رئیس ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده در پانزدهمین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا، از برنامهای گسترده برای شتاببخشی به اسقاط و نوسازی ناوگان فرسوده کشور خبر داد؛ برنامهای که به گفته او میتواند هم به کاهش مصرف سوخت و آلایندگی کمک کند و هم ایمنی و کیفیت حملونقل را ارتقا دهد.
ظرفیت اسقاط بیش از نیاز فعلی؛ گره اصلی تامین مالی است
محمدصادق حاتمی با تشریح وضعیت مراکز اسقاط کشور گفت: در حال حاضر حدود ۲۲۰ مرکز اسقاط و بازیافت در سراسر کشور فعال هستند که مجموع ظرفیت سالانه آنها به بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه میرسد. از این منظر، کشور با کمبود مرکز یا ظرفیت فنی برای اسقاط مواجه نیست.
به گفته وی، چالش اصلی نه در ظرفیت فیزیکی مراکز، بلکه در تامین منابع مالی و پیشبرد همزمان فرآیند نوسازی و جایگزینی است. بدون تامین پایدار منابع و عرضه کافی خودرو و موتورسیکلت جایگزین، حتی با وجود ظرفیت بالای مراکز، امکان تحقق اهداف اسقاط در مقیاس بزرگ وجود نخواهد داشت.
کارنامه اسقاط از سال ۱۳۸۵ تاکنون
رئیس ستاد نوسازی ناوگان با ارائه آمار تجمیعی اسقاط اظهار کرد: از سال ۱۳۸۵ تاکنون حدود ۲ میلیون و ۶۷۰ هزار دستگاه انواع خودرو و وسیله نقلیه در کشور اسقاط شده است. نکته قابل توجه آن است که بیش از ۶۸۰ هزار دستگاه از این رقم ــ معادل بیش از ۲۵ درصد کل اسقاط کشور ــ تنها در سه سال اخیر و در دوره مدیریت فعلی وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شده است.
این آمار نشان میدهد روند اسقاط در سالهای اخیر شتاب گرفته، اما همچنان تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله قابل توجهی باقی است، بهویژه با در نظر گرفتن حجم بالای ناوگان فرسوده موجود.
تصویر ناوگان فرسوده کشور؛ از سواری تا موتورسیکلت
حاتمی با اشاره به برآوردهای موجود درباره فرسودگی ناوگان گفت:
- حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار دستگاه خودروی سواری فرسوده در کشور تردد میکند.
- نزدیک به ۷۰۰ هزار دستگاه وانت در سن فرسودگی قرار دارند.
- تعداد موتورسیکلتهای فرسوده به حدود ۱۱.۳ میلیون دستگاه میرسد که سهم بزرگی از آلایندگی و مصرف سوخت در کلانشهرها را به خود اختصاص میدهند.
- در بخش حملونقل سنگین نیز بیش از ۱۱۴ هزار دستگاه کامیون و کشنده فرسوده هستند که از این میان حدود ۱۶ هزار دستگاه بیش از ۵۰ سال عمر دارند.
این ارقام بهخوبی نشان میدهد که فرسودگی تنها محدود به خودروهای سواری نیست و بخشهای مختلف از جمله موتورسیکلتها و ناوگان باری نیز نیازمند نوسازی فوری هستند.
هدف ۷۰۰ هزار دستگاهی برای سال ۱۴۰۶
بر اساس اعلام رئیس ستاد نوسازی، هدفگذاری برای سال ۱۴۰۶، دستیابی به اسقاط سالانه حدود ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت است. تحقق این هدف مستلزم آن است که بهصورت همزمان تولید و واردات مجموعاً یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت در دستور کار قرار گیرد تا فرآیند جایگزینی بدون ایجاد اختلال در بازار و خدمات حملونقل انجام شود.
وی تاکید کرد که بدون عرضه کافی خودروهای جایگزین، طرح اسقاط نمیتواند بهصورت پایدار ادامه یابد و لازم است زنجیره تولید، واردات و ارائه تسهیلات نوسازی بهطور هماهنگ تقویت شود.
نوسازی ناوگان حملونقل عمومی در سه کلانشهر اولویتدار
حاتمی از تصویب طرح نوسازی ناوگان حملونقل عمومی در کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا خبر داد و گفت: این طرح با اولویت شهرهای تهران، اصفهان و مشهد ارائه و به تصویب رسیده است.
بر اساس این طرح:
- نوسازی ناوگان تاکسیرانی با استفاده از خودروهای برقی، هیبریدی و دوگانهسوز در دستور کار قرار میگیرد.
- نوسازی موتورسیکلتهای فعال در پلتفرمهای حملونقل و خدمات ــ که بخش عمدهای از تردد روزانه در کلانشهرها را تشکیل میدهند ــ با موتورسیکلتهای برقی و بنزینی جدید انجام خواهد شد.
به گفته وی، تمرکز بر این دو بخش به دلیل سهم بالای آنها در آلایندگی هوای شهری و همچنین قابلیت جایگزینی سریعتر با فناوریهای پاک انتخاب شده است. این طرح پس از تصویب در کارگروه، وارد مرحله اجرایی خواهد شد.
تامین مالی؛ چالش اصلی اجرای کامل طرح
رئیس ستاد نوسازی ناوگان بار دیگر بر نقش کلیدی منابع مالی تاکید کرد و گفت: محدودیت منابع مالی همچنان مهمترین مانع در مسیر اجرای کامل برنامههای نوسازی است. برای رسیدن به اهداف کمی تعیینشده، لازم است منابع مورد نیاز بهطور کامل و پایدار تامین شود؛ از محل تسهیلات بانکی، اعتبارات دولتی و مشارکت خودروسازان و واردکنندگان.
وی افزود که بدون مدل مالی روشن و حمایتهای تشویقی برای مالکان خودروهای فرسوده، انگیزه کافی برای مشارکت در طرح اسقاط ایجاد نخواهد شد.
معیارهای اولویتبندی شهرها برای نوسازی
حاتمی درباره نحوه انتخاب شهرهای اولویتدار توضیح داد که تصمیمگیری بر اساس ترکیبی از شاخصهای فنی و زیستمحیطی انجام شده است، از جمله:
- سهم ناوگان فرسوده از کل ناوگان موجود در هر شهر
- میزان مصرف سوخت ناوگان فرسوده
- سطح آلایندگی و سهم منابع متحرک در انتشار آلایندهها
- جمعیت شهر و ضریب مواجهه شهروندان با آلودگی هوا
بر اساس این شاخصها، تهران، اصفهان و مشهد بهعنوان نخستین شهرهای هدف برای اجرای طرح نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و بهویژه نوسازی موتورسیکلتهای کار و خودروهای حملونقل عمومی انتخاب شدهاند. پیشبینی میشود با اجرای موفق طرح در این سه کلانشهر، الگویی برای تعمیم به سایر شهرهای با آلودگی بالا فراهم شود.
کارشناسان معتقدند در صورت تامین منابع، عرضه منظم خودروهای جایگزین و ارائه مشوقهای موثر، هدف اسقاط ۷۰۰ هزار دستگاهی میتواند گامی مهم در کاهش آلودگی هوا، صرفهجویی در مصرف سوخت و ارتقای ایمنی جادهای باشد؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند هماهنگی میان وزارت صمت، سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداریها و نظام بانکی است.
نظرات (0)