رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از ثبت کاهش بی‌سابقه حریق در جنگل‌ها و مراتع کشور خبر داد. بر اساس اعلام رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، مساحت عرصه‌های دچار حریق در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۳ درصد کاهش یافته و از نظر تعداد وقوع آتش‌سوزی نیز افت ۶۲ درصدی به ثبت رسیده است.

افلاطونی که در نشست شورای مدیران وزارت جهاد کشاورزی سخن می‌گفت، این موفقیت را نتیجه تغییر رویکرد کلان سازمان از مدیریت پراکنده عرصه‌ها به حکمرانی یکپارچه سرزمین و گذار از اقدامات واکنشی به برنامه‌ریزی پیشگیرانه دانست.

چهار محور تحول در مدیریت منابع طبیعی

به گفته معاون وزیر جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در راستای اجرای سیاست‌های ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی، چهار راهبرد اصلی را سرلوحه کار خود قرار داده است. این محورها شامل گذر از مدیریت عرصه‌ها به حکمرانی سرزمین، حرکت از مدیریت واکنش به مدیریت پیشگیری، تبدیل هزینه‌کرد صرف به خلق ارزش اقتصادی و جایگزینی مدیریت تمام دولتی با مدیریت مشارکت‌محور است.

وی تأکید کرد که این تغییر نگاه، مبنای تمام برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت سازمان قرار گرفته و هدف آن افزایش پایداری، بهره‌وری و تاب‌آوری عرصه‌های طبیعی کشور است.

هوشمندسازی و سامانه پیش‌بینی حریق «تیزنگر»

افلاطونی با اشاره به تلاش‌ها برای تبدیل سازمان منابع طبیعی به نهادی هوشمند و داده‌محور اظهار کرد: پایداری سامانه‌های مانیتورینگ و پایش هوشمند عرصه‌های منابع طبیعی به طور جدی در دستور کار قرار گرفته است.

به گفته وی، یکی از مهم‌ترین دستاوردها در این حوزه، راه‌اندازی و تثبیت سامانه پیش‌بینی حریق با عنوان «تیزنگر» است که با تحلیل داده‌های اقلیمی، پوشش گیاهی و ریسک نقاط مختلف، امکان هشدار زودهنگام و واکنش سریع را فراهم می‌کند. این سامانه در کنار سایر ابزارهای پایش ماهواره‌ای و میدانی، نقش مهمی در کاهش خسارت‌های ناشی از آتش‌سوزی ایفا کرده است.

نقش مشارکت مردم؛ از «هر دهیار یک جنگلبان» تا خانه همیار طبیعت

رئیس سازمان منابع طبیعی، مشارکت جوامع محلی را کلید اصلی حفاظت از جنگل‌ها دانست و گفت: بدون حضور و همراهی مردم، به‌ویژه روستاییان و دهیاران، امکان کنترل حریق در گستره وسیع منابع طبیعی وجود ندارد.

وی به اجرای دو طرح «هر دهیار یک جنگلبان» و «هر دهیاری یک خانه همیار طبیعت» اشاره کرد و افزود: این طرح‌ها با آموزش، تجهیز و سازماندهی نیروهای محلی، شبکه‌ای گسترده از دیده‌بانان و امدادگران اولیه در روستاهای حاشیه جنگل ایجاد کرده است. به گفته افلاطونی، همین حضور میدانی و مسئولیت‌پذیری محلی عامل اصلی کاهش ۸۳ درصدی مساحت و ۶۲ درصدی تعداد حریق‌ها بوده است.

تدوین دفترچه فرصت‌های سرمایه‌گذاری در منابع طبیعی

معاون وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود از تدوین دفترچه جامع فرصت‌های سرمایه‌گذاری در عرصه‌های منابع طبیعی خبر داد و گفت: این دفترچه در حال نهایی شدن است و ظرف یک ماه آینده ابلاغ خواهد شد.

وی هدف از این اقدام را خلق ارزش اقتصادی از عرصه‌های طبیعی، جذب سرمایه‌گذاری مسئولانه و ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع محلی عنوان کرد و افزود: رویکرد سازمان از نگاه صرفاً هزینه‌ای به نگاه درآمدزایی و ارزش‌آفرینی تغییر کرده است.

افلاطونی همچنین از تغییر رویکرد نظارتی سازمان خبر داد و گفت: برای تسهیل و تسریع در واگذاری و رهاسازی اراضی، نظارت‌های پیشینی به نظارت‌های پسینی تبدیل شده است تا ضمن حفظ اصول حفاظت، بروکراسی زائد کاهش یابد و سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری وارد عرصه شوند.

ثبت دقیق نهال‌ها در پروژه کاشت یک میلیارد درخت با سامانه «ساتک»

رئیس سازمان جنگل‌ها با اشاره به پروژه ملی کاشت یک میلیارد درخت اظهار کرد: برای عبور از آمارهای کاغذی و افزایش دقت و شفافیت، سامانه «ساتک» به عنوان مبنای اصلی ثبت نهال‌ها تعیین شده است.

به گفته وی، در این سامانه هر نهال با مختصات دقیق جغرافیایی، گونه و زمان کاشت ثبت می‌شود و امکان رصد، پایش رشد و ارزیابی واقعی پیشرفت پروژه فراهم خواهد بود. این اقدام از اعلام آمار غیرواقعی جلوگیری کرده و پاسخگویی دستگاه‌های مجری را افزایش می‌دهد.

تفاهم‌نامه‌های بین دستگاهی و احیای همکاری‌های بین‌المللی

افلاطونی به گسترش همکاری‌های فرابخشی سازمان نیز اشاره کرد و گفت: تفاهم‌نامه‌های متعددی با دستگاه‌های اجرایی از جمله وزارت راه و شهرسازی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان جوانان و جمعیت هلال احمر به اجرا درآمده است.

وی از بازگشت پروژه‌های مشترک با نهادهای بین‌المللی خبر داد و افزود: همکاری با برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) در ۹ استان کشور از سر گرفته شده و مذاکرات با طرف چینی برای توسعه همکاری‌ها در حوزه احیای جنگل‌ها و مقابله با بیابان‌زایی در حال پیشرفت است.

کاهش چشمگیر زمان استعلامات در سامانه پنجره واحد زمین

معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به عملکرد سامانه پنجره واحد زمین گفت: این سامانه ظرفیت‌های جدیدی برای وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌ها ایجاد کرده است.

به گفته وی، با استقرار این سامانه، میانگین زمان پاسخگویی به استعلامات از ۹۰ روز به ۲۱ روز کاهش یافته و مدت زمان صدور مجوزها نیز از ۲۵۳ روز به ۱۶۳ روز رسیده است. افلاطونی تأکید کرد که بر اساس قانون، تمام دستگاه‌ها از جمله شهرداری‌ها مکلف هستند مجوزهای مرتبط با زمین را از طریق پنجره واحد زمین دریافت کنند که این امر شفافیت، سرعت و عدالت در تخصیص اراضی را به دنبال دارد.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در پایان ابراز امیدواری کرد با تداوم رویکرد پیشگیرانه، هوشمندسازی و مشارکت مردمی، روند نزولی حریق در جنگل‌ها پایدار بماند و الگویی برای حفاظت از سایر عرصه‌های طبیعی کشور شود.