مرحله جدید سرشماری عمومی نفوس و مسکن با محوریت خوداظهاری خانوارها از هفته اول مهرماه در سراسر کشور آغاز می‌شود و تا ۱۵ مهرماه ادامه خواهد داشت. رئیس مرکز آمار ایران اعلام کرد در این مرحله تمرکز بر تکمیل و صحت‌سنجی اطلاعات ثبتی خانوارهاست و سرشماری اصلی از اول آبان‌ماه به صورت میدانی هدفمند دنبال می‌شود.

جزئیات مرحله خوداظهاری در مهرماه

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران در جلسه ستاد هماهنگی سرشماری عمومی نفوس و مسکن استان با تشریح برنامه جدید این مرکز گفت: عملیات خوداظهاری خانوارها در هفته‌های اول مهرماه اجرا می‌شود. بر اساس این برنامه، به سراغ خانواده‌هایی می‌رویم که داده‌های آن‌ها در سامانه‌های ثبتی ناقص است یا نیاز به صحت‌سنجی دارد.

به گفته وی، این مراجعه به صورت هدفمند و تنها برای خانوارهای مشمول انجام خواهد شد. پیش از هر مراجعه، از طریق پیامک به سرپرست خانوار اطلاع‌رسانی می‌شود تا خانواده در جریان زمان و نحوه همکاری قرار گیرد و فرآیند با هماهنگی کامل صورت پذیرد.

اطلاع‌رسانی پیامکی و تضمین محرمانگی داده‌ها

رئیس مرکز آمار ایران با تأکید بر محرمانه بودن کامل اطلاعات شهروندان اظهار کرد: تمامی داده‌های شهروندان نزد این مرکز کاملاً محرمانه است و با حساسیت بالا نگهداری می‌شود. بر اساس مصوبه هیئت وزیران، تمام داده‌های ثبتی دستگاه‌های اجرایی به صورت گمنام و بدون امکان شناسایی هویت افراد در اختیار مرکز آمار ایران قرار گرفته است.

وی افزود: این شیوه جمع‌آوری اطلاعات که بر پایه داده‌های ثبتی و خوداظهاری استوار است، علاوه بر کاهش مراجعات حضوری غیرضروری، دقت آمارها را افزایش می‌دهد و از دوباره‌کاری و تحمیل هزینه به خانوارها جلوگیری می‌کند. شهروندان می‌توانند با اطمینان خاطر، اطلاعات مورد نیاز را تکمیل و تأیید کنند.

سرشماری آبان‌ماه؛ حرکت به سمت نظام ثبتی‌محور

گودرزی با اشاره به زمان آغاز سرشماری عمومی نفوس و مسکن گفت: سرشماری اصلی از اول آبان‌ماه شروع می‌شود. سرشماری سال ۱۴۰۵ بر خلاف دوره‌های گذشته که به صورت فراگیر و با مراجعه به همه خانوارها انجام می‌شد، به شکل میدانی هدفمند اجرا خواهد شد.

دلیل این تغییر رویکرد، تکمیل بودن بخش قابل توجهی از اطلاعات جمعیتی در سامانه‌های موجود است. به گفته رئیس مرکز آمار، امروز اطلاعات بسیاری از افراد در سامانه‌های ثبت احوال و سامانه املاک و اسکان ثبت شده و همین موضوع امکان اجرای سرشماری ثبتی‌محور را فراهم کرده است. به این ترتیب، تنها مواردی که نیاز به به‌روزرسانی، رفع نقص یا راستی‌آزمایی دارد به صورت حضوری پیگیری می‌شود.

محاسبه دقیق مهاجرت و جمعیت شناور برای نخستین بار

یکی از ویژگی‌های مهم این دوره از سرشماری، توجه ویژه به تحرکات جمعیتی است. رئیس مرکز آمار ایران یکی از اقدامات خاص این دوره را محاسبه دقیق نرخ مهاجرت و جمعیت شناور عنوان کرد و گفت: شناخت دقیق جابه‌جایی‌های جمعیتی، اعم از مهاجرت‌های داخلی و جمعیت شناور شهرها، نقش تعیین‌کننده‌ای در برنامه‌ریزی‌های اقتصادی، اجتماعی، عمرانی و توزیع عادلانه خدمات دارد.

وی با تأکید بر نقش سرشماری در ترسیم آینده کشور تصریح کرد: نتایج سرشماری مبنای تصمیم‌گیری برای تخصیص بودجه، توسعه زیرساخت‌ها، سیاست‌گذاری در حوزه مسکن، آموزش، سلامت و اشتغال است. هرچه داده‌ها دقیق‌تر و به‌روزتر باشد، برنامه‌ریزی‌ها واقع‌بینانه‌تر خواهد بود.

درخواست از شهروندان برای مشارکت فعال

رئیس مرکز آمار ایران در پایان از همه شهروندان خواست با مشارکت فعال و همکاری مسئولانه در این طرح ملی، زمینه بهبود برنامه‌ریزی‌های کلان کشور را فراهم کنند. وی خاطرنشان کرد: همکاری خانوارها در مرحله خوداظهاری و در صورت نیاز، در مرحله مراجعه حضوری، به تسریع کار و افزایش کیفیت نتایج کمک می‌کند.

وی یادآور شد: پیامک اطلاع‌رسانی تنها از سرشماره‌های رسمی اعلام‌شده ارسال می‌شود و شهروندان مراقب پیام‌های جعلی باشند. همچنین در صورت مراجعه مأمور سرشماری، ارائه کارت شناسایی معتبر از سوی مأمور الزامی است.

مرحله خوداظهاری تا ۱۵ مهرماه ادامه دارد و پس از جمع‌بندی و پالایش اولیه اطلاعات، عملیات میدانی اصلی از ابتدای آبان‌ماه کلید خواهد خورد تا تصویر دقیق‌تری از وضعیت جمعیتی، پراکندگی خانوارها و تحولات مهاجرتی کشور به دست آید.