بازنشری گسترده یک خبر و تصویر در روزهای اخیر درباره کشف لاشه یک توله یوزپلنگ آسیایی در پناهگاه حیات‌وحش میاندشت، موجی از نگرانی را میان دوستداران محیط زیست ایجاد کرد. حالا مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی با ارائه توضیحات رسمی اعلام کرده این رویداد جدید نیست و به حدود پنج ماه قبل بازمی‌گردد.

کشف لاشه در گشت محیط‌بانان میاندشت

به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، لاشه این توله یوزپلنگ در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ و در جریان گشت و کنترل محیط‌بانان در بخش شمالی پناهگاه حیات‌وحش میاندشت مشاهده شده است. محیط‌بانان در حین پایش دوره‌ای منطقه با این لاشه مواجه شدند و موضوع را برای بررسی‌های کارشناسی گزارش کردند.

پناهگاه حیات‌وحش میاندشت در شهرستان جاجرم خراسان شمالی، یکی از مهم‌ترین و آخرین زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی در ایران و جهان به شمار می‌رود. این گونه به شدت در معرض انقراض قرار دارد و بر اساس برآوردها کمتر از ۵۰ قلاده از آن در طبیعت ایران باقی مانده است، به همین دلیل هرگونه خبر مرتبط با تلفات یا مشاهده آن حساسیت بالایی ایجاد می‌کند.

علت مرگ به دلیل فساد پیشرفته لاشه نامشخص ماند

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی تأکید کرد در زمان کشف، لاشه دچار فساد پیشرفته بوده و همین موضوع امکان بررسی دقیق و کالبدگشایی علمی را از بین برده است. به همین دلیل علت دقیق تلف شدن توله یوز مشخص نشد و نمی‌توان درباره بیماری، حمله جانوران، کم‌آبی یا سایر عوامل طبیعی اظهار نظر قطعی کرد.

کارشناسان حیات‌وحش می‌گویند در چنین شرایطی که لاشه مدت قابل توجهی در طبیعت باقی مانده باشد، بافت‌های بدن به سرعت تجزیه می‌شود و نمونه‌برداری برای آزمایش‌های سم‌شناسی یا بیماری‌شناسی کارایی لازم را ندارد. از این رو پرونده این تلفات بدون تعیین علت نهایی بسته شده است.

بازنشری خبر قدیمی به عنوان رویداد جدید

در روزهای گذشته تصویر و خبری با عنوان کشف لاشه توله یوزپلنگ در میاندشت بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها دست به دست شد که این تصور را ایجاد کرد اتفاقی تازه در این پناهگاه رخ داده است. اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی ضمن تکذیب «جدید بودن» این خبر اعلام کرد: خبر و تصویر منتشر شده اخیر، مربوط به همان رویداد فروردین‌ماه است و هیچ کشف جدیدی در روزهای اخیر صورت نگرفته است.

این اداره کل از رسانه‌ها و کاربران فضای مجازی خواست پیش از بازنشر اخبار مرتبط با گونه‌های در معرض انقراض، زمان وقوع و منبع اصلی خبر را بررسی کنند تا از ایجاد نگرانی بی‌مورد و برداشت نادرست در افکار عمومی جلوگیری شود.

اهمیت حفاظت از میاندشت برای بقای یوز آسیایی

پناهگاه میاندشت به همراه منطقه توران، مهم‌ترین قلمرو باقی‌مانده برای یوزپلنگ آسیایی محسوب می‌شود. ویژگی‌های زیستگاهی این منطقه شامل دشت‌های وسیع، حضور آهوان به عنوان طعمه اصلی و تراکم پایین سکونت انسانی، آن را به زیستگاهی کلیدی تبدیل کرده است.

با این حال این گونه ارزشمند همچنان با تهدیدهای جدی مواجه است:

  • کاهش طعمه به دلیل شکار غیرمجاز آهو و قوچ
  • تصادفات جاده‌ای در محورهای عبوری از زیستگاه‌ها، به ویژه جاده میاندشت - عباس‌آباد
  • تخریب زیستگاه و حضور سگ‌های گله و ولگرد
  • خشکسالی و کاهش منابع آبی

کارشناسان تأکید می‌کنند پایش مستمر با دوربین‌های تله‌ای، تقویت پاسگاه‌های محیط‌بانی، فرهنگ‌سازی در جوامع محلی و ایمن‌سازی محورهای جاده‌ای از جمله اقدامات ضروری برای جلوگیری از تکرار تلفات یوزپلنگ آسیایی است. هرچند تلف شدن یک توله یوز حتی اگر مربوط به ماه‌ها قبل باشد، هشداری جدی برای ضرورت تشدید حفاظت از این گونه منحصر به فرد ایرانی است.