کارگردان مستند «اجتماع تنها» با توصیف وضعیت جمعیتی کشور بهعنوان بحرانی استثنایی، تأکید کرد که سرعت و شدت کاهش جمعیت در ایران حتی در مقایسه با کشورهای توسعهیافتهای که سالهاست با پیری جمعیت دستوپنجه نرم میکنند، نمونهای بیسابقه در تاریخ معاصر به شمار میرود.
داوود جلیلی که مستند «اجتماع تنها» را با محوریت چالشهای جمعیتی ایران ساخته، در گفتوگویی درباره انگیزه و محتوای این مجموعه توضیح داد که این اثر تلاش میکند تصویری دقیق و مستند از ریشهها، پیامدها و ابعاد اجتماعی مسئله جمعیت ارائه دهد.
سندی چند دههای برای کنترل جمعیت
جلیلی با اشاره به پیشینه سیاستهای جمعیتی در سطح بینالمللی گفت: در سالهای اخیر سندی با عنوان NSSM ۲۰۰ در اختیار جمعیتشناسان قرار گرفته که به گفته او، هنری کیسینجر از طراحان اصلی آن بوده و برای کشورهایی از جمله ایران تدوین شده بود.
به گفته وی، این سند نتیجه یک کار مطالعاتی چند دهساله بوده و کشورهای سلطهگر تلاش کردهاند الگوی مندرج در آن را در کشورهای هدف از جمله ایران پیادهسازی کنند. او تأکید کرد که فهم این پسزمینه تاریخی برای تحلیل وضعیت امروز جمعیت ایران ضروری است و بدون توجه به آن نمیتوان ابعاد کامل بحران را درک کرد.
ایران؛ استثنایی در میان کشورهاى درگیر کاهش موالید
کارگردان «اجتماع تنها» با بیان اینکه بسیاری از کشورها امروز با کاهش نرخ باروری مواجه هستند، یادآور شد: آلمان، ژاپن و شماری از کشورهای غربی نیز با بحران سالخوردگی جمعیت روبهرو هستند، اما آنچه در ایران رخ داده از نظر سرعت و شدت، وضعیتی استثنایی دارد.
وی در این باره به نقل قولی اشاره کرد که به همسر بیل گیتس نسبت داده میشود، مبنی بر اینکه «میزان ترمزی که در ایران بر رشد جمعیت کشیده شد، در تاریخ بشر بیسابقه بوده است». به گفته جلیلی، این جمله بهخوبی نشان میدهد که سیاستهای تحدید نسل در ایران با شتابی فراتر از تجربه سایر کشورها اجرا شده است.
الگوسازی از تجربه ایران و فریب بزرگ سازمان جهانی بهداشت
جلیلی با انتقاد از رویکرد برخی نهادهای بینالمللی افزود: سازمان بهداشت جهانی در مقطعی، کاهش جمعیت در ایران را بهعنوان یک دستاورد و امتیاز ستود و آن را بهعنوان الگویی موفق برای کنترل جمعیت به سایر کشورها معرفی کرد.
او این اقدام را «فریبی بزرگ» توصیف کرد و گفت: در حالی که بسیاری از کشورها امروز با پیامدهای منفی کاهش جمعیت آشنا شدهاند، همچنان این الگوی نادرست بهعنوان نسخهای ثابت برای سیاست کنترل جمعیت در نقاط مختلف جهان ترویج میشود. به باور وی، دنیا بهتدریج در حال بیدار شدن نسبت به تبعات این سیاستهاست، چرا که میان جمعیت و مؤلفههایی مانند توسعه پایدار، امنیت ملی، پویایی اقتصادی و شادابی اجتماعی رابطهای مستقیم وجود دارد.
جمعیت؛ زیربنای توسعه و امنیت
این مستندساز تأکید کرد که مسئله جمعیت صرفاً یک شاخص آماری نیست، بلکه بنیان بسیاری از تحولات اجتماعی و اقتصادی است. کاهش مستمر موالید در بلندمدت میتواند به تضعیف نیروی کار، افزایش بار سالمندی، کاهش خلاقیت و نشاط اجتماعی و حتی تهدید امنیت و اقتدار ملی منجر شود.
به گفته او، تجربه کشورهایی که زودتر وارد فاز کاهش جمعیت شدهاند، نشان میدهد که جبران این روند بسیار دشوار، زمانبر و پرهزینه است و به همین دلیل هشدار درباره وضعیت ایران باید جدی گرفته شود.
«اجتماع تنها»؛ روایتی پنجقسمتی از بحران جمعیت
مستند «اجتماع تنها» محصول مشترک مدیریت تولیدات الگویی و کارگروه سبک زندگی و خانواده ستاد تحول صداوسیما است و در قالب پنج قسمت ۳۰ دقیقهای تهیه و تدوین شده است.
این مجموعه با محور قرار دادن دغدغههای اندیشمندان، متخصصان حوزه جمعیتشناسی، جامعهشناسان و سیاستگذاران، تلاش میکند ابعاد مختلف چالش جمعیتی کشور را از زاویه اجتماعی، فرهنگی و سیاستی واکاوی کند. سازندگان اعلام کردهاند که این مستند بهزودی از شبکههای سراسری صداوسیما پخش خواهد شد.
به گفته جلیلی، «اجتماع تنها» تنها به بیان آمار و هشدار اکتفا نمیکند، بلکه میکوشد با گفتوگو با کارشناسان و مرور تجربههای جهانی، تصویری واقعبینانه از آینده جمعیتی ایران و راههای برونرفت از بحران ارائه دهد؛ روایتی که میتواند زمینهساز گفتوگوی عمومی و بازنگری در نگرشها نسبت به فرزندآوری و خانواده باشد.
نظرات (0)