری در دسترسی به اطلاعات است. در بازار سنتی، اطلاعات مربوط به قیمت، نحوه معامله و شرایط خرید و فروش به طور یکسان در اختیار همه فعالان قرار ندارد و مصرفکننده بهسادگی نمیتواند تشخیص دهد معامله با چه قیمتی انجام شده یا قیمت واقعی کالا در بازار چقدر است.
او افزود: در مقابل، پلتفرمهای آنلاین این امکان را فراهم کردهاند که قیمتها برای طیف وسیعتری از خریداران و فروشندگان قابل مشاهده باشد و فرآیند معامله در یک بستر مشخص ثبت شود. همین ویژگی به افزایش شفافیت، دسترسی عادلانهتر به اطلاعات و بهبود فرآیند کشف قیمت در بازار منجر میشود.
نماینده شیراز تصریح کرد: وقتی معاملات در یک سامانه ثبت و قیمتها به صورت عمومی نمایش داده میشود، هم خریدار و هم نهادهای نظارتی میتوانند رفتار بازار را بهتر رصد کنند و این موضوع به نفع کل اقتصاد و بهویژه سرمایهگذاران خرد است.
شفافیت به معنای قیمت واقعی نیست؛ مراقب قیمتسازی باشیم
قادری با تفکیک مفهوم شفافیت از تأیید هر قیمتی که در پلتفرمها اعلام میشود، هشدار داد: شفافیت به این معنا نیست که هر قیمتی که در یک سکو درج میشود، لزوماً قیمت واقعی بازار است. باید مراقبت شود که خود پلتفرمها به سمت قیمتسازی یا ایجاد التهاب و نوسان کاذب حرکت نکنند.
وی تأکید کرد: در کنار استفاده از ظرفیت این سکوها، نظارت و تنظیمگری هوشمند یک ضرورت اجتنابناپذیر است. فناوری میتواند فرصت باشد، اما بدون قاعدهگذاری دقیق، میتواند به تهدید نیز تبدیل شود.
برخورد با تخلف، نه حذف کل پلتفرمها
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در واکنش به برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه اعلام قیمت از سوی پلتفرمهای آنلاین باعث برهم خوردن تعادل بازار طلا میشود، گفت: این ادعا باید با بررسی دقیق و مبتنی بر دادههای واقعی ارزیابی شود.
او توضیح داد: اگر در یک پلتفرم، قیمتگذاری به شکل غیرواقعی انجام میشود و این اقدام اثر منفی بر بازار میگذارد، باید دقیقاً با همان تخلف برخورد شود. اما نمیتوان به صرف احتمال چنین تخلفی، اصل فعالیت پلتفرمها را نفی کرد و کل اکوسیستم نوآوری را کنار گذاشت.
قادری افزود: اگر دغدغه اصلی ما کنترل افزایش قیمت و جلوگیری از رفتارهای غیرشفاف است، اتفاقاً باید از ظرفیت ابزارهای آنلاین برای افزایش دسترسی مردم به اطلاعات بهره ببریم. وقتی قیمتها و معاملات در یک بستر قابل مشاهده و قابل ثبت باشند، امکان رصد و تحلیل رفتار بازار برای دستگاههای نظارتی نیز به مراتب بیشتر میشود. بنابراین به جای حذف شفافیت، باید سازوکاری طراحی کنیم که از قیمتسازی جلوگیری کند.
ضرورت قانونگذاری دقیق و جلوگیری از انحصار
این نماینده مجلس با بیان اینکه بازار طلا نیازمند تنظیمگری جدیتر و هوشمندانهتر است، اظهار کرد: فعالیت پلتفرمها باید در چارچوب ضوابط مشخص، شفاف و یکسان برای همه فعالان تعریف شود و مسئولیت هر دستگاه به صورت دقیق تعیین گردد.
وی هشدار داد: نباید مقررات به گونهای وضع شود که عملاً فعالیت بخش خصوصی و نوآوری در این حوزه از بین برود. از سوی دیگر، باید از ایجاد انحصار نیز به شدت جلوگیری کرد. اگر قرار است بازار طلای آنلاین توسعه یابد، قواعد باید برای همه روشن و برابر باشد و نهاد تنظیمگر نباید به شکلی عمل کند که یک گروه خاص از مزیت ویژه و رانت اطلاعاتی برخوردار شود.
مسئولیت نگهداری سرمایه مردم باید شفاف باشد
قادری درباره مسئولیت حقوقی و نحوه نظارت بر سرمایه مردم در این سکوها نیز گفت: وقتی مردم سرمایه و دارایی خود را وارد یک بستر معاملاتی میکنند، باید کاملاً مشخص باشد که کدام نهاد مسئول نظارت بر عملکرد آن بستر است و در صورت بروز مشکل، کدام مرجع باید پاسخگو باشد.
به گفته وی، دستگاههای مختلفی از جمله نهادهای مرتبط با حوزه اقتصاد، بانک مرکزی و دستگاههای مسئول در حوزه فناوری و تنظیمگری دیجیتال، هر کدام متناسب با وظایف قانونی خود باید در این زمینه نقش ایفا کنند. نکته کلیدی این است که مسئولیتها میان دستگاهها به گونهای تقسیم نشود که در نهایت هنگام بروز مشکل، هیچ نهادی مسئولیت مشخصی را نپذیرد.
او تأکید کرد: مردم باید بدانند سرمایهای که وارد یک پلتفرم میکنند تحت چه ضوابطی نگهداری میشود، پشتوانه معاملات طلا چگونه احراز و تضمین میشود و در صورت بروز تخلف یا اختلال، چه مرجعی مسئول رسیدگی و جبران خسارت است. بدون این شفافیت نهادی، اعتماد عمومی آسیب میبیند.
مسیر درست؛ تقویت نظارت نه بازگشت به فضای غیرشفاف
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در جمعبندی اظهار کرد: راهکار مناسب برای ساماندهی بازار طلای آنلاین، نادیده گرفتن پلتفرمها یا جلوگیری از فعالیت آنها نیست، چرا که این سکوها ظرفیت قابل توجهی برای شفافیت، ثبت معاملات و دسترسی مردم به اطلاعات ایجاد کردهاند.
وی افزود: همین ظرفیت باید در چارچوب مقررات دقیق، مورد استفاده قرار گیرد. باید همزمان با حفظ شفافیت و فضای رقابتی، جلوی پدیدههایی مانند قیمتسازی، خالیفروشی و تضییع سرمایه مردم گرفته شود. مسیر درست، تقویت تنظیمگری و نظارت مستمر است و نه بازگرداندن معاملات به فضای سنتی و غیرشفاف که امکان رصد و کنترل در آن به مراتب کمتر است.
قادری در پایان خاطرنشان کرد: در بازارهای سنتی، خریدار و فروشنده همواره به اطلاعات دقیق و یکسانی درباره قیمت و فرآیند معامله دسترسی ندارند، اما پلتفرمهای آنلاین با ثبت معاملات و نمایش برخط قیمت، امکان نظارت بیشتری فراهم کردهاند؛ با این حال باید با دقت مراقبت شود که این سکوها وارد فاز قیمتسازی نشوند و ابزار مقابله با این خطر نیز نه حذف، بلکه اعمال نظارت دقیق و ضابطهمند است.
نظرات (0)