مدیرعامل بورس انرژی آخرین وضعیت راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب را تشریح کرد و از آمادگی کامل این نهاد برای میزبانی از این ابزار جدید بازار آب خبر داد. به گفته نظیفی، اگرچه این گواهی به‌زودی می‌تواند وارد چرخه معاملات بورس انرژی شود، اما هنوز درخواست رسمی برای پذیرش و عرضه آن به بورس ارسال نشده است.

در انتظار درخواست رسمی؛ مانع اصلی آغاز معاملات

نظیفی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به زمان‌بندی آغاز معاملات این گواهی اظهار کرد: «در حال حاضر نمی‌توان زمان دقیقی برای شروع معاملات اعلام کرد، چرا که این موضوع به زمان ارسال درخواست به بورس انرژی بستگی دارد.»

وی تأکید کرد که به محض دریافت درخواست مربوطه، بورس انرژی فرآیند پذیرش و عرضه را آغاز خواهد کرد. به گفته او، سرعت عملیاتی در بورس انرژی بسیار بالاست و در صورت تکمیل مستندات و فرآیندهای اداری، هیچ‌گونه معطلی برای پذیرش و عرضه وجود نخواهد داشت. این مقام مسئول یادآور شد که همان‌طور که پیش‌تر نیز اعلام شده، بورس انرژی به‌طور کامل آماده میزبانی از معاملات گواهی صرفه‌جویی آب است.

پیگیری یک‌ساله برای ورود آب به سازوکار بازار

مدیرعامل بورس انرژی با بیان اینکه این مجموعه از سال گذشته پیگیر راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب بوده است، گفت: این پیگیری‌ها در راستای توسعه ابزارهای تأمین مالی و ایجاد بازار شفاف برای مدیریت منابع آبی کشور صورت گرفته است.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، گواهی صرفه‌جویی آب بر آب‌های جاری متمرکز است و آن دسته از منابع آبی را در بر می‌گیرد که در چارچوب دستورالعمل «آب‌های نامتعارف» قرار نمی‌گیرند. به عبارت دیگر، این گواهی به دنبال ایجاد انگیزه برای صرفه‌جویی در مصرف آب‌های متعارف و قابل برنامه‌ریزی در شبکه توزیع کشور است.

نخستین تجربه بازارمحور صنعت آب جاری

نظیفی این طرح را نقطه عطفی در صنعت آب کشور دانست و افزود: بخش آب‌های جاری کشور تاکنون تجربه‌ای در زمینه استفاده از سازوکارهای بازار و ابزارهای مالی نداشته است. از این منظر، راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب، نخستین تجربه در این حوزه به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: همین ویژگی باعث می‌شود این گواهی تفاوت‌های ماهوی با سایر گواهی‌های صرفه‌جویی از جمله گواهی صرفه‌جویی انرژی و حتی دیگر بخش‌های بازار آب در بورس انرژی داشته باشد. طراحی این ابزار به‌گونه‌ای است که بتواند صرفه‌جویی محقق‌شده توسط مشترکان، صنایع و پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف را به یک دارایی قابل معامله تبدیل کند و از این طریق، ارزش اقتصادی آب صرفه‌جویی‌شده را به سرمایه‌گذار و عامل صرفه‌جویی بازگرداند.

چرا گواهی صرفه‌جویی آب اهمیت دارد؟

کارشناسان معتقدند با توجه به تداوم تنش آبی و ناترازی منابع و مصارف در بسیاری از حوضه‌های آبریز کشور، استفاده از ابزارهای بازار سرمایه می‌تواند به مدیریت بهینه مصرف کمک کند. گواهی صرفه‌جویی آب با ایجاد انگیزه مالی برای کاهش مصرف، به صنایع و مشترکان پرمصرف اجازه می‌دهد در صورت اجرای طرح‌های بهینه‌سازی، گواهی صرفه‌جویی دریافت کرده و آن را در بورس به متقاضیانی که به دنبال جبران کسری یا توسعه فعالیت خود هستند، عرضه کنند.

  • شفاف‌سازی ارزش اقتصادی آب و قیمت‌گذاری مبتنی بر عرضه و تقاضا
  • جذب سرمایه برای پروژه‌های کاهش هدررفت و ارتقای بهره‌وری شبکه آب
  • فراهم کردن امکان معامله رسمی و قانونمند صرفه‌جویی محقق‌شده
  • کاهش فشار بر منابع آبی زیرزمینی و سطحی از طریق تشویق به مصرف بهینه

مدیرعامل بورس انرژی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تسریع در تکمیل فرآیندهای بین‌دستگاهی و ارسال درخواست پذیرش از سوی نهاد متولی، معاملات گواهی صرفه‌جویی آب هرچه سریع‌تر در بورس انرژی آغاز شود و شاهد شکل‌گیری یک بازار نقدشونده و شفاف برای این کالای راهبردی باشیم.

پیش از این نیز مسئولان بورس انرژی بارها بر آمادگی زیرساخت‌های معاملاتی، تسویه و نظارت این بازار برای پذیرش ابزارهای جدید حوزه آب و انرژی تأکید کرده بودند و اکنون به نظر می‌رسد توپ در زمین دستگاه‌های سیاست‌گذار حوزه آب برای نهایی کردن دستورالعمل‌ها و ارائه درخواست رسمی است.