در گامی مهم برای همگامسازی زیرساختهای نظارتی با توسعه حملونقل پاک، ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران و گروه صنعتی ایرانروور (آنیسرویس) تفاهمنامه همکاری مشترکی را به امضا رساندند. این توافق با هدف تجهیز و راهاندازی سامانههای تخصصی برای بررسی سلامت فنی و ایمنی خودروهای برقی و هیبریدی در پایتخت شکل گرفته و قرار است الگویی برای سایر شهرهای کشور باشد.
این تفاهمنامه در شرایطی امضا شده که تعداد خودروهای برقی در ناوگان شهری تهران رو به افزایش است و خلأ دستورالعملهای تخصصی برای پایش ایمنی این خودروها به یکی از چالشهای اصلی مدیریت شهری تبدیل شده است.
چرا خودروی برقی هم باید معاینه فنی شود؟
محمدمهدی رضازاده، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران، در مراسم امضای این تفاهمنامه به یک تصور نادرست رایج پایان داد و تاکید کرد: نداشتن آلایندگی اگزوز به معنای بینیازی خودروهای برقی از معاینه فنی نیست.
به گفته او، در خودروهای بنزینی و احتراق داخلی، محور اصلی آزمونهای معاینه فنی بر سیستم سوخترسانی، احتراق و میزان آلایندگی خروجی از اگزوز متمرکز است؛ اما در خودروهای برقی، ماهیت ارزیابیها بهطور کامل تغییر میکند و شاخصهای الکتریکی و الکترونیکی جایگزین آزمونهای سنتی میشوند.
رضازاده مهمترین سرفصلهای جدید معاینه فنی خودروهای برقی را اینگونه برشمرد:
- سلامت و پایداری باتری و سیستم مدیریت باتری (BMS): بررسی ظرفیت واقعی، یکنواختی سلولها و عملکرد سامانه مدیریت حرارت و شارژ
- ایمنی سامانههای ولتاژ بالا: اطمینان از عدم نشتی جریان و عملکرد صحیح مدارات قدرت
- تست عایقبندی الکتریکی: پیشگیری از خطر برقگرفتگی برای سرنشینان و تکنسینها
- عملکرد سیستم بازیافت انرژی ترمزها: ارزیابی صحت عملکرد ترمز احیاگر که نقش کلیدی در ایمنی و بهرهوری دارد
- پیشگیری از حوادث ناشی از نقص سلول باتری: شناسایی بهموقع ریسک اتصال کوتاه، داغشدن بیش از حد و احتمال حریق
مدیرعامل ستاد معاینه فنی هشدار داد که بدون انجام این آزمونهای تخصصی، حتی یک خودروی پاک و دوستدار محیطزیست نیز در صورت وجود نقص پنهان در باتری یا سامانه فشارقوی، میتواند به تهدیدی جدی برای ایمنی شهروندان، آتشنشانی و مراکز تعمیرگاهی تبدیل شود.
سه محور اصلی همکاری ستاد و بخش خصوصی
رضازاده مسیر همکاری با خودروسازان و بخش خصوصی برای توسعه این زیستبوم جدید را در قالب سه محور کلیدی تشریح کرد.
۱. اشتراکگذاری اطلاعات و دادههای فنی: در این محور، پروتکلهای عیبیابی (Diagnostic Protocols)، دادههای ایمنی، نقشههای الکتریکی و استانداردهای تولید خودروسازان در اختیار ستاد معاینه فنی قرار میگیرد تا آزمونها بر اساس اطلاعات دقیق کارخانهای طراحی شود.
۲. تدوین استانداردها و دستورالعملهای مشترک: با توجه به تفاوت اساسی خودروهای برقی با خودروهای بنزینی، باید شیوهنامههای بازرسی کاملاً جدیدی تدوین شود. این دستورالعملها پس از تدوین، در اختیار سایر مراکز معاینه فنی سراسر کشور نیز قرار خواهد گرفت تا وحدت رویه ملی ایجاد شود.
۳. سرمایهگذاری مشترک در زیرساخت: ایجاد خطوط معاینه فنی مجهز به تجهیزات روز و منطبق با استانداردهای بینالمللی، نیازمند سرمایهگذاری سنگین است. در این مدل، شرکتهای فعال حوزه خودرو از جمله ایرانروور در تجهیز مراکز، تامین دستگاههای تست عایقی، اسکنرهای تخصصی باتری و آموزش نیروی انسانی مشارکت میکنند.
تهران؛ از نخستین مرکز خاورمیانه تا پیشگامی در عصر برقیها
ایران از سال ۱۳۵۳ قانون معاینه فنی را به تصویب رسانده و مرکز معاینه فنی بیهقی تهران به عنوان نخستین مرکز معاینه فنی در خاورمیانه شناخته میشود. مدیران شهری اکنون تلاش میکنند همین جایگاه پیشرو را در گذار به برقیسازی حفظ کنند.
رضازاده با اشاره به اینکه مطالعات تطبیقی این طرح از سال گذشته آغاز شده و شامل بازدیدهای کارشناسی از خطوط تولید و مراکز آزمون خودروهای برقی در چین بوده است، گفت: با سرمایهگذاری بخش خصوصی، هدفگذاری شده است که نخستین خطوط تخصصی معاینه فنی خودروهای برقی تا پایان سال جاری در تهران به بهرهبرداری برسد.
او افزود: تدوین شاخصهای مجاز و حدود پذیرش آزمونها نیز با همکاری سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان حفاظت محیط زیست در دست پیگیری است تا این گواهی، اعتبار ملی و قابلیت استناد حقوقی داشته باشد. به گفته وی، دریافت گواهی سلامت فنی از این مراکز تخصصی میتواند به یک مزیت رقابتی برای خودروسازان و واردکنندگان تبدیل شود و اعتماد مصرفکنندگان را نسبت به ایمنی و کیفیت خودروهای برقی بهطور چشمگیری افزایش دهد.
ورود ۳ هزار خودروی برقی؛ زنگ هشدار برای توسعه همزمان نظارت
محمدرضا رمضانی، مدیرعامل گروه صنعتی ایرانروور نیز در این مراسم با ارائه آماری از وضعیت فعلی بازار، بر ضرورت همگامی توسعه زیرساختهای نظارتی با عرضه خودروهای جدید تاکید کرد.
به گفته رمضانی، در حال حاضر حدود ۳ هزار دستگاه خودروی برقی وارد چرخه خدمترسانی در پایتخت شدهاند و این تعداد با توجه به سیاستهای حمایتی دولت از واردات و تولید خودروهای پاک، به سرعت در حال افزایش است.
وی اظهار کرد: این تفاهمنامه حاصل حدود یک سال و نیم کار کارشناسی مشترک و مستمر است. در این مدت، کارگروهی ویژه با حضور نمایندگان ایرانروور، آنیسرویس، ستاد مرکزی معاینه فنی و با بهرهگیری از ظرفیتهای مشورتی سازمان ملی استاندارد، سازمان حفاظت محیط زیست و پلیس راهور تشکیل شده تا پیش از فراگیر شدن کامل خودروهای برقی، تمام زیرساختهای آزمون، عیبیابی و تضمین ایمنی آنها بهصورت کامل مهیا باشد.
رمضانی تاکید کرد که رویکرد این گروه، پیشگیرانه است؛ به این معنا که به جای مواجهه پسینی با حوادث و خرابیها، از هماکنون پروتکلهای ایمنی، آموزش تکنسینها و تامین قطعات و تجهیزات تست بهصورت استاندارد فراهم شود.
معاینه فنی برقیها چه سودی برای مردم و بازار دارد؟
کارشناسان معتقدند راهاندازی معاینه فنی تخصصی برای خودروهای برقی، سه پیامد مهم برای بازار و شهروندان خواهد داشت. نخست، افزایش ایمنی تردد و کاهش ریسک حوادث ناشی از نقص باتری یا سیستم فشارقوی در معابر شهری. دوم، حفظ ارزش باقیمانده خودرو در بازار دست دوم؛ چراکه گواهی سلامت باتری به معیاری شفاف برای قیمتگذاری تبدیل میشود. سوم، ایجاد شفافیت برای شرکتهای بیمه و خدمات پس از فروش است که میتوانند با تکیه بر دادههای معاینه فنی، خدمات دقیقتری ارائه دهند.
با امضای این تفاهمنامه، تهران گام نخست را برای عبور از معاینه فنی سنتی مبتنی بر آلایندگی اگزوز به معاینه فنی هوشمند مبتنی بر سلامت الکتریکی و نرمافزاری برداشته است؛ گامی که در صورت اجرا و نظارت دقیق، میتواند الگویی برای استانداردسازی سراسری خودروهای برقی در کشور باشد.
نظرات (0)