فیلم سینمایی «تهران کنارت» به کارگردانی یکی از فیلمسازان جوان کشور، این روزها با حاشیه‌ای تازه در عرصه اکران سینمای ایران خبرساز شده است. این فیلم که پیش‌تر مجوز نمایش خود را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده بود، حالا در قالب یک اکران ویژه با عنوان «نسخه کارگردان» روی پرده رفته است.

«نسخه کارگردان»؛ عبارت تازه در سینمای ایران

آنچه توجه منتقدان و فعالان رسانه‌ای را جلب کرده، درج عبارت «نسخه کارگردان» روی پوستر رسمی این اکران ویژه است. این عبارت که در سینمای ایران کمتر دیده شده، یادآور ادبیات تبلیغاتی برخی کتاب‌فروشی‌ها در راسته انقلاب است که با عباراتی مانند «نسخه بدون سانسور» سعی در جلب مخاطب دارند.

به نظر می‌رسد استفاده از این عنوان بیش از آنکه نشان‌دهنده تفاوت ماهوی در محتوای فیلم باشد، به عنوان ابزاری برای تحریک کنجکاوی مخاطبان و افزایش فروش گیشه به کار گرفته شده است. این رویکرد اگرچه از منظر بازاریابی سینمایی جالب توجه است، اما از منظر حقوقی و نظارتی پرسش‌هایی را ایجاد کرده است.

فیلمی با مجوز رسمی اما با ادعایی جدید

نکته مهم آن است که نسخه در حال اکران «تهران کنارت» همان نسخه‌ای است که پیش‌تر از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پروانه نمایش گرفته است. حال اگر «نسخه کارگردان» با این نسخه تفاوت داشته باشد، مبنای قانونی نمایش آن زیر سؤال می‌رود. این ابهام باعث شده برخی این اقدام را بی‌اعتنایی به فرآیندهای قانونی صدور مجوز و چارچوب‌های نظارتی سینمای ایران تلقی کنند.

در گفت‌وگوهای غیررسمی با برخی تماشاگران فیلم، به ویژه از نسل‌های دهه هفتاد و هشتاد، بسیاری معتقد بودند که فیلم در مجموع اثر چندان رضایت‌بخشی نیست و انتظارات آن‌ها را برآورده نکرده است. این در حالی است که فیلم در روزهای ابتدایی اکران خود، با اتکا به همین حاشیه‌ها و فضاسازی‌های تبلیغاتی، توانست توجه مخاطبان زیادی را به خود جلب کند.

واکنش‌ها به یک بدعت تازه

این رویداد بحث‌هایی را در محافل سینمایی و رسانه‌ای ایران برانگیخته است. برخی این اقدام را نوآوری در شیوه اکران و بازاریابی سینمایی می‌دانند و برخی دیگر آن را بدعتی می‌خوانند که می‌تواند به بی‌اعتبار شدن فرآیند نظارت و صدور مجوز در سینما منجر شود.

به نظر می‌رسد نهادهای نظارتی سینمایی نیز باید در این زمینه موضع‌گیری شفافی داشته باشند تا مشخص شود آیا عنوان «نسخه کارگردان» صرفاً یک برچسب تبلیغاتی است یا واقعاً نسخه متفاوتی از فیلم در حال اکران است. این شفاف‌سازی می‌تواند از شکل‌گیری رویه‌ای جلوگیری کند که در آن عناوین فریبنده جایگزین محتوای باکیفیت در سینمای ایران شوند.

فیلم «تهران کنارت» در حالی با این حاشیه‌ها به اکران خود ادامه می‌دهد که باید دید آیا این شیوه جدید تبلیغات سینمایی به یک رویه رایج تبدیل خواهد شد یا صرفاً یک استثنا باقی می‌ماند.