رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با ارائه آمار جدیدی از خسارت‌های وارد شده به زیرساخت‌های آموزشی در جریان جنگ تحمیلی اخیر، اعلام کرد بیش از یک هزار و ۵۰۰ فضای آموزشی در سراسر کشور مورد اصابت قرار گرفته و روند بازسازی مدارس آسیب‌دیده با مشارکت گسترده خیرین و نهادهای حمایتی در حال انجام است.

آیین بهره‌برداری همزمان از مدارس آسیب‌دیده در جنگ صبح امروز با حضور مسئولان آموزش و پرورش، خیرین مدرسه‌ساز و نمایندگان نهادهای مشارکت‌کننده برگزار شد. در این مراسم آخرین وضعیت بازسازی مدارس و برنامه مقاوم‌سازی فضاهای آسیب‌دیده تشریح شد.

آسیب به ۱۲۸۸ مدرسه و نیاز ۱۶ مدرسه به مقاوم‌سازی اساسی

حمیدرضا خان‌محمدی، رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس، در این آیین گفت: بر اساس آمارهای جمع‌آوری‌شده، در جریان جنگ ۱۵۷۰ فضای آموزشی مورد اصابت قرار گرفته است که این آمار علاوه بر مدارس، دانشگاه‌های تربیت معلم و سایر مراکز آموزشی را نیز شامل می‌شود.

به گفته وی، از این تعداد ۱۲۸۸ مدرسه به درجات مختلف دچار آسیب شده‌اند. در میان مدارس آسیب‌دیده، ۱۶ مدرسه به دلیل شدت خسارت نیاز به مقاوم‌سازی جدی و اساسی داشتند که عملیات عمرانی آن‌ها در اولویت قرار گرفت.

خان‌محمدی افزود: خوشبختانه تاکنون عملیات مقاوم‌سازی ۶ مدرسه از این ۱۶ مدرسه به طور کامل به پایان رسیده و این مدارس با انجام اقدامات فنی و ایمن‌سازی، آماده بهره‌برداری شده‌اند و از نخست مهرماه در اختیار دانش‌آموزان قرار خواهند گرفت.

بسته‌های مقاوم‌سازی برای ۷ استان آسیب‌دیده

رئیس سازمان نوسازی مدارس با اشاره به پراکندگی جغرافیایی خسارت‌ها اظهار کرد: بسته‌های مقاوم‌سازی برای مدارس استان‌های مختلف آماده شده است. استان‌های مرکزی (شهرستان خمین)، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، فارس، اصفهان، کردستان و کرمانشاه در فهرست استان‌های دارای مدارس آسیب‌دیده قرار دارند.

وی تأکید کرد: استان اصفهان بیشترین میزان اصابت به فضاهای آموزشی را داشته است و به همین دلیل سهم بیشتری از برنامه‌های مقاوم‌سازی و بازسازی به این استان اختصاص یافته است. به محض تکمیل هر بسته، مدارس مربوطه تحویل آموزش و پرورش و آماده حضور دانش‌آموزان خواهد شد.

تکیه بازسازی بر مشارکت خیرین به جای بودجه دولتی

نکته قابل توجه در سخنان رئیس سازمان نوسازی، تشریح مدل متفاوت تأمین مالی پروژه‌های بازسازی بود. خان‌محمدی تصریح کرد: بخش عمده اعتبارات مورد نیاز برای بازسازی مدارس آسیب‌دیده از سوی دولت تأمین نشده، بلکه با همت و مشارکت خالصانه جامعه خیرین فراهم شده است.

وی ادامه داد: وزارت آموزش و پرورش تنها با اختصاص ۲۰ درصد از تعهدات خود، مسیر را برای عملیاتی شدن این پروژه‌ها هموار کرده و نقش تسهیل‌گر و هماهنگ‌کننده را بر عهده داشته است. این در حالی است که برآورد کلی آموزش و پرورش برای بازسازی کل فضاهای آسیب‌دیده حدود ۳.۷ هزار میلیارد تومان بوده که از این میزان، وزارت آموزش و پرورش تعهد ۱.۲ هزار میلیارد تومانی را تقبل و عملیاتی کرده است.

به گفته خان‌محمدی، این الگوی مشارکت نشان می‌دهد بازسازی مدارس آسیب‌دیده از جنگ با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی و مسئولیت اجتماعی نهادهای مختلف پیش رفته و دولت به تنهایی بار مالی پروژه‌ها را بر دوش نکشیده است.

از دفتر آیت‌الله سیستانی تا بنیاد برکت و خیر ترکیه‌ای

مدیرعامل جامعه خیرین مدرسه‌ساز نیز در این مراسم از حمایت گسترده نهادهای مذهبی، بنیادهای توسعه‌ای و خیرین داخلی و خارجی قدردانی کرد. وی نقش قرارگاه جهادی وزارت آموزش و پرورش و تلاش‌های دبیران قرارگاه‌های روستایی، به ویژه آقای دهقانی، را در پیشبرد کارهای میدانی و عملیاتی بسیار مهم دانست.

وی همچنین مشارکت انجمن‌های اولیا و مربیان را چشمگیر توصیف کرد و گفت: همراهی خانواده‌ها در کنار خیرین، سرعت بازسازی را به طور محسوسی افزایش داده است.

در ادامه به نقش نهادهای حمایتی اشاره شد: از دفتر آیت‌الله سیستانی و آستان مقدس امام رضا (ع) تا بنیاد برکت که با پرداخت ۱۰۰ میلیارد تومان در بخش ساخت‌وساز به صورت مستمر در کنار آموزش و پرورش بوده است، همگی در این مسیر مشارکت فعال داشته‌اند.

به گفته مسئولان، حتی موسسه کوثر ترکیه نیز در اقدامی الگو، مسئولیت ساخت و تجهیز یک هنرستان آسیب‌دیده را به طور کامل بر عهده گرفته است که نمونه‌ای از همکاری‌های فرامرزی در حوزه مدرسه‌سازی به شمار می‌رود.

تمرکز بر مناطق محروم و مرزی

خان‌محمدی با بیان اینکه پروژه‌های بازسازی حتی در دشوارترین مناطق کشور نیز با سرعت در حال اجراست، به شهر ایرانشهر به عنوان یکی از مناطق سخت‌گذر اشاره کرد و گفت: با حمایت نهادهای مختلف و خیرین محلی، عملیات بازسازی در این مناطق نیز بدون وقفه ادامه دارد تا فضایی ایمن، استاندارد و علمی برای تحصیل دانش‌آموزان که آینده‌سازان کشور هستند، فراهم شود.

وی تأکید کرد: هدف نهایی نه تنها جبران خسارت‌های جنگ، بلکه ارتقای کیفیت فضاهای آموزشی به سطحی بالاتر از وضعیت قبل است، به گونه‌ای که مدارس بازسازی‌شده از نظر استحکام، تجهیزات و ایمنی در برابر حوادث احتمالی آینده نیز مقاوم باشند.

قرار است با تکمیل مراحل مقاوم‌سازی، سایر مدارس باقی‌مانده از فهرست ۱۶ مدرسه نیازمند بازسازی اساسی نیز به تدریج تا ماه‌های آینده به بهره‌برداری برسند. مسئولان سازمان نوسازی مدارس ابراز امیدواری کردند با تداوم همراهی خیرین، هیچ دانش‌آموزی به دلیل کمبود فضای آموزشی، سال تحصیلی جدید را با تأخیر آغاز نکند.