اکبر عبدی، نامی آشنا برای تمام دوستداران سینمای ایران، این بار سوژه یادداشتی تحلیلی از سوی آریو همتی، منتقد سینما و نویسنده کتاب «جهان سینما در وضعیت ابرفیلم» قرار گرفته است. همتی در این یادداشت که به تازگی منتشر شده، عبدی را به عنوان «بازیگر مؤلف» و یکی از مهمترین چهرههای کمدی ایران معرفی میکند.
ویژگیهای منحصربهفرد یک بازیگر برجسته
در این یادداشت که با عنوان «اکبر عبدی، بازیگر مؤلف» منتشر شده، به تواناییهای چندوجهی این بازیگر اشاره شده است. از جمله این ویژگیها میتوان به درک عمیق کاراکتر، گریمپذیری بالای چهره، توانایی تغییر صدا و تسلط بر زبانها، گویشها و لهجههای مختلف اشاره کرد. قدرت بداههگویی و عشق به بازیگری نیز از دیگر عواملی است که به گفته همتی، عبدی را در تأثیرگذاری بر مخاطب موفق کرده است.
همتی تأکید میکند که اکبر عبدی توانسته در هر دو وجه سینما یعنی سینمای اندیشهمحور و سینمای گیشهای موفق عمل کند و آثار پرفروش متعددی را در کارنامه هنری خود ثبت نماید.
چهار اصل در فلسفه بازیگری
نویسنده این یادداشت تحلیلی با طرح چهار اصل مهم در فلسفه بازیگری، به بررسی جایگاه عبدی در سینمای ایران پرداخته است. نخستین اصل به انتخاب اثر و نقش بازمیگردد. به گفته همتی، انتخابهای عبدی در فیلمهای مؤلفی همچون «اجارهنشینها»، «ای ایران»، «مادر»، «دلشدگان»، «ناصرالدینشاه آکتور سینما»، «هنرپیشه» و «آدم برفی» همواره حاوی پتانسیلهای نهفته برای کشف وجوه تازه بازیگری او بوده است.
دومین اصل، مفهوم «دگرسوژگی» است. از این منظر، بازیگر زمانی به درجه والایی از بازی میرسد که کاراکتر را نه بهعنوان یک ابژه، بلکه بهعنوان موجودی در جایگاه نگریستن به جهان در نظر بگیرد. همتی معتقد است این ویژگی در تمامی بازیهای مؤلف اکبر عبدی قابل مشاهده است.
دیالکتیک ادراکی و سوژههای شناور
سومین اصل به «دیالکتیک ادراکی» مربوط میشود. در این رویکرد، برخلاف دیالکتیک تضاد که نقش و بازیگر در تقابل با یکدیگر قرار دارند، هر دو بهمثابه تزهایی همافزا عمل میکنند. به اعتقاد همتی، فیلم «مادر» یکی از الگوهای باشکوه این رویکرد در تاریخ سینمای ایران به شمار میرود.
چهارمین اصل به «سوژههای شناور» اختصاص دارد. بر اساس این مفهوم، بازیگر در طول فیلم حق نشستن در جایگاه سوژه محض را ندارد اما میتواند بهعنوان بخشی از حقیقت و در همافزایی با کاراکتر، در جایگاه سوژه قرار گیرد. این مفهوم به عبور از دیکتاتوری متن، صدا، بازی یا کاراکتر کمک میکند. همتی اوج این ویژگی را در فیلم «آدم برفی» میبیند.
جایگاه عبدی در سینمای کمدی ایران
آریو همتی در بخش دیگری از یادداشت خود، اکبر عبدی را در کنار هنرمندانی همچون نصرت کریمی، نصرتالله وحدت، پرویز صیاد، مهران مدیری، فاطمه معتمدآریا، ایرج طهماسب، سروش صحت و رضا عطاران در زمره چهرههای برتر سینمای کمدی ایران قرار داده است.
این منتقد سینما تأکید دارد که عبدی با وجود موفقیت در آثار پرفروش گیشهای، هرگز از کیفیت هنری و عمق بازیگری غافل نمانده و فیلمهایی مانند «اجارهنشینها» و «آدم برفی» نمونههایی از تلفیق موفق سینمای اندیشهمحور و گیشهپسند در کارنامه او هستند.
یادداشت تحلیلی آریو همتی در حالی منتشر شده است که اکبر عبدی همچنان پس از دهها سال فعالیت هنری، یکی از محبوبترین و تأثیرگذارترین بازیگران تاریخ سینمای ایران به شمار میرود و آثارش همچنان از سوی منتقدان و مخاطبان مورد توجه قرار دارد.
نظرات (0)