رئیس سازمان صداوسیما با حضور در استودیوی شبکه خبر، عملکرد پنج‌ساله خود در رسانه ملی را تشریح کرد و محور اصلی رویکرد این دوره را توجه به «هویت‌محوری» دانست. پیمان جبلی تأکید کرد تجربه عملی این سال‌ها نشان داده است که هرگاه برنامه‌ها به زیست‌بوم، باورها و فرهنگ مردم ایران نزدیک‌تر شده‌اند، استقبال مخاطبان نیز افزایش یافته است.

توقف روند ریزش مخاطب از سال ۱۴۰۳

جبلی با اشاره به آمارهای مرکز تحقیقات صداوسیما گفت: از سال ۱۴۰۳ روند کاهشی مخاطبان رسانه ملی متوقف شد و نمودار مخاطبان سیر صعودی به خود گرفت. به گفته او، اگر حوادث اجتماعی و امنیتی سال ۱۴۰۱ رخ نمی‌داد، این بازگشت شاید زودتر اتفاق می‌افتاد.

وی افزود: برنامه‌های هویت‌محور به این دلیل با اقبال مواجه می‌شوند که روایتگر زندگی واقعی مردم ایران هستند؛ از فرهنگ و اعتقادات تا سبک زندگی و زیست‌بوم مناطق مختلف کشور. وقتی چنین محتوایی در قالب جذاب و حرفه‌ای ارائه شود، طبیعی است که با ذائقه مخاطب پیوند بخورد و او را پای گیرنده نگه دارد.

تحول سازوکاری؛ از دفتر فیلمنامه تا سیمافیلم

رئیس رسانه ملی بخش مهمی از سخنان خود را به تغییرات ساختاری در حوزه تولید محتوا اختصاص داد و گفت: برای غنی‌سازی محتوا ناچار به اصلاح ساختار بودیم و تحول در برنامه‌سازی به یک رویه ثابت در سازمان تبدیل شد.

به گفته جبلی، یکی از تصمیمات کلیدی، تمرکز تولید مجموعه‌های نمایشی در مجموعه «سیمافیلم» بود تا به جای تولید پراکنده در شبکه‌های مختلف، همه طرح‌ها و فیلمنامه‌ها به صورت متمرکز بررسی شود. او توضیح داد: در گذشته سریال‌هایی با هزینه‌های گزاف تولید می‌شد در حالی که حتی مدیران مربوطه از سرانجام داستان اطلاع دقیقی نداشتند.

وی ادامه داد: در دفتر فیلمنامه قاعده‌ای گذاشتیم که تا ابتدا، میانه و پایان داستان و پیام نهایی آن به طور دقیق مشخص نشده باشد، هیچ طرحی وارد مرحله تولید نشود. حاصل این انضباط، به گفته او، پخش ۹ سریال متنوع از سه شبکه سیما با تنوع گونه و ژانر بوده که نشانه موفقیت این تجربه است.

از مرکز سیمرغ تا «تاک» و کودک و نوجوان

جبلی به مراکز تازه‌تأسیس سازمان نیز اشاره کرد و گفت: در مرکز «سیمرغ» سراغ گونه‌های کمتر کارشده در تلویزیون رفتیم و مجموعه‌هایی مانند «آقای قاضی» که با استقبال مواجه شد، محصول همین رویکرد است.

او افزود: با توجه به گرایش نسل جوان به محتواهای کوتاه و سریع، مرکزی با عنوان «تاک» راه‌اندازی شد تا قالب‌هایی مانند نماهنگ، اینفوگرافیک و میان‌برنامه‌های کوتاه را به شکل حرفه‌ای تولید کند. همزمان، برای حوزه کودک و نوجوان نیز تولید و پخش متمرکز شد و مرکز تخصصی کودک و نوجوان با هدف غنی‌سازی محتوای این گروه سنی تأسیس شد.

رئیس صداوسیما تأکید کرد این اقدامات در چارچوب سند تحول سازمان و در سه محور اصلی دنبال شده است: تحول محتوایی، تحول رویکردی و تحول سازوکاری. به گفته او، تلاش شده است هم محتوا ارتقا یابد، هم نگاه و رویکرد برنامه‌سازان تغییر کند و هم سازوکارهای اجرایی متناسب با این تحول ایجاد شود.

تضارب آرا و رویکرد «خط سبزی» روی آنتن

جبلی در بخش دیگری از گفت‌وگو به موضوع تنوع دیدگاه‌ها در برنامه‌های تلویزیونی پرداخت و گفت: در طول این پنج سال تجربه‌های درخشانی در زمینه تضارب افکار داشته‌ایم. برنامه‌های پرمخاطبی مانند «شیوه» و «جام‌جم» و همچنین گفت‌وگوها و مناظره‌های مختلف، بستری برای شنیدن صداهای متفاوت فراهم کرده است.

وی یادآور شد: در برنامه «جام‌جم» ده‌ها نفر از منتقدان جدی صداوسیما روی آنتن زنده آمدند و نقدهای صریح و حتی تند خود را مستقیم مطرح کردند. ما این را حق منتقد می‌دانیم که دیدگاهش شنیده شود و رسانه ملی را متعلق به همه مردم می‌دانیم.

جبلی در توضیح اصطلاح «خط سبزی» گفت: منظور عبور از خطوطی است که پیش‌تر کمتر به آن وارد می‌شدیم؛ حوزه‌هایی که ظرفیت و نقطه قوت ما بود اما مغفول مانده بود. او به عنوان نمونه به پوشش راهپیمایی ۲۲ بهمن در روستاها اشاره کرد و افزود: سال ۱۴۰۰ وقتی راهپیمایی روستاییان را پیش از تصاویر تهران و شهرهای بزرگ پخش کردیم، برای برخی باورکردنی نبود و می‌پرسیدند مگر در روستا هم راهپیمایی برگزار می‌شود؟ این نشان می‌داد تا چه اندازه ظرفیت‌های هویتی و جغرافیایی کشور نادیده مانده بود.

رسانه شیشه‌ای و پاسخ به انتقادها

رئیس رسانه ملی در پاسخ به پرسشی درباره انتقادها نسبت به حضور سلایق مختلف سیاسی روی آنتن گفت: کل صداوسیما یک «ساختمان شیشه‌ای» است؛ هر آنچه تولید و پخش می‌شود در معرض دید و قضاوت مستقیم مردم قرار دارد و هر شهروند می‌تواند برنامه‌ها را ببیند و داوری کند.

او تصریح کرد: بخشی از انتقادها دقیق، منصفانه و ضروری است و ما از آن استقبال و استفاده می‌کنیم، زیرا بدون بازخورد مخاطب، چرخه ارتباطی رسانه کامل نمی‌شود. بخش دیگری از نقدها اما مبنای علمی و روشن ندارد و برخی جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای اصرار دارند تصویری از ریزش مخاطب ارائه دهند، در حالی که حتی به روش‌های نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما توجه نمی‌کنند. ما این نقدها را می‌شنویم و تلاش می‌کنیم با شفاف‌سازی، ابهامات را برطرف کنیم.

تاب‌آوری در بحران‌ها و آزمون انتخابات ۵۰ روزه

جبلی با اشاره به حوادث متعدد پنج سال گذشته گفت: تنها یکی از ده‌ها حادثه‌ای که در این دوره رخ داد، می‌توانست یک رسانه معمولی را از پا بیندازد، اما رسانه ملی با تکیه بر زیرساخت‌ها، دستورالعمل‌ها و اجرای سند تحول، توانست روی پا بماند و مأموریت خود را ادامه دهد.

وی برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری پس از شهادت رئیس‌جمهور را یکی از آزمون‌های بزرگ این دوره دانست و افزود: در فاصله‌ای تنها ۵۰ روزه از شهادت تا برگزاری انتخابات، همه برنامه‌ریزی‌ها، مناظره‌ها و پوشش‌های انتخاباتی آماده شد و رسانه ملی این آزمون فشرده را با موفقیت پشت سر گذاشت.

رئیس صداوسیما در پایان تأکید کرد: هنوز در ابتدای مسیر تحول هستیم و راه طولانی برای تقویت این رویکرد باقی مانده است، اما باور داریم رسانه ملی متعلق به همه ایرانیان است و باید تریبونی برای شنیده شدن دیدگاه‌های مختلف باشد؛ حقی که مخاطب از رسانه خود انتظار دارد.