سازمان هواشناسی از فعالیت یک سامانه بارشی رگباری در بخش‌هایی از کشور خبر داد؛ سامانه‌ای که به گفته مدیران این سازمان اگرچه موجب بارش در چند استان خواهد شد اما شدت و گستره آن با بارش‌های سیل‌آسای هفته‌های گذشته قابل مقایسه نیست.

صادق ضیائیان، مدیرکل پیش‌بینی و رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، با اشاره به آخرین خروجی مدل‌های هواشناسی اظهار کرد: امروز بارش در استان‌های ساحلی دریای خزر، خراسان شمالی، قزوین، بخش‌هایی از البرز و تهران و همچنین آذربایجان شرقی دور از انتظار نیست.

بارش‌ها کجا و چگونه خواهد بود؟

به گفته ضیائیان، ماهیت بارش‌های این فصل رگباری است؛ به این معنا که بارش ممکن است در بازه زمانی کوتاه، به‌صورت نقطه‌ای و با شدت متفاوت رخ دهد. بر همین اساس، در اغلب مناطق یادشده بارش‌ها ملایم پیش‌بینی می‌شود و تنها در ارتفاعات استان تهران احتمال بارش‌های شدیدتر وجود دارد.

او تأکید کرد: نباید انتظار تکرار بارش‌های بسیار سنگین و خسارت‌زای اخیر را داشت. حجم بارش‌های امروز به‌طور کلی کمتر است و الگوی آن پراکنده و رگباری خواهد بود. با این حال، همین بارش‌های رگباری نیز در صورت بی‌احتیاطی می‌تواند مخاطره‌آمیز باشد.

هشدار نارنجی به چه معناست؟

مدیرکل پیش‌بینی سازمان هواشناسی با اشاره به صدور هشدار سطح نارنجی برای برخی مناطق گفت: هشدار نارنجی برای مناطق محدودی صادر شده و این به معنای وقوع بارش‌های بسیار سنگین در همه استان‌ها یا همه نقاط یک استان نیست.

وی توضیح داد: هشدارهای هواشناسی بر اساس احتمال وقوع پدیده‌های مخاطره‌آمیز در مقیاس محلی و منطقه‌ای صادر می‌شود. بنابراین، وقتی از هشدار نارنجی صحبت می‌کنیم، منظور آماده‌باش برای نقاطی است که مستعد آب‌گرفتگی، لغزندگی جاده‌ها یا بالا آمدن ناگهانی سطح آب رودخانه‌ها هستند، نه همه پهنه کشور.

پرهیز از حضور در بستر رودخانه‌ها در ساعات بعدازظهر

ضیائیان با توجه به ویژگی رگباری بارش‌ها توصیه کرد هموطنان به‌ویژه در ساعات بعدازظهر که ناپایداری‌های همرفتی تقویت می‌شود، از قرار گرفتن، اتراق یا تردد در بستر رودخانه‌ها، مسیل‌ها و دره‌ها خودداری کنند.

او افزود: تجربه نشان داده است که در فصل گذار، حتی یک بارش کوتاه‌مدت و به ظاهر ملایم در بالادست می‌تواند در فاصله کوتاهی منجر به جاری شدن روان‌آب و سیلاب ناگهانی در پایین‌دست شود. به همین دلیل رعایت نکات ایمنی ضروری است.

آیا این بارش‌ها به ال‌نینو مرتبط است؟

در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌هایی درباره ارتباط بارش‌های کشور با پدیده ال‌نینو مطرح شده بود. رئیس مرکز ملی پیش‌بینی در واکنش به این موضوع گفت: نمی‌توان هر سامانه بارشی را مستقیماً به ال‌نینو نسبت داد.

به گفته او، ال‌نینو پدیده‌ای در اقیانوس آرام و حوالی خط استواست که به‌صورت غیرمستقیم بر الگوهای جوی کشور ما اثر می‌گذارد. یکی از اثرات آن، فراهم شدن شرایط برای عبور هموارتر سامانه‌های بارشی و تقویت جریان‌های رطوبتی و صعودی است؛ اما عوامل بسیار متعدد دیگری نیز در شکل‌گیری، تقویت یا تضعیف سامانه‌ها نقش دارند.

ضیائیان تصریح کرد: ال‌نینو یکی از عوامل مؤثر بر بارش‌های پیش‌رو به شمار می‌رود، اما اثر آن مقطعی و محدود به یک سامانه نیست و می‌تواند تا زمستان نیز ادامه یابد. ترکیب این پدیده با سایر عوامل جوی همچون الگوهای پرفشار جنب حاره، جریانات غربی و رطوبت دریای خزر و خلیج فارس، در نهایت تعیین می‌کند که بارش‌ها در هر منطقه با چه شدت و پراکنشی رخ دهد.

بارش‌های نرمال پس از سال‌های خشکسالی

مدیرکل پیش‌بینی سازمان هواشناسی با اشاره به چشم‌انداز بارش‌های فصل جاری گفت: بر اساس پیش‌بینی‌های فصلی، بارش‌ها در مجموع در محدوده نرمال یا اندکی فراتر از نرمال خواهد بود.

وی افزود: با توجه به اینکه کشور در سال‌های گذشته دوره‌های خشکسالی را پشت سر گذاشته، وقوع بارش‌های نرمال و حتی کمی بیشتر از نرمال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و می‌تواند به بهبود منابع آب سطحی و ذخایر سدها کمک کند؛ مشروط بر اینکه با مدیریت صحیح و اقدامات پیشگیرانه همراه باشد.

توصیه به کشاورزان و دستگاه‌های مسئول

ضیائیان از کشاورزان، باغداران، تولیدکنندگان و دامداران خواست با توجه به نوسانات جوی، تمهیدات لازم را برای جلوگیری از خسارت احتمالی بیندیشند. تنظیم زمان آبیاری، محافظت از محصولات برداشت‌شده، جابجایی ادوات و دام از حاشیه رودخانه‌ها و پایش مستمر هشدارهای هواشناسی از جمله توصیه‌های مطرح‌شده است.

او همچنین بر ضرورت اقدامات زیرساختی از سوی دستگاه‌های مسئول تأکید کرد و گفت: پاکسازی کانال‌ها و جوی‌های آب، بازگشایی دهانه پل‌ها، لایروبی مسیرهای عبور آب و پایش نقاط حادثه‌خیز، نقش مهمی در کاهش خطر آب‌گرفتگی معابر و جاری شدن سیلاب دارد.

به گفته این مقام مسئول، اگر اقدامات پیشگیرانه به‌موقع انجام شود، می‌توان امیدوار بود بارش‌های پیش‌رو بدون خسارت و با بیشترین بهره‌وری برای بخش کشاورزی، منابع طبیعی و تأمین آب شرب سپری شود.

سازمان هواشناسی از مردم خواست هشدارها و اطلاعیه‌های رسمی را صرفاً از مبادی رسمی این سازمان دنبال کنند و از توجه به شایعات و پیش‌بینی‌های غیرکارشناسی در فضای مجازی پرهیز نمایند. به‌روزرسانی نقشه‌های بارشی به‌صورت مستمر انجام می‌شود و در صورت تقویت یا گسترش سامانه، هشدارهای تکمیلی صادر خواهد شد.