رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از آغاز اجرای طرح صدور شناسه یکتا برای واحدهای مسکونی و رونمایی از نسل جدید اسناد مالکیت الکترونیکی خبر داد؛ طرحی که به گفته مسئولان، مسیر تخلفات و دعاوی ملکی در حوزه ساختوساز و پیشفروش ساختمان را بهطور چشمگیری مسدود خواهد کرد.
حسن بابایی در نشست الزام به اجرایی کردن ماده ۱۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول که در گرگان برگزار شد، با تشریح ابعاد این تحول ثبتی تأکید کرد که نظم جدید مبتنی بر ارتباط شبکهای و یکپارچه میان سه نهاد کلیدی یعنی سازمان ثبت اسناد و املاک، سازمان نظام مهندسی و شهرداریها شکل گرفته است.
شناسه یکتا چگونه صادر میشود؟
به گفته بابایی، بر اساس سازوکار جدید، صدور شناسه یکتا برای هر واحد مسکونی پس از دو مرحله اصلی انجام خواهد شد. نخست، صدور گواهی پایانکار از سوی شهرداری و سپس تأیید نهایی نقشههای مهندسی از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان. پس از طی این مراحل و تطبیق اطلاعات فنی و شهرسازی، شناسه یکتایی برای واحد صادر میشود که هویت حقوقی و فنی آن ملک را بهصورت منحصربهفرد در سامانههای رسمی ثبت میکند.
وی افزود: این شناسه، حلقه اتصال اطلاعات مالکیت، مشخصات فنی ساختمان و مجوزهای قانونی است و امکان هرگونه دستکاری، جعل یا صدور اسناد معارض را از بین میبرد. به این ترتیب، هر واحد مسکونی دارای یک کد رهگیری یکتا خواهد بود که تمام سوابق آن از لحظه صدور پروانه تا انتقالهای بعدی قابل ردیابی است.
پیشگیری از جرایم پیشفروش با همکاری سهجانبه
رئیس سازمان ثبت اسناد با اشاره به پروندههای متعدد کلاهبرداری و اختلاف در حوزه پیشفروش ساختمان، خاطرنشان کرد: برای پیشگیری از وقوع این جرایم، حضور همزمان و هماهنگ همه دستگاههای مرتبط ضروری است. تجربه سالهای گذشته نشان داده که خلأ اطلاعاتی بین شهرداری، نظام مهندسی و ثبت اسناد، بستر سوءاستفاده برخی سازندگان متخلف و فروش یک واحد به چند نفر را فراهم کرده است.
بابایی تأکید کرد: با پیشبینیهای انجامشده و اتصال برخط سامانهها، هرگونه معامله پیشفروش بدون شناسه یکتا فاقد اعتبار ثبتی خواهد بود و خریداران میتوانند پیش از انعقاد قرارداد، اصالت و وضعیت حقوقی واحد را بهصورت لحظهای استعلام کنند. این شفافیت، علاوه بر حمایت از حقوق خریداران، ریسک سرمایهگذاری در بازار مسکن را نیز کاهش میدهد.
گلستان؛ پنجمین استان مجری طرح
به گفته رئیس سازمان ثبت اسناد، طرح صدور شناسه یکتا تاکنون در چهار استان تهران، مشهد (خراسان رضوی)، قزوین و همدان بهصورت آزمایشی و عملیاتی اجرا شده و نتایج آن در کاهش دعاوی و تسریع فرآیندهای صدور سند، مثبت ارزیابی شده است.
بر همین اساس، استان گلستان بهعنوان پنجمین استان کشور بهزودی به این شبکه سراسری میپیوندد. بابایی در نشست گرگان اعلام کرد که زیرساختهای فنی و ارتباطی برای اجرای طرح در گلستان فراهم شده و آموزش نیروهای مرتبط در شهرداریها و دفاتر نظام مهندسی این استان در حال انجام است.
انتخاب گلستان بهعنوان استان پیشرو در شمال کشور، از نظر مسئولان ثبتی بهدلیل رشد ساختوسازها و افزایش پروندههای مرتبط با معاملات ملک در این منطقه، اهمیت ویژهای دارد و میتواند الگویی برای تسری طرح به سایر استانهای شمالی و کشور باشد.
خداحافظی با سندهای دفترچهای و تکبرگ
بخش دیگری از تحول ثبتی تشریحشده در این نشست، رونمایی از سند مالکیت الکترونیکی بهعنوان نسل جدید اسناد رسمی املاک است. بابایی توضیح داد: سند الکترونیکی دیگر فرمت فیزیکی و کاغذی ندارد و تمام اطلاعات حقوقی، مشخصات هویتی مالک، ویژگیهای دقیق ملک، حدود اربعه، مساحت، کاربری و سوابق کامل نقلوانتقالات در یک سامانه امن و متمرکز ذخیره میشود.
وی با اعلام اینکه این طرح از دهه فجر امسال بهصورت سراسری اجرایی خواهد شد، افزود: سند الکترونیکی دارای اعتبار کامل قانونی است و بهتدریج جایگزین تمامی اسناد مالکیت قبلی اعم از اسناد دفترچهای قدیمی و اسناد تکبرگ خواهد شد. دارندگان اسناد فعلی نیز در فرآیند تبدیل، سند الکترونیکی دریافت خواهند کرد و نیازی به مراجعه مکرر حضوری نخواهد بود.
مزایای سند الکترونیکی؛ از امنیت تا کاهش هزینهها
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، مهمترین مزایای الکترونیکی شدن اسناد را برشمرد و گفت:
- امنیت بالا: ذخیره متمرکز و رمزنگاریشده اطلاعات، امکان جعل، مفقودی و دستکاری اسناد را به حداقل میرساند.
- دسترسی آسان و سریع: مالکان و مراجع قانونی میتوانند در هر ساعت از شبانهروز به نسخه معتبر سند دسترسی داشته باشند.
- کاهش هزینهها و صرفهجویی در منابع: حذف چاپ، نگهداری و بایگانی فیزیکی اسناد، هزینههای اداری و مصرف کاغذ را بهشدت کاهش میدهد.
- شفافیت و بهروز بودن اطلاعات: هرگونه تغییر مالکیت یا بازداشت و رهن بهصورت آنی در سامانه ثبت میشود.
- تسهیل استعلامات: دستگاههایی مانند بانکها، محاکم قضایی و دفاتر اسناد رسمی میتوانند اصالت سند را در لحظه استعلام کنند.
- پیشگیری از کلاهبرداری و معاملات معارض: بهدلیل یکتایی شناسه و ثبت برخط، امکان فروش یک ملک به چند نفر عملاً از بین میرود.
بابایی تأکید کرد که اجرای ماده ۱۴ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، نقطه عطفی در نظام حقوقی کشور است و با تکمیل چرخه صدور شناسه یکتا و سند الکترونیکی، بخش بزرگی از پروندههای ورودی به محاکم قضایی که ریشه در اختلافات ملکی و قولنامهای دارند، کاهش خواهد یافت.
وی در پایان از همه سازندگان، مشاوران املاک و شهروندان خواست تا پیش از هرگونه معامله، بهویژه در حوزه پیشفروش، از وجود شناسه یکتا و قابلیت استعلام الکترونیکی اطمینان حاصل کنند و معاملات خود را تنها در بستر رسمی و دفاتر اسناد رسمی به ثبت برسانند.
نظرات (0)