رئیس‌کل گمرک ایران اعلام کرد با تفویض اختیار رئیس‌جمهور، مسئولیت هماهنگی امور مرزهای کشور از مهرماه ۱۴۰۵ به گمرک واگذار می‌شود؛ اقدامی که با هدف ایجاد وحدت فرماندهی و روان‌سازی تجارت خارجی انجام خواهد شد. همزمان، گمرک از ترخیص موفق بیش از ۳.۲ میلیون تن کالای اساسی در دوره جنگ ۱۲ روزه اخیر خبر داد.

هماهنگی واحد در مرزها از مهر امسال

فرود عسگری، رئیس‌کل گمرک ایران در نشست مشترک با فعالان بخش خصوصی و مدیران استان آذربایجان شرقی که با محوریت چالش‌های تجارت خارجی برگزار شد، گفت: «با مساعدت رئیس‌جمهور و بر اساس طرح جدید، از مهرماه امسال گمرک مسئول هماهنگی مرزها خواهد بود.»

وی تاکید کرد که روان‌سازی تجارت، وظیفه یک دستگاه به تنهایی نیست و تا زمانی که میان همه نهادهای مستقر در مرز هماهنگی واحد وجود نداشته باشد، تسهیل واقعی اتفاق نمی‌افتد. به گفته او، در مرز باید یک دستگاه تصمیم نهایی را اتخاذ کند و گمرک به عنوان متولی هماهنگی، نقش محوری در این زمینه ایفا خواهد کرد.

عسگری همچنین از تفویض تمام اختیارات رئیس‌کل گمرک به ناظران گمرکات استان‌ها خبر داد و این اقدام را گامی در جهت تمرکززدایی و تسریع در تصمیم‌گیری‌های اجرایی دانست.

انتقاد از مقررات بازدارنده و جریمه‌های نامتناسب

رئیس‌کل گمرک با اشاره به جایگاه گمرک در انتهای زنجیره تجارت گفت: بسیاری از فعالان اقتصادی انتظار دارند تمام مشکلات تجارت خارجی در گمرک حل شود، در حالی که گمرک مجری قوانینی است که از سوی دستگاه‌های مختلف ابلاغ می‌شود و موظف به اجرای دقیق آن‌هاست.

وی با انتقاد صریح از برخی مقررات محدودکننده تصریح کرد تعیین جریمه ۱۰۰ درصدی برای مغایرت‌های ۱۵ درصدی منطقی نیست و این نوع قوانین باید به طور جدی مورد بازنگری قرار گیرد. به گفته عسگری، چنین مقرراتی به جای صیانت از تجارت، به مانعی برای فعالیت سالم بازرگانان تبدیل شده است.

۶ بند از ۱۱ مصوبه تسهیلی اجرایی شد

عسگری با اشاره به ضرورت دائمی‌سازی رویه‌های تسهیل‌گرایانه اظهار داشت: در شرایط خاص مانند ماه رمضان یا ایام جنگ، گمرک عملکرد موفقی در روان‌سازی و تسریع تشریفات داشته، اما پرسش اصلی این است که چرا این رویه‌ها به یک روال دائمی تبدیل نمی‌شود.

وی یادآور شد که در دوران جنگ اخیر، ۱۱ بند تسهیلی برای حمایت از تجارت و ترخیص کالا تدوین و در شورای عالی امنیت ملی به تصویب رسید که در ۱۱ اسفند سال گذشته برای اجرا ابلاغ شد. از این مجموعه، تاکنون ۶ بند به مرحله اجرا درآمده و رایزنی برای دائمی شدن سایر تبصره‌ها با همراهی مجلس شورای اسلامی در جریان است.

رئیس‌کل گمرک از فعالان اقتصادی خواست مطالبه‌گر باشند و تاکید کرد: «هیچ نهاد دولتی حق ندارد بدون مشورت با بخش خصوصی بخشنامه‌ای را ابلاغ کند.»

ترخیص ۳.۲ میلیون تن کالای اساسی بدون اختلال

عسگری با تشریح عملکرد گمرک در دوره حساس جنگ تحمیلی اخیر که از آن به عنوان جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم یاد می‌شود، گفت: در همین دوره ۳.۲ میلیون تن انواع کالاهای اساسی وارداتی از گمرکات کشور ترخیص و وارد چرخه تامین شد و گمرک بدون بروز مشکل خاصی به وظایف خود عمل کرد.

وی افزود اولویت اصلی گمرک همواره تسهیل ترخیص کالاهای اساسی و تامین نیاز خطوط تولید کشور بوده است، هرچند تصمیم‌گیرنده نهایی در برخی حوزه‌ها مانند تخصیص ارز، بانک مرکزی است و گمرک در این بخش نقش مجری را ایفا می‌کند.

تجارت ۲ میلیارد دلاری با اوراسیا و توافق جدید با ترکیه

رئیس‌کل گمرک از ثبت ۲ میلیارد دلار تجارت با اتحادیه اوراسیا در حوزه واردات و صادرات در سال جاری خبر داد و آن را نقطه قوتی در کارنامه تجارت خارجی کشور توصیف کرد.

وی همچنین به نتایج مذاکرات مرزی با ترکیه اشاره کرد و گفت: در توافق با طرف ترکیه‌ای، ظرفیت تردد کامیون‌ها در مرزهای مشترک از ۲۵۰ به ۴۰۰ کامیون افزایش یافته است. این توافق که با هدف حمل کالاهای صادراتی ایران و وارداتی از ترکیه صورت گرفته، تاثیر مستقیمی بر بهبود مبادلات و کاهش زمان انتظار در مرزها خواهد داشت.

هوشمندسازی گمرک و توسعه تجهیزات کنترلی

عسگری از انعقاد قرارداد با دانشگاه صنعتی شریف برای هوشمندسازی فرآیندها و پیشبرد طرح‌های تحولی گمرک خبر داد و ابراز امیدواری کرد با استفاده از ظرفیت‌های علمی دانشگاه و بهره‌گیری از نظرات بخش خصوصی، فرآیندهای گمرکی شفاف‌تر، سریع‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر شود.

وی همچنین از موافقت با واردات ۱۰ دستگاه ایکس‌ری جدید برای تجهیز گمرکات کشور خبر داد و افزود: برای خرید سامانه‌های ایکس‌ری تولید داخل نیز ۱۷ گمرک اعلام آمادگی کرده‌اند که این امر ضمن ارتقای امنیت و کنترل، به تسریع در بازرسی کالاها کمک خواهد کرد.

رئیس‌کل گمرک در پایان تاکید کرد که رویکرد اصلی این سازمان، تسهیل تجارت قانونی، حمایت از تولید و ایجاد هماهنگی موثر میان همه دستگاه‌های دخیل در مرز است تا تجارت خارجی کشور با کمترین هزینه و زمان ممکن انجام شود.