فیات پس از سال‌ها تلاش برای بازیابی جایگاه تاریخی خود به‌عنوان نماد خودروسازی ایتالیا، سرانجام مسیر احیا را در بازگشت به ریشه‌هایش یافته است: تمرکز بر خودروهای کوچک و اقتصادی. حالا این خودروساز ایتالیایی با معرفی یک شاسی‌بلند جدید در سگمنت C به نام «گریزلی» قصد دارد رقابت مستقیمی را با برند اقتصادی داچیا آغاز کند.

عبور از بیابان؛ چگونه فیات دوباره اوج گرفت؟

به گفته مدیران فیات، برای تبدیل شدن دوباره به برندی بزرگ، این شرکت باید «کوچک بودن» را می‌پذیرفت. تجربه نشان داده هرگاه فیات سراغ خودروهای بزرگ‌تر رفته با شکست مواجه شده، اما در ساخت خودروهای کوچک همواره درخشان ظاهر شده است؛ از فیات ۵۰۰ کلاسیک گرفته تا پاندای محبوب.

این استراتژی در دوران مدیریت اولیویه فرانسوا، مدیرعامل باسابقه فیات که پس از ۱۵ سال به‌تازگی کناره‌گیری کرده، کلید خورد و با نقش‌آفرینی گائتانو تورل، رئیس بخش اروپای فیات، به ثمر نشست. تورل که به دقت در جزئیات و هوش تجاری در فروش شهرت دارد، درباره این دوره می‌گوید: «ما از بیابان عبور کردیم و زنده ماندیم. حالا فیات موتور محرک رشد استلانتیس در اروپاست و ماهانه بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه می‌فروشیم.»

نشانه این احیا، جهش فیات در فروش مستقیم به مشتریان نهایی است؛ جایی که این برند از رتبه سیزدهم در سال گذشته به جایگاه پنجم پرفروش‌ترین برند اروپا صعود کرده است. مدلی از انعطاف‌پذیری این شرکت را می‌توان در سرنوشت فیات ۵۰۰ دید؛ خودرویی که قرار بود صرفاً الکتریکی عرضه شود، اما با افت تقاضای خودروهای برقی در اروپا، فیات به سرعت پلتفرم آن را بازمهندسی کرد و نسخه هیبریدی ۵۰۰ را با موتور بنزینی کوچک روانه بازار کرد تا نبض فروش را حفظ کند.

گریزلی؛ بزرگ‌ترین عضو خانواده پاندا

در چارچوب جدید فیات، مرز فعالیت این برند کاملاً مشخص است. به گفته تورل، فیات تنها در دو قلمرو فعالیت می‌کند: خودروهای کوچک و خودروهای تجاری سبک. او تأکید می‌کند: «در بخش سواری، قانون فیات روشن است؛ طول همه محصولات ما بین ۲ تا حداکثر ۴.۵ متر خواهد بود.»

در یک سوی این طیف، چهارچرخه شهری فوق‌کوچک توپولینو با طول حدود ۲.۵ متر قرار دارد که فروش بسیار خوبی را تجربه می‌کند و در سوی دیگر، شاسی‌بلند کامپکت جدید گریزلی با طول ۴.۵ متر. این خودرو که در ابتدا برای بازارهای نوظهور ترکیه و آمریکای لاتین طراحی شده بود، اکنون قرار است به طور گسترده در اروپا عرضه شود و رقیب مستقیم داچیا بیگستر باشد.

گریزلی روی پلتفرم مقرون‌به‌صرفه Smart Car توسعه یافته؛ همان پلتفرمی که گرند پاندا نیز بر پایه آن ساخته شده است. این اشتراک پلتفرم به فیات اجازه داده هزینه تولید را به شدت کاهش دهد و خودرویی اقتصادی اما جادار ارائه کند.

مشخصات فنی و قیمتی که بازار را شوکه می‌کند

فیات هنوز قیمت نهایی گریزلی را اعلام نکرده، اما گائتانو تورل وعده داده است که «قیمت این خودرو پس از رونمایی، بازار را در شوک فرو خواهد برد.» این جمله نشان می‌دهد فیات قصد دارد با قیمت‌گذاری تهاجمی، سهم قابل توجهی از بازار شاسی‌بلندهای اقتصادی را از داچیا برباید.

از نظر فنی، گریزلی با دو نوع پیشرانه عرضه خواهد شد: نسخه تمام‌الکتریکی و نسخه هیبریدی-خفیف با قدرت ۱۳۶ اسب بخار. فیات همچنین تأیید کرده که پس از عرضه نسخه استاندارد، یک نسخه فست‌بک از گریزلی نیز به خانواده آن اضافه خواهد شد تا سلیقه مشتریان جوان‌تر را پوشش دهد.

انتخاب نام «گریزلی» نیز با هوشمندی انجام شده است. تورل در این باره با لبخند می‌گوید: «گریزلی بزرگ‌ترین عضو خانواده پانداست. چه خرسی بزرگ‌تر از پاندا است؟ خرس گریزلی! چالش ما این است که گریزلی را به حیوانی مهربان و خندان به سبک فیات تبدیل کنیم و در کمپین‌های تبلیغاتی خواهید دید که چگونه این کار را انجام می‌دهیم.»

آینده پاندا؛ مسئولیت اجتماعی فیات در ایتالیا

چالش بزرگ بعدی فیات، یافتن جانشینی شایسته برای پاندای قدیمی است؛ خودرویی که هنوز با نام «پاندینا» در ایتالیا فروخته می‌شود و یکی از پرفروش‌ترین مدل‌های این کشور است. تولید یک خودروی ارزان‌قیمت درون‌سوز یا هیبریدی برای مشتریانی که هنوز آمادگی مهاجرت به خودروهای برقی را ندارند، در شرایطی که حاشیه سود این کلاس به شدت کاهش یافته، کار ساده‌ای نیست.

با این حال تورل این موضوع را یک «مسئولیت اجتماعی» برای فیات می‌داند: «ایتالیا سرزمین خودروهای کوچک است و ما در قبال آن مسئولیت داریم.» او حتی اصرار دارد نسل بعدی پاندا حتماً در خاک ایتالیا تولید شود؛ تصمیمی که به گفته خودش «شاید بهترین انتخاب اقتصادی نباشد، اما فراتر از فاکتورهای صرفاً اقتصادی است» و به حفظ اصالت ایتالیایی برند کمک می‌کند.

در کنار پاندا و گریزلی، سبد محصولات جدید فیات با مدل‌هایی نظیر e500، گرند پاندا، ۵۰۰ هیبرید و توپولینو تکمیل شده و این برند را به بازیگری کامل در بازار خودروهای شهری و کامپکت تبدیل کرده است.

فیات متخصص خودروهای کوچک می‌ماند

نقشه راه فیات اکنون شفاف‌تر از هر زمان دیگری است. تورل در پایان تأکید می‌کند: «وقتی می‌دانید برای چه چیزی می‌جنگید، همه‌چیز آسان‌تر می‌شود. ما هیچ نیازی به ساخت خودروهای سگمنت D نمی‌بینیم، چون استلانتیس برندهای دیگری برای آن کلاس دارد. فیات برای همه نیست و ما چنین تظاهری نمی‌کنیم. ما به‌عنوان متخصص خودروهای کوچک شناخته می‌شویم و همین برای ما کافی است.»

با این استراتژی، گریزلی نه‌تنها یک محصول جدید، بلکه نماد بازگشت فیات به فلسفه اصلی‌اش است؛ ساخت خودروهای کوچک، دوست‌داشتنی، اقتصادی و کارآمد برای توده مردم، درست همان چیزی که این برند ایتالیایی را در دهه‌های گذشته به محبوبیت رسانده بود.