عملیات تخریب دیوارهای پیرامونی زندان سابق رجاییشهر در کرج به صورت سراسری آغاز شده و مسئولان قضایی و اجرایی استان البرز از روند اجرای آن بازدید کردند. این اقدام گامی مهم در مسیر تغییر کاربری یکی از قدیمیترین مجموعههای ندامتگاهی کشور و اجرای سیاست انتقال زندانها به خارج از بافت شهری محسوب میشود.
به گزارش منابع قضایی، حیدر آسیابی در جریان بازدید میدانی از محوطه ندامتگاه سابق رجاییشهر، روند تخریب دیوارهای پیرامونی را مورد بررسی قرار داد. در این بازدید، رئیس سازمان زندانها، رئیسکل دادگستری استان البرز، دادستان مرکز استان و رئیس سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی کشور نیز حضور داشتند.
بازدید میدانی مسئولان قضایی از روند تخریب
در جریان این بازدید، مسئولان حاضر ضمن بررسی پیشرفت عملیات اجرایی، بر ضرورت تسریع در آمادهسازی کامل فضا برای بهرهبرداریهای آتی تأکید کردند. به گفته حاضران، آزادسازی عرصه زندان و برچیدن مستحدثات پیرامونی، پیشنیاز اصلی برای ورود این مجموعه به مرحله جدید مولدسازی و اجرای طرحهای مصوب شهری است.
رئیس سازمان زندانها در حاشیه این بازدید با اشاره به اهمیت اجرای دقیق سیاستهای کلان قوه قضاییه، اظهار داشت که انتقال زندانها از محدودههای مسکونی نهتنها یک تکلیف قانونی، بلکه ضرورتی برای بهبود امنیت شهری، کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. وی تأکید کرد که فضاهای آزادشده باید به بستری برای ارائه خدمات اجتماعی، فرهنگی و عمومی تبدیل شود تا منافع آن به طور مستقیم به مردم منطقه برسد.
سابقه تعطیلی؛ از دستور ویژه تا اجرای چهارماهه
ندامتگاه رجاییشهر که برای سالها یکی از مهمترین زندانهای استان البرز و کشور به شمار میرفت، در سال ۱۴۰۲ و در چارچوب اجرای قانون انتقال زندانها و مراکز اقدامات تأمینی و تربیتی به خارج از شهرها تعطیل شد. این قانون با هدف کاهش تراکم زندانها در مناطق پرجمعیت، جلوگیری از توسعه نامتوازن شهری و فراهم کردن شرایط بهتر برای اصلاح و تربیت زندانیان به تصویب رسیده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تعطیلی این زندان با دستور ویژه رئیس قوه قضاییه و طی یک فرآیند چهارماهه به سرانجام رسید. در این مدت، تمامی زندانیان به مراکز جایگزین منتقل شدند و مقدمات لازم برای تحویل مجموعه به نهادهای متولی مولدسازی داراییهای دولت فراهم آمد. پس از آن، پرونده این مجموعه وارد مرحله اجرایی مولدسازی شد تا از ظرفیت گسترده اراضی و ابنیه آن برای اهداف توسعهای استفاده شود.
زندان رجاییشهر به دلیل قرار گرفتن در محدوده شهری کرج، سالها با چالشهایی از جمله ترافیک ناشی از ترددهای وابسته، محدودیتهای امنیتی برای ساکنان اطراف و ناهمخوانی کاربری آن با بافت مسکونی مواجه بود. تعطیلی آن از مطالبات دیرینه مدیریت شهری و شهروندان کرجی به شمار میرفت.
مولدسازی و برنامهریزی برای کاربریهای جدید
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، بخش قابل توجهی از مساحت مجموعه سابق رجاییشهر پس از تخریب دیوارها و آمادهسازی زمین، برای اجرای طرحهای شهری با رویکرد عمومی اختصاص خواهد یافت. اگرچه جزئیات نهایی کاربریها هنوز به طور رسمی اعلام نشده، اما تأکید مسئولان بر بهرهگیری از این فضا در راستای توسعه خدمات شهری، سرانههای فرهنگی، آموزشی و فضاهای مورد نیاز شهروندان است.
حضور رئیس سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی کشور در بازدید اخیر نیز نشان میدهد که روند مولدسازی این دارایی بزرگ دولتی با هماهنگی کامل میان قوه قضاییه، سازمان زندانها و دولت در حال پیگیری است. مولدسازی به معنای تبدیل داراییهای راکد و کمبازده دولتی به منابع مولد برای تأمین مالی پروژههای اولویتدار کشور است و مجموعه رجاییشهر به دلیل وسعت و موقعیت ممتاز جغرافیایی، یکی از مهمترین پروندههای مولدسازی در استان البرز محسوب میشود.
کارشناسان شهری معتقدند آزادسازی چنین اراضی وسیعی در قلب کلانشهر کرج میتواند فرصتی کمنظیر برای جبران کمبود سرانههای خدماتی، ایجاد فضاهای سبز، توسعه مراکز فرهنگی و کاهش بار تراکم جمعیتی باشد. تجربه جهانی نیز نشان داده که تغییر کاربری زندانهای متروکه به پارکها، مراکز آموزشی یا مجموعههای فرهنگی، نقش مؤثری در بازآفرینی شهری و افزایش رضایتمندی عمومی دارد.
سیاست کلان انتقال زندانها از بافت شهری
سیاست انتقال زندانها به خارج از شهرها در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی برنامههای تحولی قوه قضاییه تبدیل شده است. این سیاست علاوه بر جنبههای شهرسازی، ابعاد حقوق بشری و اصلاحی نیز دارد؛ انتقال زندانها به فضاهای جدید، امکان بهسازی شرایط نگهداری زندانیان، توسعه برنامههای حرفهآموزی و بازاجتماعی کردن آنان را فراهم میکند و همزمان دغدغههای امنیتی و اجتماعی محلات مجاور زندانها را کاهش میدهد.
رئیس سازمان زندانها بار دیگر در بازدید از رجاییشهر بر لزوم اجرای سریع، دقیق و کامل این سیاست تأکید کرد و خواستار همکاری همه دستگاههای مسئول برای تسریع در تعیین تکلیف اراضی آزادشده شد. وی خاطرنشان کرد که موفقیت این طرح نیازمند همافزایی میان دستگاه قضایی، دولت، شهرداریها و استانداریهاست تا از هرگونه وقفه یا تغییر کاربری غیراصولی جلوگیری شود.
با آغاز تخریب سراسری دیوارهای پیرامونی، به نظر میرسد پرونده زندان رجاییشهر وارد فصل پایانی خود شده و شمارش معکوس برای تحویل این مجموعه به چرخه خدمات شهری آغاز شده است. انتظار میرود در ماههای آینده، با تکمیل عملیات تخریب و تسطیح اراضی، جزئیات بیشتری از طرح نهایی توسعه این مجموعه اطلاعرسانی شود؛ طرحی که میتواند چهره یکی از پرحاشیهترین نقاط کرج را به طور کامل دگرگون کند.
نظرات (0)