سواحل دریای خزر در تابستان امسال بار دیگر چهره خشن خود را نشان داده است. از آغاز اجرای طرح‌های ساماندهی دریا در مازندران تاکنون، ۳۲ نفر بر اثر غرق‌شدگی جان خود را از دست داده‌اند؛ آماری نگران‌کننده که هشدارها درباره شنا در خارج از محدوده‌های ایمن را جدی‌تر از همیشه می‌کند.

مرتضی علیزاده، سرپرست هیأت نجات غریق و غواصی مازندران، با اعلام این آمار گفت: از دهم خردادماه که طرح‌های دریا به‌صورت رسمی آغاز شد تا امروز، ۳۲ مورد غرق‌شدگی منجر به فوت در نوار ساحلی استان ثبت شده است. به گفته او، بیشترین شمار جان‌باختگان مربوط به سواحل بابلسر، رامسر، تنکابن و نوشهر بوده؛ مناطقی که هر ساله در فصل گرما پذیرای بیشترین جمعیت مسافر و گردشگر هستند.

بیشتر قربانیان خارج از طرح دریا و در شب

بررسی جزئیات حوادث نشان می‌دهد الگوی تکراری غرق‌شدگی‌ها همچنان پابرجاست. علیزاده تأکید کرد بخش قابل توجهی از این سوانح در نقاطی رخ داده که خارج از محدوده‌های طرح ساماندهی دریا قرار دارند یا در ساعات شبانه اتفاق افتاده‌اند؛ زمانی که ناجیان غریق در ساحل حضور ندارند و امکان امدادرسانی فوری وجود ندارد.

او افزود بسیاری از مسافران با وجود هشدارهای مکرر ناجیان غریق مبنی بر مواج و طوفانی بودن دریا، همچنان بدون توجه به شرایط جوی و پرچم‌های هشدار وارد آب می‌شوند. این بی‌توجهی در کنار ناآشنایی با ویژگی‌های خاص دریای خزر، به‌ویژه جریان‌های شکافنده، خطر را چند برابر می‌کند.

نجات هزار و ۶۰۰ نفر از مرگ حتمی

در مقابل آمار تلخ جانباختگان، عملکرد ناجیان غریق مستقر در سواحل مازندران قابل توجه بوده است. به گفته سرپرست هیأت نجات غریق استان، از ابتدای اجرای طرح‌های دریا تاکنون، ناجیان غریق موفق شده‌اند یک‌هزار و ۶۰۰ نفر را از خطر غرق‌شدگی نجات دهند و به ساحل بازگردانند. این افراد در شرایطی گرفتار امواج شده بودند که اگر مداخله به‌موقع صورت نمی‌گرفت، احتمالاً به آمار قربانیان اضافه می‌شدند.

علیزاده با اشاره به تداوم استقرار نیروها گفت: ناجیان غریق تا پایان طرح دریا که زمان آن از سوی استانداری مازندران اعلام می‌شود، به‌صورت روزانه در سواحل حضور خواهند داشت. با این حال، پوشش کامل همه نقاط ساحل، به‌ویژه در شب و در مناطق خارج از طرح، عملاً امکان‌پذیر نیست و همین خلأ، مسئولیت مسافران را سنگین‌تر می‌کند.

جریان‌های شکافنده؛ قاتل خاموش خزر

یکی از مهم‌ترین عوامل مرگبار در دریای خزر که همه‌ساله جان ده‌ها نفر را می‌گیرد، جریان‌های شکافنده است. علیزاده این پدیده را یکی از خطرناک‌ترین جریان‌های دریایی توصیف کرد و هشدار داد: حتی شناگران ماهر نیز در صورت گرفتار شدن در این جریان‌ها، به‌سختی می‌توانند خود را به ساحل برسانند.

جریان شکافنده زمانی شکل می‌گیرد که آب جمع‌شده در ساحل به‌طور ناگهانی و با قدرت زیاد به سمت دریا بازمی‌گردد و فرد را با سرعت از ساحل دور می‌کند. تلاش برای شنای مستقیم به سمت ساحل در این شرایط، معمولاً باعث خستگی و غرق‌شدگی می‌شود. کارشناسان توصیه می‌کنند افراد گرفتار در این جریان، به‌جای مقابله مستقیم، به‌صورت مورب و موازی با ساحل شنا کنند تا از محدوده جریان خارج شوند و سپس به سمت ساحل بازگردند.

هشدار برای روزهای پایانی تابستان

با نزدیک شدن به هفته‌های پایانی تعطیلات تابستانی، پیش‌بینی می‌شود حضور مسافران در سواحل شمال دوباره اوج بگیرد. سرپرست هیأت نجات غریق مازندران در همین رابطه از گردشگران خواست نکات ایمنی را جدی بگیرند و تنها در محدوده‌های مجاز طرح‌های دریا و در ساعات حضور ناجیان غریق وارد آب شوند.

او تأکید کرد شنا در اطراف موج‌شکن‌ها و سنگچین‌ها، شنا در خارج از محدوده پرچم‌گذاری‌شده و شنا در ساعات شبانه که دید کافی و نیروی امدادی وجود ندارد، از جمله رفتارهای پرخطر است که هر سال قربانی می‌گیرد. توجه به پرچم‌های هشدار، گوش دادن به تذکرات ناجیان غریق و خودداری از اعتماد بیش از حد به مهارت شنا، از ساده‌ترین اما مؤثرترین راه‌ها برای پیشگیری از حوادث است.

دریای خزر با وجود ظاهر آرام در برخی ساعات روز، به‌دلیل شیب تند بستر، امواج ناگهانی و جریان‌های شکافنده، با دریاهای آزاد تفاوت‌های جدی دارد و بی‌احتیاطی در آن می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر تبدیل شود. مسئولان امدادی تأکید دارند که رعایت همین چند اصل ساده، می‌تواند از تکرار آمار ۳۲ قربانی در ادامه تابستان جلوگیری کند.