آمار مراجعه موتورسیکلتها به مراکز معاینه فنی در تهران، تصویری نگرانکننده از بیتوجهی به ایمنی و محیطزیست پایتخت ارائه میدهد. در کلانشهری که نزدیک به ۵ میلیون دستگاه موتورسیکلت در آن تردد میکند، تعداد موتورهایی که در شش ماه نخست امسال برای دریافت معاینه فنی به مراکز مراجعه کردهاند، به کمتر از ۱۰۰ دستگاه رسیده است.
این آمار را محمدمهدی رضازاده، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرده و نسبت به تبعات ایمنی و زیستمحیطی این موضوع هشدار داده است.
ظرفیت خالی؛ مشکل کمبود مرکز نیست
به گفته رضازاده، در حال حاضر ۱۱ خط تخصصی معاینه فنی موتورسیکلت در ۸ مرکز ثابت در سطح شهر تهران فعال است و این مراکز ظرفیت مناسبی برای پذیرش موتورسواران دارند. به عبارت دیگر، مساله اصلی نه کمبود زیرساخت و نه معطلی طولانی در صف انتظار، بلکه عدم مراجعه داوطلبانه راکبان موتورسیکلت است.
مدیرعامل ستاد معاینه فنی تاکید کرده است که مراکز از نظر تجهیزات و توان پذیرش در شرایط مطلوبی قرار دارند و آمادگی دارند روزانه تعداد قابل توجهی موتورسیکلت را بدون اتلاف وقت پذیرش کنند، اما این ظرفیت عملا بلااستفاده مانده است.
تجربه طرح ارشادی در بازار تهران
برای جبران این شکاف، سال گذشته طرحی ارشادی در منطقه ۱۲ و محدوده بازار تهران اجرا شد. در قالب این طرح، سه خط سیار معاینه فنی موتورسیکلت در این محدوده پرتردد مستقر شد و پلیس نیز به صورت ارشادی موتورسواران را برای انجام معاینه فنی راهنمایی میکرد.
رضازاده میگوید در دوره اجرای این طرح، آمار مراجعات به شکل محسوسی بهبود یافت و وضعیت مناسبی پیدا کرد، اما با پایان یافتن طرح، روند مراجعه بار دیگر نزولی شد و به ارقام دو رقمی بازگشت. این تجربه نشان میدهد که اقدامات تشویقی و ارشادی میتواند اثر کوتاهمدت داشته باشد، اما بدون ضمانت اجرایی پایدار، تغییر رفتار ماندگاری ایجاد نمیکند.
آمار دو رقمی؛ زنگ خطر برای ایمنی و آلودگی هوا
بر اساس اعلام ستاد معاینه فنی، در شش ماه نخست امسال تعداد موتورسیکلتهای مراجعهکننده کمتر از ۱۰۰ دستگاه بوده است. این رقم در مقایسه با جمعیت چند میلیونی موتورسیکلتهای پایتخت، سهمی نزدیک به صفر دارد.
سال گذشته نیز به جز بازه اجرای طرح ویژه در محدوده بازار، آمار مراجعات در تمام طول سال در محدوده اعداد دو رقمی باقی مانده بود. این در حالی است که موتورسیکلتهای فرسوده و بدون معاینه فنی، سهم قابل توجهی در آلایندگی هوا، آلودگی صوتی و همچنین حوادث رانندگی دارند. عدم پایش مستمر وضعیت فنی این وسایل، علاوه بر تهدید جان راکب، ایمنی عابران و سایر رانندگان را نیز به خطر میاندازد.
خلأ قوانین بازدارنده و محدودیت نقش پلیس
یکی از محورهای مورد تاکید مدیرعامل ستاد معاینه فنی، ضعف بازدارندگی قوانین موجود در حوزه موتورسیکلت است. رضازاده با اشاره به اینکه بارها درخواست اصلاح قوانین از قانونگذار مطرح شده، میگوید مقررات فعلی به اندازه کافی موتورسواران را ملزم به دریافت معاینه فنی نمیکند.
او همچنین با قدردانی از همکاری پلیس راهور با ستاد معاینه فنی، توضیح داد که نمیتوان انتظار داشت تمام توان پلیس صرف هدایت مداوم موتورسیکلتها به مراکز معاینه فنی شود. به گفته وی، اختصاص نیروی پلیس به این شکل به صورت دائمی، از نظر اجرایی امکانپذیر نیست و نیاز به سازوکار قانونی و سیستمی دیگری دارد؛ از جمله اعمال جریمههای موثر، ارتباط سامانهای معاینه فنی با بیمه و تعویض پلاک، یا الزامات معاینه در طرحهای ترافیکی.
تنها ۱۵ دقیقه برای اطمینان از سلامت موتور
رضازاده در پایان با دعوت از موتورسواران برای مراجعه به مراکز، تاکید کرد که فرآیند معاینه فنی موتورسیکلت بسیار کوتاه و ساده است. به گفته او، کل فرآیند تست فنی موتورسیکلت حدود ۱۵ دقیقه زمان میبرد و راکبان میتوانند در همین مدت کوتاه از سلامت ترمزها، آلایندگی، وضعیت ظاهری، چراغها و سایر شاخصهای فنی وسیله خود اطمینان حاصل کنند.
این اقدام هرچند در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما میتواند نقش مهمی در کاهش سوانح ناشی از نقص فنی، کاهش انتشار آلایندهها و افزایش طول عمر موتورسیکلت داشته باشد. ستاد معاینه فنی امیدوار است با اصلاح قوانین، افزایش آگاهی عمومی و تداوم طرحهای تشویقی، مراجعه موتورسواران از وضعیت فعلی دو رقمی خارج شده و به سطح متناسب با جمعیت واقعی موتورسیکلتهای تهران نزدیک شود.
نظرات (0)