دیوان محاسبات جمهوری اسلامی ایران و اتاق محاسبات فدراسیون روسیه با امضای یک یادداشت تفاهم جامع، فصل تازه‌ای از همکاری‌های تخصصی و نظارتی را میان دو کشور آغاز کردند؛ تفاهمی که بر توسعه تبادل دانش حرفه‌ای، هوشمندسازی حسابرسی دولتی و هم‌افزایی در مجامع بین‌المللی تمرکز دارد.

امضای تفاهم در جریان سفر هیئت ایرانی به مسکو

به گزارش منابع خبری، این یادداشت تفاهم در جریان سفر سید احمدرضا دستغیب، رئیس‌کل دیوان محاسبات جمهوری اسلامی ایران، به همراه هیئت عالی‌رتبه محاسباتی و پارلمانی کشور به مسکو به امضا رسید. سند همکاری در دیدار رسمی دستغیب با بوریس کوالچوک، رئیس اتاق محاسبات فدراسیون روسیه، نهایی شد و دو طرف آن را در دو نسخه اصلی به زبان‌های فارسی، روسی و انگلیسی امضا کردند.

بر اساس مفاد سند، همکاری‌ها در چارچوب صلاحیت‌های قانونی هر دو نهاد و با رعایت قوانین داخلی و تعهدات بین‌المللی کشورهای متبوع انجام خواهد شد. دو طرف تأکید کردند که تعاملات دوجانبه باید فراتر از روابط صرف اداری، به سطح همکاری‌های راهبردی در حوزه نظارت مالی دولت ارتقا یابد.

محورهای اصلی همکاری؛ از تبادل تجربه تا اقدامات مشترک

این یادداشت تفاهم مجموعه‌ای گسترده از زمینه‌های همکاری را در بر می‌گیرد. مهم‌ترین محورهای پیش‌بینی‌شده عبارت‌اند از:

  • تبادل تجربیات و دانش تخصصی در حوزه حسابرسی و نظارت مالی دولت
  • برگزاری نشست‌های کارشناسی، سمینارها، میزگردها و کنفرانس‌های مشترک
  • همکاری در زمینه آموزش حرفه‌ای و ارتقای مهارت‌ها و ظرفیت کارکنان دو نهاد
  • تبادل اطلاعات، اسناد تخصصی و اسناد روش‌شناختی حسابرسی
  • انجام اقدامات کنترلی و کارشناسی ـ تحلیلی مشترک یا موازی
  • اجرای بررسی‌های همتایان (Peer Review) برای ارتقای کیفیت حسابرسی

دو طرف همچنین بر شناسایی و به‌اشتراک‌گذاری تجربیات موفق در زمینه بهینه‌سازی فرآیندهای نظارتی، مدیریت و کاهش ریسک‌های مالی و افزایش اثربخشی نظام‌های کنترل دولتی تأکید کرده‌اند.

تمرکز ویژه بر تحول دیجیتال و حسابرسی هوشمند

یکی از بخش‌های برجسته این تفاهم، توجه ویژه به حوزه‌های نوین حسابرسی است. در متن سند تصریح شده که تبادل دانش در زمینه تحول دیجیتال، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و توسعه رویکردهای هوشمند در فرآیندهای حسابرسی، از اولویت‌های همکاری خواهد بود.

با توجه به تحولات پرشتاب نظام‌های نظارت مالی در جهان و ضرورت ارتقای کارآمدی و دقت در حسابرسی دولتی، دو نهاد عالی حسابرسی ایران و روسیه توافق کردند ظرفیت‌های خود را در زمینه داده‌کاوی، تحلیل هوشمند اطلاعات مالی و دیجیتالی‌سازی فرآیندهای کنترلی به اشتراک بگذارند. این رویکرد می‌تواند به افزایش شفافیت، سرعت و اثربخشی نظارت بر عملکرد مالی دولت‌ها کمک کند.

سازوکارهای اجرایی و صیانت از اطلاعات

در یادداشت تفاهم، سازوکارهای مشخصی برای نحوه اجرای همکاری‌ها پیش‌بینی شده است. از جمله این سازوکارها می‌توان به تعیین چارچوب‌های تبادل اطلاعات و اسناد تخصصی، رعایت اصل محرمانگی اطلاعات، نحوه اجرای اقدامات مشترک و موازی و همچنین صیانت از اطلاعات مبادله‌شده اشاره کرد.

دو طرف توافق کرده‌اند که تمام اطلاعات و اسناد رد و بدل شده، بر اساس اصول حرفه‌ای و با رعایت الزامات امنیتی و حقوقی مورد حفاظت قرار گیرد و استفاده از آن‌ها صرفاً در چارچوب اهداف تفاهم‌نامه صورت پذیرد. استمرار تعاملات کارشناسی و حرفه‌ای نیز به عنوان ضامنی برای پایداری همکاری‌ها مورد تأکید قرار گرفته است.

هم‌افزایی در مجامع بین‌المللی؛ از اینتوسای تا بریکس

بخش دیگری از تفاهم‌نامه به توسعه همکاری‌های دو نهاد در چارچوب مجامع و سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای اختصاص دارد. ایران و روسیه بر گسترش تعاملات خود در قالب نهادهایی نظیر سازمان بین‌المللی مؤسسات عالی حسابرسی (اینتوسای)، سازمان آسیایی مؤسسات عالی حسابرسی (آسوسای)، سازمان همکاری شانگهای و گروه بریکس تأکید کرده‌اند.

به گفته مقامات دو کشور، این همکاری چندجانبه می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری هماهنگی‌های منسجم‌تر و هدفمندتر میان مؤسسات عالی حسابرسی در عرصه بین‌المللی باشد و صدای کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور را در تدوین استانداردها و رویه‌های جهانی حسابرسی تقویت کند. حضور فعال‌تر در این مجامع همچنین امکان الگوبرداری از بهترین تجربیات جهانی و انتقال دانش ایرانی-روسی به سایر اعضا را فراهم می‌سازد.

اهمیت راهبردی تفاهم برای نظام نظارت مالی دو کشور

امضای این یادداشت تفاهم در شرایطی انجام شده که هر دو کشور به دنبال ارتقای نظام نظارت مالی و افزایش پاسخگویی دستگاه‌های اجرایی هستند. همکاری نزدیک میان دیوان محاسبات ایران و اتاق محاسبات روسیه، به عنوان دو نهاد عالی نظارتی، می‌تواند به تبادل الگوهای موفق در مبارزه با انحرافات مالی، ارتقای انضباط بودجه‌ای و بهبود مدیریت منابع عمومی منجر شود.

کارشناسان معتقدند هم‌افزایی دو نهاد نظارتی در حوزه‌هایی مانند حسابرسی عملکرد، حسابرسی رعایت و حسابرسی مالی، به‌ویژه با تکیه بر ابزارهای نوین دیجیتال، می‌تواند الگوی جدیدی از دیپلماسی نظارتی را در منطقه اوراسیا شکل دهد و به افزایش اعتماد عمومی به سازوکارهای کنترل دولتی کمک کند.