دهمین دوره جشنواره ملی ورنی با محوریت معرفی ظرفیت‌های هنر ـ صنعت ورنی و تقویت پیوند میان هنرمندان، تولیدکنندگان و مخاطبان در شهر اهر آغاز به کار کرد. این رویداد فرهنگی ـ اقتصادی تلاش دارد ضمن پاسداشت یکی از اصیل‌ترین شاخه‌های صنایع‌دستی منطقه ارسباران، بستری برای عرضه مستقیم آثار، فروش محصولات و توسعه بازار این هنر فراهم کند.

ویترین ملی ورنی در قلب اهر

جشنواره ملی ورنی امسال در دهمین دوره برگزاری خود، به میزبانی شهر اهر در استان آذربایجان شرقی برپا شده است. محل برگزاری این جشنواره، مجموعه سنگفرش شیخ شهاب‌الدین محمود اهری انتخاب شده؛ فضایی فرهنگی و تاریخی که خود به جاذبه‌ای برای حضور گردشگران و شهروندان تبدیل شده است. برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند جشنواره از روز ۲۴ شهریور آغاز شده و تا ۲۷ شهریور ادامه خواهد داشت و بازدیدکنندگان می‌توانند هر روز از ساعت ۱۶ تا ۲۳ از غرفه‌ها و آثار ارائه‌شده دیدن کنند.

هدف اصلی این جشنواره، معرفی و پاسداشت هنر ـ صنعت ورنی عنوان شده است؛ هنری که در سال‌های اخیر با تلاش هنرمندان منطقه، جایگاه ملی یافته و به عنوان یکی از نشان‌های هویتی ارسباران شناخته می‌شود. ایجاد زمینه برای عرضه توانمندی‌های هنرمندان، برقراری ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و مصرف‌کننده و فراهم کردن امکان فروش بی‌واسطه محصولات، از دیگر اهداف محوری این دوره است.

رقابت ۱۳۰ اثر و معرفی ۶ برگزیده

به گفته دبیرخانه جشنواره، پس از انتشار فراخوان دهمین دوره، مجموعاً ۱۳۰ اثر از سوی هنرمندان و فعالان حوزه ورنی به دبیرخانه ارسال شد. این آثار پس از طی مراحل کارشناسی و داوری تخصصی مورد ارزیابی قرار گرفتند و در نهایت ۶ اثر به عنوان آثار برتر انتخاب شدند.

بر اساس نتایج داوری، سه اثر در بخش «رنگ و طرح» و سه اثر در بخش «بافت» عنوان برتر این دوره را به خود اختصاص دادند. ملاک‌های داوری در این دو بخش، شامل نوآوری در ترکیب رنگ، اصالت طرح‌های بومی، دقت در بافت، ظرافت اجرا و وفاداری به الگوهای سنتی ورنی بوده است. معرفی آثار برگزیده در آیین افتتاحیه جشنواره انجام شد و از صاحبان این آثار قدردانی به عمل آمد.

نمایشگاه عرضه مستقیم؛ از کارگاه تا بازار

در کنار بخش رقابتی، بخش نمایشگاهی و فروش جشنواره نیز با استقبال بازدیدکنندگان روبه‌رو شده است. در این بخش، آثار و تولیدات جمعی از هنرمندان، بافندگان و فعالان حوزه ورنی در معرض دید عموم قرار گرفته و امکان خرید مستقیم فراهم شده است. بازدیدکنندگان می‌توانند از نزدیک با مراحل تولید، مواد اولیه، ابزار بافت و تنوع طرح‌ها و کاربردهای ورنی آشنا شوند و بدون واسطه با تولیدکنندگان گفت‌وگو کنند.

برگزارکنندگان تأکید کرده‌اند که چنین رویدادهایی علاوه بر جنبه‌های فرهنگی و هنری، کارکرد اقتصادی مهمی نیز دارند. عرضه مستقیم محصولات، حذف واسطه‌ها، معرفی برند هنرمندان محلی به بازار ملی و حتی زمینه‌سازی برای صادرات صنایع‌دستی، از جمله دستاوردهایی است که برگزاری مستمر جشنواره ملی ورنی می‌تواند به همراه داشته باشد. این موضوع به‌ویژه برای اقتصاد خانوارهای هنرمند و کارگاه‌های کوچک منطقه که ورنی منبع اصلی درآمد آن‌هاست، اهمیتی دوچندان دارد.

ورنی؛ هویت بافته‌شده ارسباران

ورنی که گاه از آن به عنوان «گلیم ورنی» نیز یاد می‌شود، دست‌بافته‌ای بدون پرز و در عین حال ظریف و نقش‌دار است که با تکنیکی متفاوت از گلیم و قالی بافته می‌شود. نقش‌مایه‌های هندسی، طرح‌های حیوانی و نقوش انتزاعی برگرفته از طبیعت ارسباران، از ویژگی‌های شاخص ورنی به شمار می‌رود. رنگ‌های گرم و طبیعی، بافت منسجم و کاربرد تزیینی و کاربردی هم‌زمان، ورنی را به محصولی متمایز در میان صنایع‌دستی آذربایجان تبدیل کرده است.

این هنر که طی سال‌های گذشته ثبت ملی و جهانی نیز شده، بخش مهمی از هویت فرهنگی منطقه ارسباران را تشکیل می‌دهد. ارسباران که خود به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره و منطقه‌ای با طبیعت بکر و فرهنگ روستایی غنی شناخته می‌شود، خاستگاه اصلی بافندگان ورنی است؛ هنرمندانی که اغلب در کارگاه‌های خانگی و با انتقال سینه‌به‌سینه مهارت‌ها، این هنر را زنده نگه داشته‌اند. برگزاری جشنواره ملی در اهر به عنوان مرکز این منطقه، فرصتی برای تمرکز توجه ملی بر این هنر و جلوگیری از فراموشی آن در برابر تولیدات صنعتی است.

زمان و نشانی بازدید از جشنواره

دهمین جشنواره ملی ورنی از دوشنبه ۲۴ شهریور تا پنجشنبه ۲۷ شهریور در محل سنگفرش شیخ شهاب‌الدین محمود اهری در شهر اهر دایر است. ساعت بازدید هر روز از ۱۶ عصر تا ۲۳ شب اعلام شده تا امکان حضور خانواده‌ها، گردشگران و علاقه‌مندان پس از ساعات کاری نیز فراهم باشد.

مسئولان برگزاری از عموم مردم، گردشگران، فعالان صنایع‌دستی و علاقه‌مندان به هنرهای سنتی دعوت کرده‌اند تا با حضور در این جشنواره، ضمن حمایت از هنرمندان ورنی‌باف، از نزدیک با ظرفیت‌های هنری و تولیدی این هنر اصیل آشنا شوند. انتظار می‌رود برپایی این رویداد در آستانه فصل پاییز، به رونق گردشگری فرهنگی اهر و معرفی بیشتر قابلیت‌های صنایع‌دستی آذربایجان شرقی نیز کمک کند.