سه جوان محکوم به قصاص نفس در استان گلستان که در سه پرونده جداگانه در آستانه اجرای حکم اعدام قرار داشتند، با گذشت بزرگوارانه اولیای دم از مجازات رهایی یافتند و به زندگی بازگشتند.
محمود اسپانلو، رئیس کل دادگستری گلستان با اعلام این خبر گفت: در هر سه پرونده، پس از وقوع قتل و درخواست اولیای دم، حکم قصاص صادر و پس از طی تشریفات قانونی در نوبت اجرا قرار گرفته بود، اما در نهایت با تلاشهای مستمر برای ایجاد صلح و سازش، خانوادههای مقتولان از حق شرعی و قانونی خود گذشتند.
جزئیات سه پرونده از آققلا تا علیآبادکتول
به گفته رئیس کل دادگستری گلستان، نخستین پرونده مربوط به جوانی اهل شهرستان آققلا است که در سال ۱۳۹۹ و در جریان یک نزاع، کنترل خشم خود را از دست داد و در حادثهای تلخ مرتکب قتل شد. این پرونده پس از رسیدگی قضایی منجر به صدور حکم قصاص شد.
پرونده دوم به سال ۱۴۰۱ و به شهر علیآبادکتول بازمیگردد؛ جایی که در جریان یک درگیری، جوانی که نتوانسته بود خشم خود را مهار کند، به جان رهگذری افتاد که تنها قصد میانجیگری و دعوت طرفین به آرامش را داشت. قربانی این حادثه که برای پایان دادن به نزاع وارد عمل شده بود، جان خود را از دست داد و متهم این پرونده نیز به قصاص محکوم شد.
سومین پرونده نیز مربوط به قتلی است که در سال ۱۴۰۰ رخ داده است. محکوم این پرونده که صبح امروز و تنها چند قدم مانده به اجرای حکم قرار داشت، با اعلام رضایت اولیای دم، از چوبه دار نجات یافت. به گفته اسپانلو، هر سه محکوم جوان بودند و احکام آنها پس از درخواست اولیای دم و طی مراحل قانونی قطعی شده بود.
نشستهای مکرر برای جلب رضایت اولیای دم
رئیس کل دادگستری گلستان تأکید کرد که رهایی این سه محکوم نتیجه یک فرآیند طولانی و تلاشهای چندلایه برای ترویج فرهنگ صلح و سازش بوده است. در هر سه پرونده، دادستانهای شهرستانهای مربوطه به همراه اعضای شورای حل اختلاف و جمعی از ریشسفیدان و معتمدان محلی، بارها با خانوادههای مقتولان دیدار و نشستهای مصالحه برگزار کردند.
در این جلسات که گاه ماهها به طول انجامید، تلاش شد ضمن احترام کامل به حق قانونی و شرعی اولیای دم برای درخواست قصاص، ابعاد انسانی، اخلاقی و اجتماعی گذشت نیز تبیین شود. در نهایت، خانوادههای هر سه مقتول تصمیم گرفتند بزرگوارانه از اجرای حکم صرفنظر کنند؛ تصمیمی که به گفته مسئولان قضایی استان، جلوهای روشن از فرهنگ عفو و گذشت در جامعه ایرانی است.
قصاص؛ حق اولیای دم و جایگاه گذشت در قانون
بر اساس قانون مجازات اسلامی، قصاص نفس از حقوق اولیای دم محسوب میشود و اجرای آن منوط به درخواست آنان پس از طی تشریفات دادرسی و تأیید حکم در مراجع عالی قضایی است. با این حال، قانونگذار همواره راه را برای گذشت و مصالحه باز گذاشته و شوراهای حل اختلاف و ستادهای صبر در دادگستریها مأموریت دارند پیش از اجرای حکم، تمام ظرفیتهای موجود برای جلب رضایت و ایجاد سازش را به کار گیرند.
کارشناسان حقوقی معتقدند گذشت اولیای دم نه تنها فرصت دوباره زندگی به محکوم را میدهد، بلکه از تکرار چرخه خشونت در جامعه پیشگیری میکند و آرامشی پایدارتر برای هر دو خانواده به همراه دارد. تجربه گلستان نشان میدهد که بسیاری از پروندههای قصاص ریشه در نزاعهای آنی و فقدان مهارت کنترل خشم دارد؛ جایی که یک لحظه عصبانیت، سرنوشت چند خانواده را برای سالها تحت تأثیر قرار میدهد.
رئیس کل دادگستری گلستان در پایان با قدردانی از سعهصدر و اقدام انسانی خانوادههای مقتولان، ابراز امیدواری کرد که ترویج فرهنگ گذشت، میانجیگری و آموزش مهارتهای کنترل خشم و حل اختلاف، بتواند از بروز چنین حوادث تلخی در آینده پیشگیری کند و پروندههای بیشتری به جای اجرای حکم، به سازش ختم شود.
نظرات (0)