علی علیپور، کارگردان مستند «مردی دیگر» با اشاره به حضور این اثر در جشنواره فیلم ۱۰۰، از پیوندی نمادین و کمتر دیده‌شده میان اسطوره‌های شاهنامه فردوسی و واقعیت امروز مبارزه جبهه مقاومت سخن گفت؛ پیوندی که به گفته او، محور اصلی این مستند را شکل می‌دهد.

این کارگردان در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد: کار ما اثری بسیار متفاوت بود که روی فیلمنامه و ایده آن ساعت‌ها فکر و بررسی کردیم و ظرفیت طرح دیدگاه‌های متنوع درباره آن وجود دارد.

مستندی بر محور تقابل خیر و شر از شاهنامه تا امروز

علیپور با تشریح درون‌مایه «مردی دیگر» گفت: ایده محوری ما، مفهوم خیر و شر و تداوم مبارزه ایران با استکبار جهانی در دوره‌های مختلف تاریخی است. از نگاه ما، این تقابل از دوران فردوسی و نبرد چهره‌هایی چون رستم، فریدون و ضحاک آغاز شده و تا امروز در قالب جبهه مقاومت ادامه یافته است.

به گفته او، «مردی دیگر» تلاش می‌کند این تداوم تاریخی را نه به‌عنوان یک روایت صرفاً سیاسی، بلکه به‌مثابه یک نگاه فرهنگی و تمدنی به تصویر بکشد؛ نگاهی که ریشه در ادبیات حماسی ایران دارد و در تحولات معاصر بازتاب یافته است.

این مستند به‌صورت مشترک توسط علی علیپور و جواد جاویدی کارگردانی شده و محمدمهدی احمدیان تهیه‌کنندگی آن را بر عهده داشته است. اثر در بخش اصلی مسابقه جشنواره فیلم ۱۰۰ حضور دارد و به‌عنوان یکی از نامزدهای بهترین مستند این بخش معرفی شده است.

نضال حماده؛ راوی فرانسوی-لبنانی زندگی رهبر انقلاب

بخش مهمی از روایت «مردی دیگر» به نضال حماده اختصاص دارد؛ نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی-لبنانی که حدود چهل سال در فرانسه زندگی کرده و از نویسندگان آثاری درباره رهبر انقلاب است.

علیپور در این باره توضیح داد: سوژه اصلی ما آقای نضال حماده است. ایشان سال‌ها در فرانسه حضور داشته و کتابی درباره آیت‌الله خامنه‌ای نوشته است. نگاه بیرونی و در عین حال دقیق او به شخصیت و اندیشه رهبر انقلاب، زاویه‌ای متفاوت برای روایت مستند فراهم کرد.

به گفته کارگردان، انتخاب این سوژه از آن جهت اهمیت دارد که کمتر مورد توجه مستندسازان قرار گرفته و می‌تواند پلی میان نگاه غرب و واقعیت‌های جهان اسلام و مقاومت ایجاد کند.

رستم زمانه و استعاره ضحاک اورشلیم

علیپور پیوند میان اسطوره رستم و رهبر انقلاب را هسته اصلی استعاره مستند دانست و گفت: پیوندی که ما برقرار کردیم این است که ایشان به تعبیر ما، رستم زمانه است؛ شخصیتی که فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران، در برابر استکبار جهانی ایستاده است.

او افزود: اگر شاهنامه را با دقت خوانده باشید، ضحاک چهره‌ای مرتبط با اورشلیم معرفی می‌شود و امروز نیز ما در آن سوی مرزها با رژیمی روبه‌رو هستیم که در همان جغرافیا قرار دارد. این شباهت تاریخی و جغرافیایی، به ما امکان داد تا یک استعاره معنادار و متفاوت بسازیم؛ استعاره‌ای که به نظرمان کمتر به آن پرداخته شده بود و خدا را شکر توانستیم آن را به شکل مستند روایت کنیم.

کارگردان «مردی دیگر» تأکید کرد که این تطبیق، نه یک تحمیل تفسیری، بلکه برداشتی نمادین از تداوم مفهوم مبارزه با ظلم است که در حافظه فرهنگی ایرانیان ریشه دارد.

نخستین حضور در جشنواره ۱۰۰ و برنامه‌ای برای جشنواره حقیقت

علیپور با اشاره به سابقه فعالیت خود گفت: این نخستین بار است که در جشنواره فیلم ۱۰۰ حضور پیدا می‌کنم. پیش از این تجربه ساخت آثار مستند را داشته‌ام و در حال حاضر نیز یک اثر بلند مستند را برای حضور در جشنواره سینما حقیقت آماده می‌کنم که به نظرم اثری قابل توجه خواهد شد.

او جشنواره فیلم ۱۰۰ را به دلیل تمرکز بر فیلم کوتاه و حضور نسل جدید فیلمسازان، رویدادی متفاوت توصیف کرد.

فرصتی برای شبکه‌سازی نسل جوان سینما

کارگردان «مردی دیگر» درباره ویژگی‌های این جشنواره اظهار کرد: من تجربه حضور در جشنواره‌هایی مانند جشنواره فیلم فجر و جشنواره‌های بین‌المللی را داشته‌ام، اما ویژگی متمایز جشنواره ۱۰۰، حضور همزمان فیلمسازان جوان، کارگردان‌های پیشکسوت و عوامل تأثیرگذار سینماست.

به گفته او، این هم‌نشینی موجب می‌شود فیلمسازان جوان بتوانند به‌صورت مستقیم با نسل باتجربه ارتباط بگیرند، از تجربیات آنان استفاده کنند و با تماشای آثار کوتاه، دانش و مهارت خود را ارتقا دهند. این تعامل، به گسترش شبکه ارتباطی میان فیلمسازان و افزایش تجربه حرفه‌ای آنان کمک شایانی می‌کند.

علیپور در پایان ابراز امیدواری کرد که «مردی دیگر» بتواند با نگاه متفاوت خود به موضوع مقاومت و با تکیه بر ظرفیت‌های ادبیات حماسی ایران، نظر هیئت داوران و مخاطبان جشنواره را جلب کند و مسیر تازه‌ای برای روایت‌های مستند با بن‌مایه فرهنگی-تاریخی بگشاید.