بانک مرکزی نتیجه پانزدهمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی در سال جاری را اعلام کرد؛ حراجی که روز ۲۴ شهریورماه برگزار شد و بار دیگر نقش صندوقهای درآمد ثابت و فعالان بازار سرمایه را بهعنوان خریداران اصلی اوراق دولتی پررنگ کرد.
عرضه ۱۱۳ همتی در برابر فروش ۱۰ همتی
بر اساس اعلام بانک مرکزی، در حراج پانزدهم چهار نماد اوراق مرابحه عام دولتی شامل «اراد ۲۹۶»، «اراد ۲۹۷»، «اراد ۲۹۹» و «اراد ۳۰۶» روی میز فروش قرار گرفت. ارزش عرضه این نمادها به ترتیب ۳.۹ همت برای اراد ۲۹۶، ۷۵ همت برای اراد ۲۹۷، ۸ همت برای اراد ۲۹۹ و ۲۷ همت برای اراد ۳۰۶ بود که مجموع عرضه را به ۱۱۳.۹ هزار میلیارد تومان رساند.
با این حال، میزان استقبال در سمت تقاضا محدودتر بود. در پایان حراج، تنها دو نماد به فروش رفت: اراد ۲۹۷ به ارزش ۴۰۰ میلیارد تومان (۰.۴ همت) و اراد ۳۰۶ به ارزش ۱۰ همت. به این ترتیب کل فروش این مرحله حدود ۱۰.۴ همت ثبت شد؛ رقمی که کمتر از ۱۰ درصد کل اوراق عرضهشده را شامل میشود.
خریداران اصلی چه کسانی بودند؟
نکته قابل توجه حراج پانزدهم، ترکیب خریداران آن بود. طبق گزارش بانک مرکزی، تقریبا تمامی خریدها توسط اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در بازار سرمایه انجام شده و سهم اصلی به صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت اختصاص داشته است.
در مقابل، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانکها و موسسات اعتباری در این مرحله هیچ خریدی ثبت نکردند. این موضوع در حالی است که برخی کارشناسان حوزه اوراق مالی اسلامی تأکید میکنند آمار اولیه بانک مرکزی صرفا معاملات بازار اولیه را پوشش میدهد و در عمل، حجم خرید نهایی اوراق توسط شبکه بانکی معمولا فراتر از ارقام اعلامشده در گزارشهای ابتدایی است. به گفته این کارشناسان، بخشی از معاملات ممکن است در مراحل تسویه یا بازار ثانویه تکمیل و در گزارشهای تفصیلی بعدی منعکس شود.
نرخ بازده ۴۰.۶ درصدی با سود اسمی ۲۳ درصد
بر اساس جزئیات منتشرشده، نرخ بازده تا سررسید اوراق به فروشرفته در این مرحله ۴۰.۶۱ درصد تعیین شده است. این نرخ برای اوراق با سررسید شهریور و مهر سال آینده و همچنین اوراق با سررسید دو ساله یکسان اعلام شده، در حالی که نرخ اسمی سود این اوراق ۲۳ درصد است.
فاصله میان نرخ اسمی و نرخ بازده موثر، نشاندهنده انتشار اوراق با قیمت کمتر از ارزش اسمی (تنزیل) است؛ موضوعی که در شرایط فعلی بازار پول و با توجه به انتظارات تورمی و نرخ سود در بازارهای موازی، برای جذابکردن اوراق جهت صندوقها و سایر سرمایهگذاران در نظر گرفته میشود. نرخ بازده نزدیک به ۴۱ درصد، بازدهی قابل توجهی برای صندوقهای درآمد ثابت محسوب میشود و میتواند بر ترکیب دارایی و بازدهی ماهانه این صندوقها اثر مستقیم بگذارد.
درآمد دولت از فروش اوراق در سال جاری به ۳۱۴ همت رسید
بانک مرکزی در ادامه گزارش خود، عملکرد تجمیعی حراجهای امسال را نیز تشریح کرده است. بر این اساس، مجموع ارزش اوراق مرابحه فروختهشده در ۱۵ حراج برگزار شده از ابتدای سال تاکنون به ۳۱۴.۷ همت رسیده است.
این رقم بیانگر آن است که دولت در سال جاری بخش قابل توجهی از تامین مالی خود را از مسیر انتشار اوراق بدهی دنبال کرده و بازار سرمایه بهویژه صندوقهای با درآمد ثابت، نقش محوری در جذب این اوراق ایفا کردهاند. فروش بیش از ۳۱۴ همتی اوراق در کمتر از ۶ ماه، نشان میدهد متوسط فروش هر حراج حدود ۲۱ همت بوده، هرچند نوسان عرضه و تقاضا در حراجهای مختلف قابل توجه بوده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند تداوم انتشار اوراق با نرخهای بازده بالا، از یک سو به دولت برای پوشش کسری بودجه و تامین مالی پروژهها کمک میکند و از سوی دیگر میتواند بر نرخ سود بینبانکی، نرخ بهره بازار آزاد و حتی روند بازار سهام اثرگذار باشد. از این رو، تعادل میان حجم انتشار اوراق و کنترل نرخ بازده، یکی از چالشهای اصلی سیاستگذار پولی و مالی در ماههای پیش رو خواهد بود.
حراج شانزدهم در ۳۱ شهریور برگزار میشود
بانک مرکزی همچنین از برگزاری شانزدهمین مرحله حراج اوراق مالی اسلامی دولتی در سال جاری در تاریخ ۳۱ شهریورماه خبر داده است. در این مرحله، پنج نماد جدید از اوراق مرابحه عام دولتی کوپندار عرضه خواهد شد.
ویژگی این اوراق، پرداخت کوپن سود با تواتر ششماهه (دو بار در سال) است و مجموع ارزش اسمی اوراق عرضهشده در حراج شانزدهم ۴۳.۳ همت برآورد میشود. جزئیات مربوط به نمادها، سررسید و نرخهای پیشنهادی این مرحله طبق روال معمول، یک روز پیش از برگزاری حراج از طریق اطلاعیه بانک مرکزی و سازمان بورس اعلام خواهد شد.
با توجه به روند حراجهای اخیر، انتظار میرود صندوقهای درآمد ثابت همچنان اصلیترین متقاضیان این اوراق باشند، هرچند میزان مشارکت بانکها و تصمیمات وزارت اقتصاد درباره پذیرش قیمتها و نرخهای پیشنهادی، نقش تعیینکنندهای در حجم نهایی فروش حراج شانزدهم خواهد داشت.
نظرات (0)