طرح خط انتقال آبرسانی به شهرستان طبس پس از سال‌ها توقف به دلیل کمبود منابع مالی، اکنون با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۵ درصد در مراحل پایانی اجرا قرار دارد و به گفته مسئولان، بهره‌برداری از آن دغدغه میان‌مدت تامین آب شرب این منطقه کویری را برطرف خواهد کرد.

به گزارش منابع محلی، سارانی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با اعلام این خبر تاکید کرد که با پیگیری‌های انجام‌شده، اعتبارات عمرانی بخش آب استان از هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۱ به حدود ۶ هزار میلیارد ریال در سال جاری افزایش یافته است که رشدی بیش از چهار برابری را نشان می‌دهد.

رشد چهار برابری اعتبارات و عبور از مرز ۲ همت

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی پیش‌بینی کرد مجموع هزینه‌کرد پروژه‌های آبرسانی استان تا پایان امسال از مرز ۲۰ هزار میلیارد ریال معادل ۲ هزار میلیارد تومان عبور کند. این جهش اعتباری که عمدتاً از محل منابع ملی و مصوبات سفر ریاست‌جمهوری تامین شده، امکان فعال‌سازی دوباره طرح‌های راکد و آغاز طرح‌های پیشران جدید را فراهم کرده است.

به گفته سارانی، افزایش اعتبارات ملی نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت‌بخشی به پروژه‌های نیمه‌تمام داشته و اکنون بسیاری از طرح‌هایی که به دلیل تنگناهای نقدینگی متوقف شده بودند، دوباره در مدار اجرا قرار گرفته‌اند.

خط ۳۲ کیلومتری طبس؛ پایان رکود چندساله

مهم‌ترین طرح در حال اجرا، خط انتقال ۳۲ کیلومتری آبرسانی به طبس است که با صرف پنج هزار میلیارد ریال اعتبار، بیش از ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. این پروژه که سال‌ها به دلیل کمبود نقدینگی راکد مانده بود، اکنون به مرحله پایانی نزدیک شده و به عنوان راه‌حلی میان‌مدت برای پایداری آب شرب این شهرستان کویری مطرح است.

مسئولان آب منطقه‌ای می‌گویند با تکمیل این خط انتقال، ظرفیت انتقال آب به طبس به شکل محسوسی افزایش می‌یابد و امکان مدیریت بهتر منابع در فصول گرم و کم‌آب سال فراهم می‌شود. طبس به عنوان یکی از شهرستان‌های وسیع و کم‌بارش خراسان جنوبی، همواره با چالش تامین پایدار آب شرب مواجه بوده است.

ابرپروژه آبرسانی به بیرجند؛ تضمین آب مرکز استان

سارانی در ادامه به ابرپروژه آبرسانی به بیرجند اشاره کرد و گفت: این طرح با اعتبار پیش‌بینی‌شده ۱۲ هزار میلیارد ریالی، تکمیل ایستگاه پمپاژ محمدیه و اجرای خط انتقال ۶۰ کیلومتری جنوب بیرجند را در بر می‌گیرد.

به گفته وی، اجرای این پروژه گامی کلیدی در تضمین پایداری آب مرکز استان و پاسخگویی به نیاز آبی سایت‌های طرح نهضت ملی مسکن به شمار می‌رود. بخشی از منابع مالی این ابرپروژه از محل مصوبات نقدی سفر ریاست‌جمهوری تامین شده و عملیات اجرایی آن با اولویت در دستور کار قرار دارد.

کارشناسان معتقدند با توجه به رشد جمعیت بیرجند و توسعه افقی شهر به ویژه در قالب سایت‌های جدید مسکن، تکمیل شبکه انتقال جنوب شهر و افزایش ظرفیت پمپاژ، از بروز تنش آبی در سال‌های آینده جلوگیری خواهد کرد.

آبرسانی به ۱۵۰ روستای مرزی از دشت آهنگران

مدیرعامل آب منطقه‌ای خراسان جنوبی همچنین از آماده‌سازی مطالعات طرح‌های پیشران برای شهرستان‌های درمیان، زیرکوه و فردوس خبر داد و اظهار کرد: طرح راهبردی آبرسانی از دشت آهنگران پس از سال‌ها بلاتکلیفی، با اخذ مجوز ماده ۲۳ در مسیر دریافت ردیف اعتباری ملی قرار گرفته است.

وی افزود: با اجرایی شدن این طرح، آب شرب بیش از ۱۵۰ روستای مرزی و کانون‌های جمعیتی شرق استان به شکل پایدار تامین می‌شود. این پروژه که از نظر پدافندی و توسعه متوازن مناطق مرزی اهمیت بالایی دارد، می‌تواند مهاجرت معکوس و ماندگاری جمعیت در نوار مرز شرقی کشور را تقویت کند.

تعادل‌بخشی سفره‌های زیرزمینی و هوشمندسازی کنتورها

سارانی در کنار اقدامات سازه‌ای، حفاظت از منابع موجود را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دانست و تاکید کرد: بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، کاهش اضافه‌برداشت از سفره‌های زیرزمینی از طریق راه‌اندازی بازار آب، هوشمندسازی کنتورهای حجمی و اجرای طرح تعادل‌بخشی به صورت جدی دنبال می‌شود.

به گفته او، مدیریت مصرف و صیانت از آبخوان‌ها در کنار توسعه زیرساخت‌های انتقال، دو بال اصلی برای عبور از بحران کم‌آبی در استانی با اقلیم خشک و نیمه‌خشک مانند خراسان جنوبی است.

ایمن‌سازی ۸۷ کیلومتر از بستر رودخانه‌ها در برابر سیلاب

مدیرعامل آب منطقه‌ای خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده برای کاهش مخاطرات طبیعی اشاره کرد و گفت: تاکنون ۸۷ کیلومتر از بستر رودخانه‌های استان لایروبی و آزادسازی شده و ۲۴ نقطه پرخطر سیلابی با احداث دیواره‌های ساحلی و سدهای تغذیه مصنوعی ساماندهی شده است.

این اقدامات علاوه بر پیشگیری از خسارات سیلاب‌های فصلی، به تغذیه مصنوعی سفره‌های زیرزمینی و افزایش ذخیره آبخوان‌ها نیز کمک می‌کند و در مجموع تاب‌آوری استان در برابر تغییرات اقلیمی و بارش‌های رگباری را افزایش می‌دهد.

به نظر می‌رسد با تکمیل خط انتقال طبس، پیشرفت ابرپروژه بیرجند و به سرانجام رسیدن طرح دشت آهنگران، خراسان جنوبی در آستانه تحولی مهم در حوزه تامین و مدیریت منابع آب قرار گرفته است؛ تحولی که در صورت تخصیص پایدار اعتبارات ملی، می‌تواند امنیت آبی شرق کشور را برای سال‌های آینده تضمین کند.