کمبود مواد ناریه به یکی از جدیترین چالشهای پیش روی بخش معدن کشور تبدیل شده است؛ چالشی که به گفته فعالان این حوزه، تولید را به شکل محسوسی کاهش داده و ادامه فعالیت بسیاری از معادن را با ابهام روبهرو کرده است.
حمیدرضا امیریان، عضو هیات مدیره خانه معدن ایران در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به وضعیت بحرانی معادن گفت: امروز بخش معدن با مسائل متعددی دست و پنجه نرم میکند و شرایط در بسیاری از واحدهای معدنی به شدت بحرانی است. به گفته او، کمبود مواد ناریه در صدر این مشکلات قرار دارد و اثر مستقیم آن بر میزان تولید کاملا مشهود است.
کاهش ۳۰ درصدی تولید در برخی معادن
امیریان با بیان اینکه پیامد کمبود مواد منفجره معدنی در همه معادن یکسان نیست، تاکید کرد: در برخی از معادنی که به طور مستقیم رصد کردهام، تولید به دلیل نرسیدن مواد ناریه تا حدود ۳۰ درصد افت کرده است. این رقم، تنها یک آمار مقطعی نیست بلکه نشانهای از اختلال عمیق در زنجیره استخراج است که اگر چارهای برای آن اندیشیده نشود، دامنه آن گستردهتر خواهد شد.
به گفته عضو هیات مدیره خانه معدن، مواد ناریه نقش کلیدی در عملیات حفاری و انفجار دارد و بدون تامین بهموقع و کافی آن، اصولا امکان استخراج اقتصادی و مستمر وجود ندارد. وقتی این حلقه مهم دچار نقص شود، کل فرآیند تولید از استخراج ماده معدنی تا بارگیری و حمل، کند و پرهزینه میشود.
فشار بر ماشینآلات و جهش هزینههای تعمیرات
امیریان در تشریح تبعات فنی این کمبود توضیح داد: هنگامی که مواد ناریه به اندازه کافی تامین نمیشود، عملیات حفاری و انفجار به صورت ناقص انجام میگیرد و سنگ به خوبی خرد نمیشود. در چنین شرایطی، ماشینآلات معدنی از جمله بیلهای مکانیکی، لودرها و کامیونهای معدنی ناچارند با فشار غیراستاندارد به استخراج و جابهجایی سنگهای سخت و بدخُرد شده اقدام کنند.
این فشار مضاعف، به گفته او، دو پیامد مستقیم دارد؛ نخست افزایش شدید استهلاک و خرابی تجهیزات و دوم رشد قابل توجه هزینههای تعمیر و نگهداری. در واقع، کمبود یک نهاده به ظاهر کوچک، هزینه تمامشده تولید را بالا میبرد و بهرهوری را به شدت کاهش میدهد. در شرایطی که معادن با افزایش قیمت قطعات، محدودیت تامین ماشینآلات نو و نوسان نرخ ارز نیز مواجه هستند، تحمیل چنین هزینه اضافی میتواند توجیه اقتصادی فعالیت را از بین ببرد.
زنگ خطر تعطیلی معادن
عضو هیات مدیره خانه معدن ایران با هشدار نسبت به آینده این روند گفت: اگر کمبود مواد ناریه به همین شکل ادامه پیدا کند، برخی معادن به ناچار به سمت کاهش شدید فعالیت و حتی تعطیلی موقت یا دائم حرکت خواهند کرد. این موضوع به ویژه برای معادن کوچک و متوسط که توان مالی کمتری برای تحمل شوکهای هزینهای دارند، خطرآفرینتر است.
وی تاکید کرد: معدنکاران از سختکوشترین اقشار فعال در اقتصاد کشور هستند و با وجود تمام مشکلات، چرخ تولید را روشن نگه داشتهاند، اما بدون اصلاح روند تامین مواد اولیه و حمایت موثر، این تابآوری نیز حدی دارد. به باور امیریان، صنعت معدن با وجود ظرفیتهای عظیم زمینشناسی و ذخایر متنوع، هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در اقتصاد ملی به دست آورد و بخشی از این عقبماندگی ناشی از همین گرههای اجرایی و تامین است.
ایران کانماین؛ ویترین توانمندیها و تریبون مطالبات
امیریان در بخش دیگری از سخنان خود به نقش نمایشگاهها در برونرفت از چالشها اشاره کرد و گفت: نمایشگاه بینالمللی معدن، صنایع معدنی، ماشینآلات و تجهیزات معدن، راهسازی و صنایع وابسته موسوم به ایران کانماین میتواند فراتر از یک رویداد نمایشگاهی، به محلی برای طرح مشکلات، گفتوگو میان فعالان و مسئولان و یافتن راهکارهای مشترک تبدیل شود.
به گفته او، در سالهای اخیر نمایشگاههای تخصصی به ابزاری قدرتمند برای معرفی توانمندیهای صنایع، توسعه ارتباطات حرفهای و شکلدهی به همکاریهای جدید بدل شدهاند و صنعت معدن نیز از این قاعده مستثنا نیست. کانماین با گرد هم آوردن مجموعههای فعال در زنجیره معدن از اکتشاف تا فرآوری و تامین ماشینآلات، فرصتی فراهم میکند تا ظرفیتهای مغفول این بخش در معرض دید عموم، سرمایهگذاران و تصمیمگیران قرار گیرد.
وی مهمترین رویکرد دوره جدید این نمایشگاه را ایجاد ارتباط بیشتر میان فعالان پراکنده در سراسر کشور عنوان کرد و افزود: بسیاری از معدنکاران در مناطق مختلف کشور از فعالیتهای یکدیگر اطلاع دقیقی ندارند. کانماین نقطه مشترکی است که در آن میتوانند با دستاوردها، فناوریها و تجربیات یکدیگر آشنا شوند، اطلاعات فنی و اقتصادی را تبادل کنند و زمینه همکاریهای تازه از جمله تامین مشترک تجهیزات، سرمایهگذاری مشترک و انتقال دانش فنی را فراهم آورند.
عضو هیات مدیره خانه معدن ایران همچنین نقش تشکلهای صنفی را در این میان مهم دانست و گفت: خانه معدن در سالهای گذشته جایگاه خود را به عنوان مرجع صنفی بخش معدن تثبیت کرده و در موضوعات مختلف از جمله پیگیری مطالبات تامین مواد ناریه، ماشینآلات و اصلاح مقررات حضور فعال داشته است. طبیعتا دیدگاهها و پیگیریهای این تشکل میتواند به برگزاری هرچه بهتر نمایشگاه و انعکاس دقیقتر مشکلات به سیاستگذاران کمک کند.
امیریان در پایان ابراز امیدواری کرد با انجام اصلاحات لازم و رفع تنگناهای موجود، بهویژه حل مشکل تامین مواد ناریه، صنعت معدن بتواند بار دیگر نقش واقعی خود را در ارزآوری، اشتغالزایی و توسعه متوازن مناطق محروم ایفا کند و نمایشگاه ایران کانماین نیز در این مسیر، نقش تسهیلگر و همافزا را به خوبی ایفا نماید.
نظرات (0)