طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که با هدف حفظ تعادل جمعیتی، تقویت بنیان خانواده و تشویق فرزندآوری به تصویب رسید، یکی از مهمترین مشوقهای خود را در قالب واگذاری زمین، مسکن و تسهیلات تعریف کرده است. بر اساس این قانون، خانوادههایی که صاحب فرزند سوم و بیشتر میشوند، میتوانند از امتیاز دریافت زمین یا مسکن بهرهمند شوند؛ امتیازی که برای بسیاری از خانوارها، روزنهای برای خانهدار شدن محسوب میشود.
با این حال، گزارشهای شهروندخبرنگاران و پیامهای ارسالی به رسانهها حاکی از آن است که روند اجرای این بخش از قانون با اختلال و تاخیر همراه شده و بهویژه خانوارهای دارای فرزند چهارم و بیشتر که مشمول دریافت زمین رایگان هستند، ماههاست در انتظار تعیین تکلیف ماندهاند.
گلایه متقاضیان از توقف واگذاری زمین رایگان
یکی از شهروندان در پیامی که از طریق بخش شهروندخبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان ارسال کرده، با اشاره به اجرایی شدن طرح واگذاری زمین برای خانوارهای دارای فرزند سوم و چهارم به بعد از آبانماه ۱۴۰۰، از توقف واگذاری زمین رایگان برای خانوادههای دارای فرزند چهارم و بیشتر خبر داده است.
در متن این پیام آمده است: «با توجه به اجرایی شدن این طرح برای خانوارهای دارای فرزند سوم و چهارم به بعد از آبانماه ۱۴۰۰ و واگذاری زمین، متاسفانه چند ماه است که واگذاری زمین رایگان برای خانوارهای فرزند چهارم و بیشتر غیرفعال شده و کسی پاسخگو نیست. خواهش میکنم پیگیری کنید.»
این شهروند تاکید کرده که در حالی واگذاری زمین برای فرزند چهارم بهصورت رایگان پیشبینی شده، اما عملا سامانه و فرآیند اداری آن از دسترس خارج شده و متقاضیان بلاتکلیف ماندهاند.
تفاوت شرایط فرزند سوم و چهارم در قانون
بر اساس ضوابط اعلامشده در قانون جوانی جمعیت، شرایط بهرهمندی خانوارها از زمین حمایتی تفاوت دارد. برای خانوادههایی که صاحب فرزند سوم میشوند، واگذاری زمین مستلزم پرداخت حدود ۴۰۰ میلیون تومان بهصورت اقساطی است، در حالی که برای خانوارهای دارای فرزند چهارم و بیشتر، این واگذاری بهصورت رایگان در نظر گرفته شده است.
همین تفاوت، انتظار متقاضیان گروه دوم را برای تسریع در اجرای تعهدات دولت بیشتر کرده است؛ چراکه این خانوارها جمعیت بیشتری دارند و نیاز به مسکن و زمین برای آنها ملموستر است. به گفته متقاضیان، در ماههای اخیر نهتنها زمین جدیدی واگذار نشده، بلکه اطلاعرسانی شفافی نیز درباره علت توقف و زمان ازسرگیری واگذاریها صورت نگرفته است.
قانون جوانی جمعیت؛ از وعده تا اجرا
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسید و از آبان همان سال وارد فاز اجرایی شد. این قانون مجموعهای از مشوقها از جمله واگذاری زمین و مسکن، تسهیلات بانکی، تخفیفهای خدماتی و حمایتهای شغلی را برای خانوادههای پرجمعیت پیشبینی میکند. واگذاری زمین در شهرها و مناطق با جمعیت کمتر از ۵۰۰ هزار نفر و همچنین در روستاها و شهرهای کوچک، یکی از بندهای پرتقاضای این قانون بوده است.
مسئولیت اصلی تامین و واگذاری زمین بر عهده وزارت راه و شهرسازی و ادارات کل راه و شهرسازی استانهاست که باید با همکاری سازمان ملی زمین و مسکن و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، اراضی مناسب را شناسایی، آمادهسازی و به متقاضیان واجد شرایط تحویل دهند. با این حال، محدودیت زمین در برخی استانها، مشکلات مربوط به تغییر کاربری، آمادهسازی زیرساختها و همچنین حجم بالای تقاضا، روند اجرا را در مقاطعی کند کرده است.
ضرورت پاسخگویی و شفافسازی
متقاضیان تاکید دارند که توقف چندماهه واگذاری زمین رایگان بدون اطلاعرسانی، اعتماد عمومی به اجرای قانون را تضعیف میکند. آنها خواستار پاسخگویی صریح دستگاههای متولی و اعلام برنامه زمانبندی جدید برای ازسرگیری واگذاریها هستند.
کارشناسان حوزه جمعیت و مسکن نیز معتقدند برای تحقق اهداف قانون جوانی جمعیت، علاوه بر تامین زمین، باید فرآیند ثبتنام، پالایش، قرعهکشی و تحویل زمین کاملا شفاف و قابل پیگیری باشد و سامانههای مربوطه بهصورت مستمر بهروزرسانی شوند. همچنین اطلاعرسانی درباره دلایل تاخیر، ظرفیت زمینهای آمادهشده در هر استان و اولویتبندی متقاضیان میتواند از سردرگمی خانوارها بکاهد.
در حالی که بسیاری از خانوادههای مشمول، حساب ویژهای روی این حمایت برای تامین سرپناه باز کردهاند، انتظار میرود وزارت راه و شهرسازی و ستاد ملی جمعیت با ورود به موضوع، ضمن بررسی علت غیرفعال شدن واگذاری زمین رایگان برای فرزند چهارم و بیشتر، نتیجه پیگیریها را به اطلاع عموم برسانند و مسیر خانهدار شدن این گروه از مشمولان را هموار کنند.
نظرات (0)