مدیریت بحران استان گیلان با صدور بیانیه‌ای رسمی، صحت تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در فضای مجازی و برخی رسانه‌های خارجی مبنی بر تردد قایق موتوری در خیابان‌های شهر رشت را به طور کامل تکذیب کرد و آن را محتوایی جعلی با هدف تشویش اذهان عمومی دانست.

به گزارش منابع رسمی استان، در روزهای اخیر و همزمان با بارش‌های شدید و فراگیر در گیلان، تصویری دستکاری‌شده در شبکه‌های اجتماعی به سرعت بازنشر شد که در آن ادعا می‌شد به دلیل بالا آمدن آب، قایق‌های موتوری در خیابان‌های مرکزی رشت در حال تردد هستند. مدیریت بحران گیلان روز جمعه اعلام کرد بررسی کارشناسی این محتوا نشان می‌دهد تصویر مورد نظر ساختگی است.

چرا تصویر قایق در رشت از نظر فنی غیرممکن است؟

در بیانیه مدیریت بحران گیلان به تناقض آشکار موجود در تصویر جعلی اشاره شده است. در این تصویر، خودروهای سواری به راحتی در خیابان در حال حرکت هستند و تنها بخش کوچکی از لاستیک آن‌ها با آب در تماس است.

کارشناسان مدیریت بحران توضیح داده‌اند که تردد قایق موتوری نیازمند عمق قابل توجه و پیوستگی کامل سطح آب برای عملکرد صحیح سامانه پیشران و پروانه است. در صورتی که عمق آب برای حرکت قایق کافی باشد، سطح آب باید به طور محسوسی بالاتر از بدنه خودروها، پیاده‌روها و ورودی واحدهای تجاری قرار بگیرد و نشانه‌هایی مانند جریان موضعی آب و امواج ناشی از حرکت پروانه قایق به وضوح دیده شود.

در تصویر منتشرشده هیچ‌یک از این شاخص‌های فنی وجود ندارد؛ خودروها بدون مشکل در حال تردد هستند، مغازه‌ها باز هستند و هیچ موج یا جریان قابل توجهی دیده نمی‌شود. همین تناقض آشکار، جعلی بودن محتوا را از منظر فنی و کارشناسی به اثبات می‌رساند.

وضعیت واقعی بارش‌ها و آبگرفتگی در رشت چه بود؟

مدیریت بحران گیلان تأکید کرده است که بارش‌های اخیر اگرچه شدید بوده، اما کاملاً متناسب با اقلیم استان و الگوی بارشی این منطقه در این فصل بوده و وقوع آبگرفتگی موقت معابر در چنین شرایطی امری قابل پیش‌بینی است.

بر اساس این بیانیه، از نخستین ساعات آغاز بارش، تمامی تیم‌های امدادی، خدماتی و شهری با حضور میدانی در سطح شهر رشت فعال شدند و اقدامات لازم برای تخلیه رواناب‌های سطحی و بازگرداندن سریع شرایط به حالت عادی را آغاز کردند.

سیستم جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی شهر رشت نیز در بازه زمانی کوتاهی موفق شد عمده رواناب ایجاد شده را تخلیه و به مسیرهای خروجی رودخانه‌های گوهررود و زرجوب هدایت کند. به گفته مسئولان، روند مدیریت بارش اخیر نشان‌دهنده آمادگی، هماهنگی و عملکرد مطلوب دستگاه‌های مسئول در استان بوده و هیچ‌گونه شرایط بحرانی یا نیاز به تردد قایق در معابر شهری گزارش نشده است.

هشدار درباره جنگ ترکیبی و عملیات روانی

مدیریت بحران گیلان انتشار چنین محتوای جعلی را فراتر از یک شایعه ساده دانسته و آن را در چارچوب «جنگ ترکیبی و عملیات روانی» تحلیل کرده است. در این بیانیه آمده است این راهبرد پس از ناکامی در میدان‌های دیگر، با ابزارهایی چون فشار اقتصادی، تحریم، ایجاد تفرقه، فعال‌سازی دوقطبی‌های اجتماعی و به‌ویژه انتشار اخبار جعلی در فضای مجازی دنبال می‌شود.

هدف اصلی این عملیات، به گفته این نهاد، بی‌اعتمادسازی مردم نسبت به نهادهای امدادی و خدماتی، تضعیف سرمایه اجتماعی و ایجاد حس ناامیدی و اضطراب در میان شهروندان است.

این مدیریت با تأکید بر ضرورت هوشیاری کامل مردم و مسئولان، تقویت تاب‌آوری اجتماعی، حفظ وحدت و حضور آگاهانه در فضای مجازی را مؤثرترین راهکار مقابله با این نوع جنگ روانی عنوان کرد.

درخواست از رسانه‌ها و شهروندان برای پرهیز از بازنشر شایعات

در پایان این بیانیه از رسانه‌ها، فعالان فضای مجازی و عموم شهروندان خواسته شده است اخبار و اطلاعات مربوط به حوادث و بلایای طبیعی را صرفاً از طریق مراجع رسمی و معتبر پیگیری کنند و از بازنشر هرگونه محتوای بدون منبع موثق خودداری نمایند.

مدیریت بحران گیلان با تأکید بر شفافیت و اطلاع‌رسانی مستمر، از شهروندان خواست با اعتماد به منابع رسمی، سواد رسانه‌ای خود را تقویت کرده و در برابر اخبار جعلی و دام‌های عملیات روانی هوشیار باشند و آرامش خود را حفظ کنند.