ریزش بخشی از دیواره رودخانه زیارت در محدوده کوچه عدالت ۷۲.۱ گرگان، نگرانی جدی ساکنان این محله را برانگیخته است. اهالی می‌گویند این بخش از رودخانه که در مجاورت بافت مسکونی قرار دارد، فاقد دیواره‌سازی اصولی و ایمن است و هر بارندگی می‌تواند خطر را تشدید کند.

به گفته ساکنان، وضعیت این نقطه طی سال‌های اخیر به‌مرور بحرانی‌تر شده است. عرض مسیر عبوری در این محدوده که حدود ۴۰ سال پیش نزدیک به ۱۲ متر بوده، اکنون به حدود سه متر کاهش یافته و همین تنگ‌شدگی، تردد خودروها و موتورسیکلت‌ها را خطرناک کرده است.

سقوط خودروها و هشدار درباره تکرار حادثه

ساکنان عدالت ۷۲.۱ روایت می‌کنند که در سال‌های گذشته موارد متعددی از سقوط خودرو و موتورسیکلت به داخل بستر رودخانه در همین محدوده رخ داده است. به گفته آنان، نبود حفاظ و دیواره مستحکم در کنار اختلاف ارتفاع و فرسایش کناره‌ها، احتمال بروز حادثه به‌ویژه برای کودکان، سالمندان و راکبان موتورسیکلت را افزایش داده است.

نگرانی اصلی اهالی، فصل بارندگی و احتمال وقوع سیلاب است. رودخانه زیارت از رودخانه‌های مهم و پرآب گرگان به شمار می‌رود و هرگونه طغیان یا افزایش دبی آب می‌تواند فرسایش دیواره سست این محدوده را تشدید و خطر ریزش بیشتر را ایجاد کند. ساکنان تأکید دارند که پیش از وقوع حادثه‌ای جبران‌ناپذیر باید برای ایمن‌سازی این نقطه چاره‌اندیشی شود.

اختلاف بر سر متولی؛ شهرداری چه می‌گوید، آب منطقه‌ای چه پاسخی دارد؟

در سوی دیگر، اختلاف نظر میان دو دستگاه متولی، روند ساماندهی این بخش از رودخانه را با ابهام مواجه کرده است. تجری، شهردار منطقه یک گرگان، با اشاره به اقدامات گذشته شهرداری اعلام کرده است که از سال‌های گذشته تاکنون حدود ۹۰ درصد دیواره رودخانه زیارت توسط شهرداری احداث شده است. به گفته او، بر اساس آرای صادره از سوی دیوان عدالت اداری، مسئولیت این بخش خاص بر عهده شرکت آب منطقه‌ای است و شهرداری تکلیف قانونی مستقیمی در این نقطه ندارد.

در مقابل، مدیرکل شرکت آب منطقه‌ای گلستان نظر دیگری دارد. او با استناد به ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها تأکید کرده که مسئولیت نظافت، لایروبی و دیواره‌سازی رودخانه‌هایی که از داخل محدوده شهری عبور می‌کنند، بر عهده شهرداری‌هاست. از نگاه این شرکت، مدیریت و ساماندهی بستر و حریم رودخانه در داخل شهر، جزو وظایف شهرداری محسوب می‌شود.

این دوگانگی در تفسیر قانون و مسئولیت‌ها در حالی ادامه دارد که حدود ۷ تا ۱۰ کیلومتر از مسیر رودخانه زیارت از داخل شهر گرگان عبور می‌کند و بخش‌های قابل توجهی از آن در همسایگی مستقیم محله‌های مسکونی قرار گرفته است. وسعت درگیری شهر با رودخانه، ضرورت تعیین تکلیف شفاف و هماهنگی نهادی را دوچندان کرده است.

مطالبه ساکنان: تعیین تکلیف فوری و ایمن‌سازی

ساکنان کوچه عدالت ۷۲.۱ می‌گویند انتظارشان این نیست که دو دستگاه مسئولیت را به یکدیگر پاس دهند، بلکه می‌خواهند هرچه سریع‌تر متولی مشخص و عملیات ایمن‌سازی آغاز شود. به باور آنان، دیواره‌سازی اصولی، نصب حفاظ و نرده، لایروبی بستر و تثبیت کناره‌ها می‌تواند تا حد زیادی از خطر سقوط و همچنین از خسارت‌های احتمالی سیلاب بکاهد.

اهالی همچنین خواستار بازدید میدانی مشترک مسئولان شهرداری و آب منطقه‌ای، بررسی فنی میزان فرسایش و اعلام زمان‌بندی برای اجرای طرح ایمن‌سازی هستند. به گفته آنان، کاهش عرض معبر به یک‌چهارم مقدار اولیه در چهار دهه، نشانه روشن پیشروی فرسایش و ضرورت مداخله فوری است.

رودخانه زیارت به‌عنوان یکی از محورهای طبیعی و زیست‌محیطی گرگان، هم ظرفیت گردشگری و تنفسی برای شهر دارد و هم در صورت بی‌توجهی می‌تواند به کانون خطر تبدیل شود. اکنون چشم ساکنان عدالت ۷۲.۱ به تصمیم مشترک و اقدام عملی دو نهاد مسئول دوخته شده تا پیش از بارندگی‌های پیش رو، این نقطه ناایمن سرانجام سامان یابد.