رئیس دادگستری شهرستان ریگان از ثبت آمار قابل توجه سازش در شوراهای حل اختلاف این شهرستان خبر داد و اعلام کرد در دوره اخیر، بیش از یک هزار و ۱۰۰ فقره پرونده با میانجی‌گری اعضا و صلح‌یاران به مصالحه ختم شده است؛ روندی که به گفته وی، موجب کاهش ورودی پرونده‌ها به محاکم قضایی و تسریع در حل اختلافات مردمی شده است.

آمار پرونده‌های شوراهای حل اختلاف ریگان

امید سرحدی‌نژاد، رئیس دادگستری ریگان با ارائه گزارشی از عملکرد شوراهای حل اختلاف این شهرستان اظهار کرد: در مدت مورد بررسی، ۳ هزار و ۵۱۲ فقره پرونده به شوراهای حل اختلاف ریگان وارد شده است. وی افزود: در همین بازه زمانی، ۳ هزار و ۵۶۹ فقره پرونده نیز مختومه شده که یک هزار و ۱۲۱ فقره از این پرونده‌ها با سازش طرفین به پایان رسیده است.

به گفته وی، مختومه شدن تعداد پرونده‌هایی بیش از ورودی، نشان‌دهنده تعیین تکلیف پرونده‌های معوق و تلاش مستمر شوراها برای کاهش اطاله دادرسی است. سازش در بیش از ۳۰ درصد از پرونده‌های مختومه، از منظر دستگاه قضایی یک موفقیت مهم در ترویج فرهنگ گفت‌وگو و مصالحه به شمار می‌رود.

نقش صلح‌یاران و هیئت‌های صلح در ریگان

رئیس دادگستری ریگان با اشاره به ظرفیت انسانی فعال در حوزه صلح و سازش گفت: در حال حاضر ۴۲ صلح‌یار در این شهرستان فعالیت می‌کنند. علاوه بر این، سه هیئت صلح نیز در ریگان دایر شده که با حضور افراد معتمد، ریش‌سفیدان و نیروهای مجرب محلی، برای میانجی‌گری میان طرفین دعوا تلاش می‌کنند.

سرحدی‌نژاد تأکید کرد: صلح‌یاران و هیئت‌های صلح با ورود به اختلافات حقوقی، خانوادگی، مالی و محلی پیش از آنکه پرونده‌ها وارد فرآیند پیچیده و زمان‌بر قضایی شوند، زمینه گفت‌وگو و توافق را فراهم می‌کنند. این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌های دادرسی برای مردم، به کاهش چشمگیر ورودی پرونده‌ها به دادگاه‌ها نیز کمک کرده و امکان رسیدگی دقیق‌تر به پرونده‌های مهم و پیچیده را برای قضات فراهم می‌سازد.

طرح صلح میدانی؛ سازش پیش از ارجاع به دادگاه

وی در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای طرح «صلح میدانی» در حوزه قضایی ریگان اشاره کرد و گفت: این طرح حدود یک سال است که با همکاری مدیر دفتر خدمات الکترونیک قضایی شهرستان در حال اجراست. سرحدی‌نژاد با بیان جزئیات اجرای طرح توضیح داد: در قالب صلح میدانی، دادخواست یا شکوائیه پس از ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و پیش از ارجاع به مرجع قضایی، به دفتر صلح میدانی مستقر در شهرستان ارسال می‌شود.

به گفته رئیس دادگستری ریگان، در این دفتر که به صورت رایگان به مردم خدمات ارائه می‌دهد، افراد مجرب و آموزش‌دیده با تشکیل جلسات صلح و مذاکره، طرفین اختلاف را دعوت کرده و برای ایجاد تفاهم و حل مسالمت‌آمیز موضوع تلاش می‌کنند. در صورت حصول سازش، پرونده اساساً به دادگستری ارسال نمی‌شود و اختلاف در همان مرحله ابتدایی خاتمه می‌یابد.

سرحدی‌نژاد آمار اجرای این طرح را نیز امیدوارکننده توصیف کرد و گفت: طی مدت اجرای طرح صلح میدانی، ۴۰۹ فقره دادخواست و شکوائیه در این فرآیند ثبت شده که از این تعداد، ۱۹۶ فقره به سازش منجر شده است. به عبارت دیگر، نزدیک به نیمی از پرونده‌های ارجاعی به این دفتر بدون نیاز به رسیدگی قضایی مختومه شده‌اند.

تأثیر سازش بر کاهش اطاله دادرسی و تقویت سرمایه اجتماعی

کارشناسان قضایی معتقدند توسعه سازش و میانجی‌گری از طریق شوراهای حل اختلاف و طرح‌هایی مانند صلح میدانی، علاوه بر آثار حقوقی، پیامدهای اجتماعی مثبتی نیز به همراه دارد. حل اختلاف از طریق گفت‌وگو، از تشدید کینه و ادامه دشمنی میان طرفین جلوگیری کرده و به حفظ روابط خانوادگی، همسایگی و اجتماعی کمک می‌کند.

در شهرستان ریگان که به عنوان یکی از شهرستان‌های شرقی استان کرمان شناخته می‌شود، استفاده از ظرفیت معتمدان محلی و صلح‌یاران بومی به دلیل شناخت عمیق آنها از بافت فرهنگی و اجتماعی منطقه، اثربخشی بیشتری داشته است. مسئولان قضایی استان کرمان نیز در ماه‌های اخیر بر گسترش فرهنگ سازش تأکید کرده و شوراهای حل اختلاف را به عنوان بازوی مهم دستگاه قضا در تحقق عدالت ترمیمی معرفی می‌کنند.

رئیس دادگستری ریگان در پایان ابراز امیدواری کرد با استمرار فعالیت صلح‌یاران، تقویت هیئت‌های صلح و تداوم طرح صلح میدانی، میزان سازش در پرونده‌های قابل مصالحه بیش از پیش افزایش یابد و بخش قابل توجهی از اختلافات مردم بدون ورود به دادگاه و در کوتاه‌ترین زمان ممکن حل و فصل شود.