رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از نهایی شدن نقشه راه جامع مدیریت بحران و هشدار جدی نسبت به وقوع پدیده ال‌نینو در بخش گسترده‌ای از کشور خبر داد. به گفته حسین ساجدی‌نیا، این نقشه پس از تصویب نهایی، به تمامی دستگاه‌های اجرایی ابلاغ خواهد شد تا آمادگی ملی در برابر بحران‌های پیش‌رو افزایش یابد.

نقشه راه ملی مدیریت بحران در مرحله نهایی تصویب

حسین ساجدی‌نیا روز چهارشنبه در هشتمین نشست کمیسیون پیشگیری و مدیریت بحران مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران که در رشت برگزار شد، اظهار کرد: نقشه راه سازمان مدیریت بحران کشور تدوین شده و امیدواریم به‌زودی تصویب و به دستگاه‌ها ابلاغ شود.

وی افزود: برای تمامی دستگاه‌ها، سناریوهای بحران‌های احتمالی پیش‌بینی شده و متناسب با هر سناریو، نقشه راه مشخصی تهیه شده است. پس از طی مراحل تصویب نهایی، این اسناد راهبردی به همه نهادهای مسئول ابلاغ خواهد شد تا هماهنگی و انسجام بیشتری در زمان بروز حوادث ایجاد شود.

هشدار ال‌نینو؛ ۲۷ استان در معرض خطر

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور در بخش دیگری از سخنان خود، پدیده ال‌نینو را یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقلیمی پیش‌رو دانست و گفت: بر اساس پیش‌بینی‌ها، از مجموع ۳۱ استان کشور، نزدیک به ۲۷ استان در سال جاری با احتمال حدود ۷۰ درصد تحت تأثیر این پدیده قرار خواهند گرفت.

ساجدی‌نیا تأکید کرد این موضوع به‌صورت رسمی به همه استان‌ها و دستگاه‌های مرتبط ابلاغ خواهد شد تا اقدامات پیشگیرانه به‌موقع انجام شود. وی از جمله ضروری‌ترین اقدامات را لایروبی مسیرها، مسیل‌ها و رودخانه‌ها عنوان کرد و گفت: همه باید آماده باشند تا در صورت وقوع بارش‌های سنگین و سیلاب‌های ناشی از ال‌نینو، شاهد کمترین میزان آسیب به مردم و زیرساخت‌ها باشیم.

ال‌نینو به‌عنوان یک پدیده اقلیمی جهانی، معمولاً با تغییر الگوهای بارش، افزایش رخدادهای حدی مانند سیل و خشکسالی‌های مقطعی و نوسانات دمایی همراه است و تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که عدم آمادگی در لایروبی و آزادسازی حریم رودخانه‌ها می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

تجهیزات و آمادگی عملیاتی؛ نیاز کمتر از برآورد اولیه

ساجدی‌نیا با اشاره به وضعیت تجهیزات مورد نیاز برای مدیریت بحران گفت: برآورد اولیه برای تأمین تجهیزات مورد نیاز حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان بود، اما بررسی‌های دقیق‌تر نشان داد که سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف از تجهیزات بسیار مناسبی برخوردار هستند. به همین دلیل، نیاز فعلی برای خرید تجهیزات جدید به‌مراتب کمتر از میزان پیش‌بینی‌شده اولیه است.

وی افزود: با همراهی سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، تفاهم‌نامه‌ای برای تأمین و به‌روزرسانی تجهیزات امدادی و مدیریت بحران منعقد شده است تا خلأهای موجود به‌صورت هدفمند و با هزینه‌ای بهینه برطرف شود.

رئیس سازمان مدیریت بحران همچنین به عملکرد شهرداری‌ها در رزمایش‌های اخیر اشاره کرد و گفت: در رزمایش‌هایی که با محوریت مدیریت بحران برگزار شد، شهرداری‌ها عملکردی قابل قبول و مناسب از خود نشان دادند. وی یادآور شد که در جریان جنگ اخیر نیز، سرعت عمل شهرداری‌ها در امدادرسانی قابل توجه بود و در سایر حوزه‌های مدیریت بحران نیز کارنامه درخشانی داشته‌اند.

چهار رکن مقابله با بحران

به گفته ساجدی‌نیا، مقابله مؤثر با بحران‌ها نیازمند هم‌افزایی چهار رکن اصلی است: سازمان مدیریت بحران، دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها، شهرداری‌ها و در نهایت مردم. وی تصریح کرد: تنها در صورت ورود همزمان و هماهنگ این چهار مجموعه و برخورداری از تجهیزات مناسب است که می‌توان با قدرت در برابر حوادث ایستادگی کرد.

وی بر ضرورت حضور مستمر مدیران شهرداری‌ها در همایش‌ها و نشست‌های تخصصی مدیریت بحران تأکید کرد و گفت: این نشست‌ها فرصتی است تا مدیران شهری مشکلات، دغدغه‌ها و نیازهای میدانی خود را مستقیماً مطرح کنند تا برای رفع آن‌ها چاره‌اندیشی شود.

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور به ظرفیت مردمی نیز اشاره کرد و از فعالیت سه هزار موکب فعال در سراسر کشور خبر داد که در شرایط بحران، همکاری گسترده‌ای در حوزه خدمت‌رسانی، اسکان اضطراری و توزیع اقلام ضروری دارند.

ساجدی‌نیا چشم‌انداز این سازمان را فراتر از مدیریت بحران‌های داخلی دانست و افزود: باید به نقطه‌ای برسیم که نه‌تنها بحران‌های داخل کشور را در کوتاه‌ترین زمان ممکن مدیریت و برطرف کنیم، بلکه توان کمک‌رسانی به سایر کشورها در هنگام بروز حوادث را نیز داشته باشیم.

نقش نادیده گرفته‌شده شهرداری‌ها

در ادامه این نشست، علی نصیری، رئیس کمیسیون پیشگیری و مدیریت بحران مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران نیز با قدردانی از عملکرد شهرداری‌ها گفت: نقش شهرداری‌ها در زمان بحران‌ها ستودنی و غیرقابل انکار است، اما متأسفانه این نقش آن‌طور که باید دیده نشده است.

وی تأکید کرد: بحران زمان نمی‌شناسد و شبانه‌روزی است و شهرداری‌ها با وجود کمترین امکانات، بیشترین حجم عملیات میدانی را بر عهده دارند؛ از این رو باید توجه و حمایت بیشتری از آن‌ها صورت گیرد.

نصیری با اشاره به توسعه شهرنشینی در کشور اظهار کرد: بر اساس تعریف رسمی، هر شهری با جمعیت بیش از ۵۰۰ هزار نفر کلانشهر محسوب می‌شود. طبق آخرین سرشماری رسمی، ۹ کلانشهر در کشور داریم، اما برآوردهای وزارت راه و شهرسازی نشان می‌دهد این عدد به‌زودی به ۲۰ کلانشهر افزایش خواهد یافت و با سرشماری جدید، تعداد آن‌ها باز هم بیشتر خواهد شد.

وی یادآور شد: پیش از انقلاب اسلامی، تنها حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور شهرنشین بود، اما امروز بیش از ۷۰ درصد مردم در شهرها زندگی می‌کنند. این تغییر جمعیتی، مسئولیت شهرداری‌ها را به‌ویژه در حوزه مدیریت بحران دوچندان کرده و ضرورت تقویت ساختار، اعتبارات و تجهیزات آن‌ها را بیش از پیش آشکار می‌سازد.