دستیار و مشاور عالی فرمانده معظم کل قوا با اشاره به پیامدهای راهبردهای نظامی آمریکا در دهههای اخیر، جنگطلبی واشنگتن را عامل شتابدهنده جابهجایی توازن قدرت جهانی ارزیابی کرد. سرلشکر سید یحیی رحیم صفوی در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، تاکید کرد که تداوم سیاستهای مبتنی بر مداخله نظامی و فشار حداکثری، جایگاه آمریکا را تضعیف و زمینه را برای تقویت قطبهای جدید قدرت در شرق فراهم کرده است.
محتوای پیام سرلشکر صفوی در شبکه ایکس
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، سرلشکر صفوی در این پیام نوشت: «جنگطلبی آمریکا، بهترین شتابدهنده برای انتقال وزنه قدرت و جغرافیای اقتصادی به شرق بود.» وی در ادامه افزود: «تظاهر به فتح نشان شکست و قبول چند قطبی شدن قدرت و امنیت بینالملل است.»
این اظهارات کوتاه اما صریح، ناظر بر تحولی است که در سالهای اخیر در ادبیات راهبردی و تحلیلهای ژئوپلیتیک پررنگتر شده است؛ تحولی که از افول هژمونی تکقطبی آمریکا و شکلگیری نظم چندقطبی حکایت دارد. دستیار عالی فرماندهی کل قوا پیش از این نیز در سخنرانیها و یادداشتهای خود بر ضرورت درک مختصات نظم نوین جهانی و جایگاه ایران در آن تاکید کرده بود.
جنگطلبی آمریکا چگونه وزنه قدرت را به شرق منتقل کرد؟
منظور از انتقال وزنه قدرت به شرق، مجموعهای از تغییرات بههمپیوسته در حوزههای سیاسی، نظامی و بهویژه اقتصادی است. در دو دهه گذشته، در حالی که آمریکا بخش قابل توجهی از منابع مالی، نظامی و دیپلماتیک خود را صرف حضور و مداخله در خاورمیانه، افغانستان و سایر مناطق بحرانخیز کرد، کشورهای آسیایی بهویژه در شرق و جنوب شرق آسیا تمرکز خود را بر توسعه اقتصادی، گسترش زنجیرههای تولید، سرمایهگذاری در فناوری و تقویت همکاریهای منطقهای قرار دادند.
نتیجه این دو روند واگرا، جابهجایی تدریجی جغرافیای اقتصادی جهان بوده است. افزایش سهم آسیا از تولید ناخالص جهانی، گسترش پیمانهای تجاری منطقهای، توسعه ابتکارهایی مانند کمربند و جاده و تقویت نهادهای مالی و امنیتی غیرغربی، همگی نشانههای عینی این انتقال به شمار میرود. از نگاه تحلیلگران، هزینههای سنگین جنگها و تحریمهای فراگیر آمریکا، ضمن فرسایش توان داخلی این کشور، انگیزه بازیگران شرقی برای همگرایی و کاهش وابستگی به ساختارهای تحت نفوذ غرب را افزایش داده است.
تظاهر به فتح؛ روایت شکست در برابر نظم چندقطبی
بخش دوم پیام سرلشکر صفوی به نکته مهم دیگری اشاره دارد؛ اینکه اصرار واشنگتن بر نمایش پیروزی و حفظ روایت «فتح» در عرصه بینالملل، در عمل اعترافی ضمنی به واقعیت چندقطبی شدن است. به تعبیر وی، زمانی که یک قدرت با وجود صرف هزینههای هنگفت ناچار به بازتعریف دستاوردهای محدود خود به عنوان پیروزی میشود، این رفتار بیش از آنکه نشانه اقتدار باشد، نشانه پذیرش تغییر موازنه است.
مفهوم چندقطبی شدن قدرت و امنیت بینالملل در سالهای اخیر به محور اصلی تحلیلهای راهبردی تبدیل شده است. در این چارچوب، دیگر امنیت و قدرت در انحصار یک یا دو بازیگر نیست و مجموعهای از قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای نقشآفرینی میکنند. ائتلافها و همکاریهای جدید میان کشورهای شرقی، از حوزه انرژی و تجارت تا امنیت و فناوری، تجلی همین واقعیت است؛ واقعیتی که حتی در اسناد راهبردی آمریکا نیز به عنوان چالش نظم مطلوب واشنگتن مورد اذعان قرار گرفته است.
اظهارات دستیار و مشاور عالی فرمانده معظم قوا را میتوان در امتداد تبیین همین گذار تاریخی دانست؛ گذاری که به گفته او جنگطلبی آمریکا نهتنها آن را متوقف نکرد، بلکه به شکل پارادوکسیکال به شتابدهنده آن تبدیل شد.
نظرات (0)