پنجمین آیین نکوداشت چهرههای ماندگار میراث فرهنگی با شعار «ایران؛ خانه خوبان» با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جمعی از چهرههای علمی، فرهنگی و دانشگاهی کشور برگزار شد. در این مراسم از پیشکسوتان، باستانشناسان، مرمتگران و پژوهشگرانی تقدیر شد که سالها در حفاظت و معرفی مواریث تمدنی ایران نقشآفرین بودهاند.
ادای احترام به شهدا و یاد شهیده زهرا حدادعادل
وزیر میراث فرهنگی در آغاز سخنان خود با ادای احترام به مقام شهدا گفت در برابر همه کسانی که جان خود را برای امنیت، شرافت و غرور ملی تقدیم کردهاند، سر تعظیم فرود میآوریم. صالحیامیری در ادامه با اشاره به حضور غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی در این آیین، یاد شهیده زهرا حدادعادل را گرامی داشت.
وی زهرا حدادعادل را سرمایهای گرانقدر علمی برای کشور توصیف کرد و افزود: ایشان شخصیتی دانشمند، بافضیلت و اخلاقمدار بودند که حضورشان در بالاترین تراز علمی نشان داد میان مسئولیتهای اجتماعی و سیاسی با برخورداری از دانش و فضیلت هیچ تعارضی وجود ندارد. به گفته وزیر میراث فرهنگی، کارنامه علمی و اخلاقی این استاد فقید الگویی برای نسل دانشگاهی کشور است.
چهار ثمره فرهنگ؛ از انسجام تا سازگاری اجتماعی
صالحیامیری در بخش دیگری از سخنان خود با طرح این پرسش که چرا جامعه ایران تا این اندازه نسبت به فرهنگ، میراث و ارزشهای ملی حساس است، تأکید کرد: همه ما دلبسته ایران و وابسته به اسلام هستیم و به زبان فارسی بهعنوان یکی از ستونهای پایدار تداوم حیات تاریخی ایران افتخار میکنیم.
وی فرهنگ را دارای چهار کارکرد بنیادین دانست و توضیح داد:
- انسجامبخشی: فرهنگ دلها را به یکدیگر نزدیک میکند و زمینه همزبانی، همدلی و همنوایی را فراهم میآورد. اگر جامعه امروز ایران از انسجام برخوردار است، ریشه در فرهنگی و فرهیخته بودن آن دارد.
- شخصیتآفرینی: هویت با شخصیت جامعه ایرانی برآمده از غنای فرهنگی این سرزمین است.
- هویتبخشی: هویت، ستون مقاوم جامعه و مجموعه ارزشهای بنیادین آن است. وقتی از سعدی، حافظ و مولانا سخن میگوییم، در واقع از هویت ایرانی سخن گفتهایم.
- سازگاری اجتماعی: مفاهیمی چون عاطفه، انسانیت و اخلاق در میان ایرانیان ریشه در فرهنگ ایرانی دارد. فرهنگ روح ملت است و همچون چشمه جوانی، انسانهای تشنه را سیراب میکند.
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به تعبیر رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه «فرهنگ بهمثابه اکسیژن جامعه است»، تأکید کرد فقدان فرهنگ با فقدان حیات اجتماعی گره خورده است و از این منظر صیانت از فرهنگ ضرورتی حیاتی دارد.
وی زبان فارسی را یکی از عناصر اصلی هویت ایرانی دانست و با قدردانی از فعالیتهای بنیاد سعدی گفت: این بنیاد امروز در کشورهای مختلف از روسیه و حوزه خلیج فارس تا اروپا و چین به آموزش زبان فارسی میپردازد و این اقدامی بزرگ در مسیر تقویت هویت ملی و پیوند ایرانیان با میراث زبانی خود است.
میراث فرهنگی؛ فراتر از بنا و اشیا
صالحیامیری با اشاره به شعار پنجمین دوره این آیین یعنی «ایران، خانه خوبان» گفت: میراث فرهنگی تنها در بناها، محوطههای تاریخی، موزهها و اشیای تاریخی خلاصه نمیشود. اینها جسم میراث ما هستند، اما روح آن را پیشکسوتان و چهرههای ماندگاری تشکیل میدهند که حافظان واقعی این خانهاند.
به گفته وی، باستانشناسان، مرمتگران، مردمشناسان و پژوهشگرانی که عمر خود را صرف صیانت، حفاظت و مرمت میراث کردهاند، صاحبان اصلی این خانه بهشمار میروند. انتخاب چهرههای ماندگار نیز بر اساس شاخصهای کارشناسی انجام میشود و این روند هر سال ادامه خواهد داشت تا طیفی از بزرگان حوزههای میراث فرهنگی، شعر و ادب، زبان، هنر و فرهنگ مورد تقدیر قرار گیرند.
وزیر میراث فرهنگی همچنین بر ضرورت انتقال تجربه پیشکسوتان به نسل جوان تأکید کرد و گفت: اگر میخواهیم ایران سربلند در جهان بدرخشد، این هدف تنها با نفت، پتروشیمی و فولاد محقق نمیشود؛ جهان باید ایران را از دریچه میراث، تاریخ، فرهنگ، ادب، سینما و زبان فارسی بشناسد.
از پدر باستانشناسی نوین تا حافظان زبان فارسی؛ چه کسانی تجلیل شدند؟
در این آیین ابتدا یاد و نام دو چهره فقید و جریانساز میراث فرهنگی کشور گرامی داشته شد. نخست زندهیاد دکتر عزتالله نگهبان، پدر باستانشناسی نوین ایران و مدیر پیشین موزه ملی ایران که با ساماندهی کاوشهای بنیادین در محوطههای مهمی چون مارلیک، هفتتپه و دشت قزوین، باستانشناسی دانشگاهی و روشمند را در کشور بنیان نهاد. دیگر، زندهیاد دکتر شهریار عدل، باستانشناس و ایرانشناس برجسته بینالمللی که تلاشهای علمی و دیپلماتیک او در ماههای نخست پس از انقلاب اسلامی به ثبت نخستین آثار ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو شامل تختجمشید، چغازنبیل و میدان نقشجهان اصفهان انجامید.
بخش محوری مراسم اما به تجلیل از پنج چهره برجسته معاصر اختصاص داشت:
- دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و رئیس بنیاد سعدی، بهعنوان یکی از ارکان سیاستگذاری و پاسداری از زبان فارسی بهمثابه شالوده یکپارچگی و هویت ملی؛ وزیر میراث فرهنگی او را از مهمترین شخصیتهای توسعه زبان فارسی در شرایط کنونی دانست.
- دکتر محمدرضا خلعتبری، باستانشناس پیشکسوت و کاوشگر محوطههای باستانی حاشیه دریای خزر در گیلان و مازندران که پژوهشهای او فصل نوینی در شناخت هزارههای پیش از تاریخ شمال ایران گشود.
- دکتر سعید عریان، زبانشناس تاریخی و متخصص برجسته در بازخوانی کتیبههای کهن و نخستین رئیس پژوهشکده زبان و گویش پژوهشگاه میراث فرهنگی.
- منوچهر کلانتری کاشی (کلانتر کاشی)، حقوقدان پیشکسوت و صاحبنظر در تدوین مبانی قانونی، اساسنامهها و سازوکارهای حقوقی حفاظت از اموال تاریخی.
- سیمین لکپور، از زنان پیشگام در مطالعات میدانی و کاوشهای باستانشناختی کشور که سالها در سنگر حفظ و بازشناسی مواریث تمدنی ایران کوشیده است.
در پایان این آیین، با اهدای لوح یادبود از خدمات این استادان تقدیر شد و برگزارکنندگان اعلام کردند که مسیر نکوداشت چهرههای ماندگار در سالهای آینده نیز با معرفی چهرههای جدید از حوزههای مختلف فرهنگ و میراث ادامه خواهد یافت؛ مسیری که به گفته مسئولان، پیوند نسل امروز با ریشههای تاریخی و هویتی خود را استوارتر میکند.
نظرات (0)