سهام عدالت که با هدف توزیع گسترده ثروت و سهیم کردن میلیونها ایرانی در مالکیت بنگاههای بزرگ اقتصادی آغاز شد، امروز در یکی از مهمترین بخشهای خود با گرهای چندساله مواجه است. نماد شرکتهای سرمایهگذاری استانی سهام عدالت که نماینده دارایی بخش بزرگی از مشمولان این طرح هستند، مدتهاست در بازار سرمایه متوقف ماندهاند و این توقف، عملا امکان نقدشوندگی، اعمال حق سهامداری و مدیریت دارایی را از میلیونها نفر سلب کرده است.
این پرونده دیگر یک توقف نماد ساده نیست؛ بلکه به یکی از بزرگترین پروندههای بلاتکلیف بازار سرمایه تبدیل شده که مستقیما با معیشت و دارایی مردم گره خورده و طولانی شدن آن، فلسفه اصلی بازار یعنی شفافیت و نقدشوندگی را زیر سوال برده است.
ریشه بلاتکلیفی؛ از آزادسازی ۱۳۹۹ تا توقف نمادها
ماجرای شرکتهای سرمایهگذاری استانی به فرآیند آزادسازی سهام عدالت در سال ۱۳۹۹ بازمیگردد. در آن مقطع، پس از آزادسازی، شرکتهای سرمایهگذاری استانی نیز به تدریج وارد چرخه معاملات و اعمال حقوق سهامداری شدند، اما خیلی زود مشکلات ساختاری خود را نشان داد.
برگزار نشدن مجامع عمومی، ابهامات مدیریتی، نقص در صورتهای مالی و ایرادهای ساختاری شرکتها باعث شد نماد این شرکتها با اختلال معاملاتی روبهرو شود و در نهایت سازمان بورس و بورس تهران ناچار به توقف معاملات آنها شوند. از آن زمان تاکنون، اطلاعیههای متعددی درباره تداوم توقف منتشر شده اما هیچکدام به بازگشایی منجر نشده است. گذشت چند سال بدون تعیین تکلیف نهایی، این پرسش جدی را ایجاد کرده که چگونه دارایی متعلق به دهها میلیون نفر میتواند برای مدت طولانی در وضعیتی غیرشفاف باقی بماند.
روایت بورس تهران؛ دستورالعمل آماده است، تصمیم نهایی با شورای عالی بورس
محمود گودرزی، مدیرعامل بورس تهران، اخیرا در توضیح آخرین وضعیت این پرونده گفته است که موضوع بازگشایی شرکتهای سرمایهگذاری استانی و همچنین تعیین تکلیف سهام عدالت به روش مستقیم، پروندهای بسیار پیچیده و زمانبر شده است.
به گفته او، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان بورس زمان قابل توجهی را برای حل این مسئله صرف کردهاند و رویکرد فعلی سازمان بورس آن است که شرکتهای سرمایهگذاری استانی مجامع خود را برگزار کنند. گودرزی تاکید کرده که دستورالعملها و ضوابط لازم برای این فرآیند تهیه شده و در صورت تایید نهایی دولت و ابلاغ و اطلاعرسانی شورای عالی بورس، میتوان به بازگشایی نمادها امیدوار بود.
مدیرعامل بورس تهران همچنین تصریح کرده که جزئیات اجرایی این موضوع در حیطه اختیارات بورس تهران نیست و مرجع اصلی پیگیری، سازمان بورس و شورای عالی بورس هستند. نکته قابل توجه این است که برگزاری مجامع به عنوان پیششرط اصلی بازگشایی، موضوعی جدید نیست.
در سال ۱۴۰۲ نیز سازوکار برگزاری مجامع شرکتهای سرمایهگذاری استانی در شورای عالی بورس بررسی و به تصویب رسیده بود، اما با وجود گذشت بیش از دو سال از آن مصوبه، هنوز بسیاری از شرکتها مجمع خود را برگزار نکردهاند و همین امر به پاشنه آشیل بازگشایی تبدیل شده است.
وعده تابستان ۱۴۰۵؛ آیا این بار قفل باز میشود؟
پیش از اظهارات مدیرعامل بورس تهران، سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز از فراهم شدن مقدمات آزادسازی سهام عدالت خبر داده بود. او با اشاره به آمادگی نسبی بازار سرمایه گفته بود که موضوع در دستور کار شورای عالی بورس قرار گرفته و ابراز امیدواری کرده بود که پس از بیش از یک دهه توقف، مردم در تابستان ۱۴۰۵ شاهد بازگشایی و آزادسازی کامل سهام عدالت باشند.
مدنیزاده برگزاری مجامع شرکتهای سرمایهگذاری استانی را مهمترین پیشنیاز این آزادسازی دانسته و اعلام کرده بود در مواردی که شرکتها از برگزاری مجمع خودداری کردهاند، از دادستانی درخواست شده تا بر اساس قانون تجارت، ارکان شرکتها را مکلف به برگزاری مجمع کند.
با این حال، اکنون که تنها حدود ۱۰ روز تا پایان تابستان باقی مانده، هنوز نشانهای از اجرای عملی این وعده دیده نمیشود و پرونده همچنان نیازمند تصمیمات اجرایی و هماهنگی میان دولت، سازمان بورس و قوه قضاییه است.
مطالبه اصلی سهامداران؛ برنامه شفاف به جای وعده کلی
سهامداران سهام عدالت که سالهاست نظارهگر توقف دارایی خود هستند، دیگر به وعدههای کلی اکتفا نمیکنند. انتظار آنها ارائه یک برنامه زمانبندی روشن و شفاف است؛ برنامهای که به پرسشهای اساسی پاسخ دهد:
- هر یک از شرکتهای سرمایهگذاری استانی در چه مرحلهای از اصلاح ساختار قرار دارد؟
- زمان دقیق برگزاری مجامع هر استان چه زمانی است و چه ضمانت اجرایی برای آن وجود دارد؟
- ساختار مدیریتی و هیات مدیره این شرکتها چگونه و بر اساس چه معیاری اصلاح خواهد شد؟
- وضعیت صورتهای مالی حسابرسیشده و افشای اطلاعات آنها به کجا رسیده است؟
- نهایتا نماد هر شرکت در چه تاریخی قابلیت معامله و نقدشوندگی پیدا خواهد کرد؟
تا زمانی که به این پرسشها پاسخ دقیق و قابل راستیآزمایی داده نشود، حتی با وجود تهیه دستورالعملها، گره چندساله سهام عدالت باز نخواهد شد. بازگرداندن اعتماد سهامداران، مستلزم عبور از مرحله وعده به مرحله اقدام با جدول زمانی مشخص و اطلاعرسانی شفاف برای هر استان است.
نظرات (0)