همزمان با فرارسیدن روز ملی سینما، مرور کارنامه فیلمهای ایرانی که مورد توجه و تحسین رهبر انقلاب قرار گرفتهاند، بار دیگر ابعاد کمتر دیدهشده شخصیت فرهنگی ایشان را یادآوری کرده است؛ رهبری که فراتر از جایگاه سیاسی، همواره بهعنوان یک چهره فرهنگیِ عمیقا آشنا با ادبیات، شعر، موسیقی و سینما شناخته میشود.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، بسیاری از کسانی که از نزدیک با حضرت آیتالله سید علی خامنهای حشر و نشر داشتهاند، روایتهای شگفتانگیزی از اشراف ایشان بر هنر نقل میکنند؛ از تسلط بر سمفونیهای بزرگان موسیقی جهان چون بتهوون تا مطالعه رمانهای شاخص ادبیات جهان و تعبیر سینما به عنوان «هنری برتر، پیچیده، پیشرفته و متعالی». حتی در ماجرای استقبال گسترده از سریال «جومونگ» نیز ایشان با اشاره به ظرفیتهای شاهنامه، تأکید کرده بودند که با اتکا به قهرمانان اساطیری خود میتوان آثاری بهمراتب فاخرتر خلق کرد.
توصیه به شورای عالی امنیت ملی برای تماشای دو فیلم اجتماعی
یکی از خاطرات جالب اهالی سینما به دو فیلم «بادیگارد» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا و «ابد و یک روز» ساخته سعید روستایی بازمیگردد. در نگاه نخست، بهویژه «ابد و یک روز» به نظر نمیرسد فیلمی باشد که با ذائقه رسمی و انقلابی همخوانی داشته باشد، اما روایت تهیهکنندگان نشان میدهد نگاه رهبر انقلاب به این آثار کاملا آسیبشناسانه و عمیق بوده است.
پژمان لشگریپور، تهیهکننده و مجری طرح فیلم «بادیگارد»، در این باره گفته است: «زمانی که فیلم بادیگارد را ساخته بودیم، در خرداد ماه یعنی حدود پنج ماه پس از جشنواره و سه ماه پس از اکران عمومی، از طریق یکی از همکاران سینمایی از دفتر ریاستجمهوری با من تماس گرفتند و خواستند فیلم را زودتر برای نمایش در صحن شورای امنیت ملی ارائه کنم تا تشریفات امنیتی طی شود. بعدا متوجه شدیم رهبر انقلاب هر دو فیلم بادیگارد و ابد و یک روز را دیده و از منظر آسیبشناسی سیر تحول انقلاب و آسیبهای اجتماعی، به شورای عالی امنیت ملی توصیه کرده بودند این دو فیلم را ببینند.»
به گفته او، نکته قابل تأمل این بود که این توصیه از سوی رهبری مطرح شده بود، در حالی که به طور منطقی انتظار میرود ابتدا نهادهای تخصصی چنین تحلیلهایی را ارائه دهند و این نشاندهنده دقت و حساسیت ویژه ایشان نسبت به بازتاب مسائل اجتماعی در سینماست.
«مارمولک»؛ از جنجال اکران تا توصیه به استقبال
فیلم «مارمولک» ساخته کمال تبریزی و به تهیهکنندگی منوچهر محمدی، از پرحاشیهترین آثار اوایل دهه هشتاد بود. داستان فرد بزهکاری که با سرقت لباس روحانیت خود را بهعنوان روحانی جا میزند اما بهتدریج دچار تحول درونی میشود، با واکنشهای تند برخی محافل روبهرو شد و در نهایت از پرده سینماها پایین کشیده شد.
اما حدود دو دهه بعد، مستند «غیررسمی» که به دیدارهای رهبر انقلاب میپرداخت، زاویه دیگری از این ماجرا را آشکار کرد. ایشان نهتنها مخالفتی با فیلم نداشتند بلکه در جمعی از علما گفته بودند: «به جای اینکه اعتراض کنید، استقبال کنید؛ بگویید دست شما درد نکند که نشان دادید آدمهایی میآیند که به ناحق لباس ما را به تن میکنند.» این جمله نشان داد نگاه ایشان به طنز انتقادی «مارمولک»، نگاهی فرصتمحور و اصلاحگرایانه بوده است.
«ماجرای نیمروز»؛ تحسین یک روایت تاریخی دقیق
«ماجرای نیمروز» ساخته محمدحسین مهدویان که حدود ده سال پیش با فرم و روایتی نو درباره فعالیتهای تروریستی سازمان منافقین در دهه ۶۰ ساخته شد، با وجود کیفیت بالا، در جشنواره فیلم فجر آنطور که باید دیده نشد و حتی گلایه عوامل را به همراه داشت.
اما در دیدار عوامل فیلم با رهبر انقلاب، ایشان با تمجیدی صریح از همه ارکان فیلم یاد کردند: «این فیلم بسیار خوب بود. همه اجزاء فیلم عالی بود، کارگردانی عالی بود. بازیها عالی، قصه عالی بود. فیلم خوشساخت بود.» ایشان همچنین با اشاره به خاطره روز محاصره خانه موسی خیابانی افزودند که در آن روز در محضر امام خمینی (ره) بودهاند و وقتی خبر پایان عملیات را آوردند، شیرینی آن لحظه با تماشای «ماجرای نیمروز» برایشان تکرار شد. این تعبیر، مهر تأییدی بر دقت تاریخی و روایت مستندگونه فیلم بود.
«طلا و مس»؛ برآورده شدن آرزوی سبک زندگی اسلامی
یکی دیگر از آثار مورد توجه، فیلم «طلا و مس» به کارگردانی همایون اسعدیان و تهیهکنندگی منوچهر محمدی بود؛ فیلمی که در جشنوارههای داخلی و خارجی خوش درخشید. رهبر انقلاب ضمن تمجید از بازی باورپذیر نگار جواهریان و بهروز شعیبی، خطاب به تهیهکننده گفته بودند: «شما تمام آرزوهای من را در مورد سبک زندگی اسلامی برآورده کردید... این اولین فیلمی است که من روحانیت را به درستی و زیبایی دیدم که در این فیلم به تصویر کشیده شده است.»
این تعبیر، «طلا و مس» را به الگویی برای چگونگی نمایش زیست طلبگی و خانواده روحانیت در سینمای ایران تبدیل کرد؛ تصویری به دور از اغراق و نزدیک به واقعیت روزمره.
«یه حبه قند»؛ فیلمی بسیار ایرانی
خاطره رضا میرکریمی از فیلم «یه حبه قند» نیز از دیگر روایتهای شنیدنی است. او در برنامه «من ایرانم» به نقل از تماس داماد رهبر انقلاب گفت که در زمان تولید، عدهای به ایشان گفته بودند این فیلم اثر خوبی نیست. اما ایشان پس از تماشای فیلم به همراه خانواده تأکید کرده بودند: «اینکه فیلم خیلی خوبی بود و من آن را خیلی پسندیدم. ما سر همین سفرهها بزرگ شدیم. فیلم خیلی ایرانی بود.» این جمله کوتاه، نگاه مثبت ایشان به بازنمایی فرهنگ ایرانی-اسلامی، روابط خانوادگی و سنتهای بومی را نشان میدهد.
«شیار ۱۴۳»؛ روایت مادرانه از دفاع مقدس
فیلم دفاع مقدسی «شیار ۱۴۳» به کارگردانی نرگس آبیار و با بازی درخشان مریلا زارعی، از دیگر آثاری است که تأثیر عمیقی بر رهبر انقلاب گذاشت. ایشان با اشاره به ضعف داستانپردازی در بخشی از سینمای ایران، درباره این فیلم گفتند: «به نظر من امروز ضعفی که در سینمای ایران داریم، ضعف داستان است، اما این فیلم پیچ داستانی داشت که در انتها خیلی خوب باز شد. کارگردان در این فیلم سنگ تمام گذاشته است... فیلم در مورد احساس مادر به فرزند شهید بود که یکی از اصول دفاع مقدس هم همین است.»
رهبر انقلاب با تأکید بر اینکه در دیدار با هزاران خانواده شهید هرگز گلایهای از مادران شهدا نشنیده و همواره احساس سربلندی در آنان دیدهاند، افزودند: «ما مادر نیستیم و نمیتوانیم مادر باشیم و این احساس را درک کنیم... فیلم شیار ۱۴۳ از نگاه یک مادر دیده شده و بسیار خوب است.» این تحسین، جایگاه روایت زنانه و مادرانه از جنگ را در سینمای دفاع مقدس برجسته کرد.
مرور این هفت اثر نشان میدهد نگاه رهبر انقلاب به سینما، نگاهی صرفا تفننی یا تشریفاتی نیست؛ بلکه مواجههای تحلیلگرانه، آسیبشناسانه و در عین حال هنرمندانه است که هم ظرفیتهای اجتماعی سینما را جدی میگیرد و هم بر اصالت فرهنگی و روایت ایرانی اسلامی تأکید دارد؛ نگاهی که به گفته نزدیکان، ریشه در سالها انس عمیق ایشان با هنر و ادبیات دارد.
نظرات (0)