نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۱۶ خود از انهدام یک فروند شناور بدون‌سرنشین متعلق به ارتش آمریکا در محدوده تنگه هرمز خبر داد. بر اساس این اطلاعیه، این شناور که با عنوان «شمپاد» شناخته می‌شود، در ورودی تنگه راهبردی هرمز مورد اصابت قرار گرفته و مأموریت آن ناکام مانده است.

این اطلاعیه که از سوی باشگاه خبرنگاران جوان منتشر شده، تأکید دارد که ارتش آمریکا طی روزهای گذشته به دلیل پرهیز از رویارویی مستقیم با رزمندگان نیروی دریایی سپاه، اقدام به اعزام شناورهای بدون‌سرنشین به منطقه تنگه هرمز کرده است.

جزئیات اطلاعیه شماره ۱۶ سپاه

در متن اطلاعیه نیروی دریایی سپاه خطاب به ملت ایران آمده است:

«ملت رشید و به‌پاخاسته ایران اسلامی؛ ارتش تروریست و متجاوز آمریکایی طی روزهای گذشته، از ترس نزدیک شدن و رویارویی با رزمندگان مجاهد اسلام، اقدام به اعزام شناورهای بدون‌سرنشین خود به تنگه هرمز نموده است. نیروی دریایی سپاه، به مدد خداوند متعال، یک فروند از شناورهای بدون‌سرنشین (شمپاد) دشمن، با شماره بدنه ۵۸۳۸ و از نوع سیل‌درون، را در ورودی تنگه راهبردی هرمز مورد اصابت قرار داد و در اجرای مأموریت تجاوزکارانه خود ناکام گذاشت.»

در ادامه این اطلاعیه آمده است که تنگه هرمز به طور کامل تحت کنترل و اشراف اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و هرگونه حضور خصمانه و تحرک تجاوزکارانه در این آبراه حیاتی با واکنش قاطع مواجه خواهد شد.

تصویر شناور بدون سرنشین سیل‌درون منهدم شده در تنگه هرمز

شمپاد سیل‌درون چیست؟

شناور منهدم‌شده از نوع «Saildrone» یا «سیل‌درون» گزارش شده است؛ نسل جدیدی از شناورهای بدون‌سرنشین سطحی که نیروی دریایی آمریکا در سال‌های اخیر برای مأموریت‌های شناسایی، جمع‌آوری داده‌های محیطی و رصد تحرکات دریایی به کار گرفته است.

این شناورها معمولاً ویژگی‌های زیر را دارند:

  • قابلیت حرکت طولانی‌مدت با استفاده از انرژی باد و خورشید بدون نیاز به سوخت‌گیری مداوم
  • مجهز به سامانه‌های پیشرفته تصویربرداری، راداری، سونار و حسگرهای هواشناسی و اقیانوس‌شناسی
  • امکان ارسال لحظه‌ای داده‌ها از طریق ماهواره به مراکز فرماندهی
  • کاربرد دوگانه در مأموریت‌های علمی و نظامی، به‌ویژه برای پایش آبراه‌های راهبردی

نیروی دریایی آمریکا پیش از این نیز چندین فروند از این شناورها را در قالب ناوگان پنجم خود در بحرین و مناطق پیرامونی خلیج فارس و دریای عرب مستقر کرده بود و هدف از به‌کارگیری آن‌ها را «افزایش آگاهی محیطی و پوشش اطلاعاتی» عنوان می‌کرد. جمهوری اسلامی ایران بارها نسبت به حضور این تجهیزات بدون‌سرنشین در نزدیکی آب‌های سرزمینی خود هشدار داده و آن را اقدامی تحریک‌آمیز و ناقض امنیت دریانوردی منطقه دانسته است.

پیام قاطع سپاه: تنگه هرمز تحت کنترل کامل است

نکته محوری اطلاعیه اخیر، تأکید بر «مسدود و تحت کنترل بودن» تنگه هرمز است. نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است:

«نیروی دریایی سپاه با قاطعیت اعلام می‌کند: تنگه هرمز مسدود و تحت کنترل هوشمند و اشراف اطلاعاتی ما بوده و هرگونه حضور خصمانه در این تنگه راهبردی مورد هدف قرار می‌گیرد. وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ»

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که تنگه هرمز به عنوان یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، همواره در کانون تحولات امنیتی منطقه قرار داشته است. سپاه پاسداران به عنوان نیروی مسئول تأمین امنیت این تنگه و جزایر ایرانی خلیج فارس، در سال‌های گذشته نیز بارها نسبت به هرگونه ماجراجویی دریایی هشدار داده است.

کارشناسان مسائل نظامی معتقدند استفاده آمریکا از شناورهای بدون‌سرنشین به جای ناوها و شناورهای سرنشین‌دار، تلاشی برای کاهش ریسک رویارویی مستقیم و در عین حال حفظ حضور اطلاعاتی در منطقه است؛ راهبردی که با انهدام این شمپاد، عملاً با چالش جدی روبه‌رو شده است.

اهمیت راهبردی تنگه هرمز

تنگه هرمز باریک‌ترین گلوگاه دریایی خلیج فارس است که خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می‌کند. اهمیت این تنگه از چند جهت برجسته است:

  • عبور روزانه بخش قابل توجهی از نفت و گاز صادراتی جهان از این آبراه
  • نقش کلیدی در تجارت بین‌المللی و امنیت انرژی جهانی
  • همجواری با سواحل ایران و اشراف کامل نیروهای مسلح ایران بر آن
  • حضور جزایر راهبردی ایرانی از جمله ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در دهانه تنگه

بر اساس حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های دریایی، عبور بی‌ضرر از تنگه‌های بین‌المللی مجاز است، اما جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده که این اصل نباید دستاویزی برای اقدامات جاسوسی، نظامی و تحریک‌آمیز قدرت‌های فرامنطقه‌ای قرار گیرد.

انهدام شناور ۵۸۳۸ در ورودی تنگه هرمز، از نظر تحلیلگران نشانه‌ای از سطح بالای آمادگی رزمی و توان اشراف اطلاعاتی نیروی دریایی سپاه است. این نیرو در ماه‌های اخیر با برگزاری رزمایش‌های متعدد، استقرار سامانه‌های موشکی ساحل به دریا، پهپادهای شناسایی و شناورهای تندرو، چرخه رصد و واکنش سریع خود را در سراسر خلیج فارس و تنگه هرمز تقویت کرده است.

انتشار تصاویر و فیلم مربوط به لحظه هدف قرار گرفتن این شناور نیز که همراه اطلاعیه سپاه منتشر شده، جزئیات بیشتری از عملیات را نشان می‌دهد و به گفته منابع نظامی، مستندات آن برای ثبت در مجامع ذی‌ربط نگهداری خواهد شد. نیروی دریایی سپاه تأکید کرده است که امنیت پایدار خلیج فارس تنها با اتکا به کشورهای منطقه و بدون مداخله نیروهای بیگانه قابل تأمین است.