رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور از جهش کمسابقه بانک ژنتیک ایران خبر داد و اعلام کرد این بانک که در چارچوب برنامه پنجم توسعه راهاندازی شده، امروز به یکی از دستاوردهای مهم کشور در حوزه عدالت کیفری و فناوری زیستی تبدیل شده است.
عباس مسجدی در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به آخرین وضعیت بانک ژنتیک گفت: توسعه این بانک با سرعت ادامه دارد و شمار پروفایلهای ژنتیکی ثبتشده اکنون از مرز ۲۴۰ هزار نمونه عبور کرده است. به گفته وی، بخش عمده این پروفایلها تاکنون مربوط به مجرمان سابقهدار بوده اما دامنه نمونهگیری و ثبت اطلاعات به تدریج در حال گسترش است.
بومیسازی کامل تجهیزات به دست دانشبنیانها
مسجدی با تأکید بر خودکفایی کشور در این حوزه اظهار کرد: برخلاف بسیاری از کشورها، تمام ابزارهای مورد نیاز بانک ژنتیک شامل نرمافزارها، کیتهای تشخیصی و مواد مصرفی به طور کامل در داخل کشور تولید و بومیسازی شده است. این اقدام توسط شرکتهای دانشبنیان و با تکیه بر توان نخبگان جوان ایرانی انجام شده و ایران را از وابستگی به نمونههای خارجی بینیاز کرده است.
وی افزود: همین خودکفایی علمی و فنی زمینه اصلی رشد ۴۰۰ درصدی بانک ژنتیک در یک سال اخیر بوده است؛ رشدی که به گفته او در مقایسه با بسیاری از کشورها کمنظیر محسوب میشود.
ثبت ۲۴۰ هزار پروفایل؛ تمرکز بر مجرمان سابقهدار
به گفته رئیس سازمان پزشکی قانونی، راهبرد فعلی بانک ژنتیک، تمرکز بر ثبت پروفایل ژنتیکی مجرمان حرفهای و سابقهدار است؛ رویکردی که در اغلب کشورهای پیشرفته نیز دنبال میشود.
مسجدی توضیح داد: در دنیا نیز مرسوم نیست که از تمام جمعیت نمونه ژنتیکی گرفته شود، بلکه معمولاً گروههای هدف مشخصی تحت پوشش قرار میگیرند:
- مجرمان و افراد دارای سوءسابقه کیفری
- افراد در معرض خطر و گروههای خاص
- نیروهای پلیس، نظامی و مشاغل حساس
وی خاطرنشان کرد: در سطح جهانی به طور متوسط حدود ۱۰ درصد جمعیت هر کشور در بانکهای ژنتیک دارای پروفایل هستند و ایران نیز با همین الگوی جهانی اما با اتکا به دانش بومی، مسیر توسعه را با شتاب دنبال میکند.
نقش کلیدی در کشف جرایم و تحقق عدالت
مسجدی مهمترین کارکرد بانک ژنتیک را کمک به تحقق عدالت و کشف جرایم پنهان عنوان کرد و گفت: این بانک اساساً برای اجرای دقیقتر عدالت ایجاد شده است.
به گفته وی، در حال حاضر نزدیک به ۲۰۰ پرونده وجود دارد که در آنها نمونه بیولوژیک از صحنه جرم در یک استان به دست آمده اما تحقیقات اولیه منجر به شناسایی مجرم نشده است. همان فرد اما مدتی بعد در استانی دیگر مرتکب جرم شده و این بار با تطبیق پروفایل ژنتیکی، ارتباط میان دو پرونده آشکار شده است.
رئیس سازمان پزشکی قانونی در تشریح یک نمونه عینی گفت: در مواردی به همکاران قضایی و دادستانی اعلام شده فردی که در استان هرمزگان مرتکب جنایت شده، همان شخصی است که دو سال پیش در استان گلستان نیز جرم مشابهی انجام داده اما در آن زمان ناشناس مانده بود. تطبیق ژنتیکی، هویت واقعی مجرم را آشکار و امکان رسیدگی یکپارچه را فراهم کرده است.
وی تأکید کرد: این ظرفیت به ویژه در جرایم سریالی، پروندههای فاقد شاهد و جرایم بیناستانی، ابزاری بیبدیل برای کشف حقیقت و جلوگیری از تکرار جرم است.
ایران عقب نیست اما به حرکت جهشی نیاز داریم
رئیس سازمان پزشکی قانونی با بیان اینکه ایران در حوزه بانک ژنتیک از کشورهای پیشرفته عقب نمانده است، تصریح کرد: با وجود دستاوردهای چشمگیر سالهای اخیر، باید حرکت کشور در این عرصه جهشی باشد.
او افزود: هدفگذاری سازمان، افزایش چشمگیر حجم پروفایلهای ثبتشده و بهرهگیری حداکثری از این ظرفیت برای کشف جرم، پیشگیری از تکرار جرایم و استقرار عدالت است. توسعه زیرساختها، آموزش نیروهای متخصص و حمایت از شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه، از اولویتهای جدی سازمان پزشکی قانونی در سال پیش رو خواهد بود.
به گفته مسجدی، تداوم حمایتها و سرمایهگذاری در بانک ژنتیک میتواند جایگاه ایران را در میان کشورهای پیشرو در استفاده از فناوریهای نوین تشخیص هویت تثبیت کند و همزمان امنیت و احساس عدالت در جامعه را تقویت نماید.
نظرات (0)