بوریابافی یا حصیربافی با استفاده از نی‌های طبیعی، یکی از قدیمی‌ترین دست‌بافته‌های بشری به شمار می‌رود که ریشه در تمدن کهن ایران دارد. این هنر سنتی در شهر زرقان استان فارس قدمتی برابر با هشت هزار سال دارد و به عنوان یکی از ارزشمندترین صنایع دستی کشور شناخته می‌شود.

ثبت جهانی بوریابافی زرقان در یونسکو

بوریابافی زرقان یکی از ۲۷ اثر فرهنگی و معنوی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. قدمت تاریخی و منحصربه‌فرد بودن این هنر از مهم‌ترین دلایل ثبت آن در فهرست آثار معنوی کشور به شمار می‌رود. این هنر کهن نه تنها در استان فارس، بلکه در استان‌های خوزستان، هرمزگان، گلستان، سیستان و بلوچستان، گیلان و مازندران نیز رواج داشته است.

کاربردهای بوریا در زندگی امروز

بوریا یا همان حصیر سنتی، همچنان در پوشش بام خانه‌ها و به عنوان زیرانداز مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این، در ساخت خانه‌های عشایری و آلاچیق‌ها نیز از این دست‌بافته استفاده می‌شود. مواد اولیه این صنعت دستی از نی‌زارها و همچنین درختان نخل تهیه می‌شود. بوریای مناطق اطراف شیراز عمدتاً از نی‌زارهای کنار رودخانه کر در ادوار مختلف تاریخی تأمین شده است.

نخستین زیرانداز ساخته دست بشر

بوریا اولین زیراندازی است که توسط انسان تولید شده و قدمتی به بلندای تاریخ تمدن دارد. شهر زرقان در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شیراز واقع شده و این منطقه از دیرباز به عنوان یکی از مراکز مهم بوریابافی در ایران شناخته می‌شود. هنرمندان این خطه با استفاده از نی‌های طبیعی، محصولات متنوع و زیبایی تولید می‌کنند که هم جنبه کاربردی و هم هنری دارد.

اهمیت حفظ این هنر کهن

بوریابافی به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی ایران زمین، نیازمند توجه و حمایت مسئولان و علاقه‌مندان به صنایع دستی است. ثبت این هنر در یونسکو گامی مهم در جهت معرفی و حفظ آن بوده، اما تداوم این هنر نیازمند آموزش نسل‌های جدید و فراهم کردن بازار فروش مناسب برای تولیدکنندگان و هنرمندان این عرصه است.