مرحوم شیرمحمد اسپندار، یکی از برجسته‌ترین نوازندگان موسیقی بلوچستان و از مفاخر موسیقی نواحی ایران، در گفت‌وگویی که اخیراً بازنشر شده، از ماجرای پیشنهاد مهاجرت به فرانسه و دلایل رد آن گفته است. این هنرمند فقید که سال‌ها در عرصه موسیقی محلی بلوچستان فعالیت داشت، با ابراز عشق و علاقه وصف‌ناپذیر خود به میهن، تأکید کرد که هیچ‌چیز نمی‌تواند جایگزین خاک ایران برای او باشد.

پیشنهاد فرانسوی‌ها

اسپندار در این مصاحبه که در سال‌های پیش از درگذشتش انجام شده، روایت می‌کند: «وقتی به فرانسه رفتم، به من گفتند که ویزا می‌دهیم و زن و بچه‌ات را هم به فرانسه می‌آوریم. یک ساختمان هم در اختیارت قرار می‌دهیم.» این پیشنهاد که می‌توانست زندگی راحتی را برای او و خانواده‌اش رقم بزند، با واکنشی غیرمنتظره از سوی این هنرمند بلوچستانی روبه‌رو شد.

او در پاسخ به این پیشنهاد گفته بود: «یک سر ناخن از خاک ایران را به تمام دنیا نمی‌دهم.» این جمله کوتاه اما پرمعنا، عمق ارادت و دلبستگی این هنرمند به سرزمین مادری‌اش را به خوبی نشان می‌دهد.

شیرمحمد اسپندار که بود؟

شیرمحمد اسپندار، از نامدارترین نوازندگان موسیقی بلوچستان، در سال ۱۳۲۸ در روستای تیس کنارک در استان سیستان و بلوچستان متولد شد. او نوازنده چیره‌دست قیچک (یکی از سازهای سنتی بلوچستان) و همچنین بنجو بود و در طول حیات هنری خود، تأثیر شگرفی بر معرفی و ترویج موسیقی بلوچستان در سطح ملی و بین‌المللی داشت.

اسپندار در جشنواره‌های متعدد داخلی و خارجی شرکت کرد و جوایز ارزشمندی را برای ایران به ارمغان آورد. سبک خاص نوازندگی و تسلط او بر رپرتوار گسترده موسیقی بلوچستان، موجب شد تا بسیاری از پژوهشگران موسیقی، او را یکی از ستون‌های اصلی موسیقی نواحی ایران بدانند.

عشق به ایران در برابر وسوسه مهاجرت

ماجرای پیشنهاد مهاجرت به فرانسه تنها یکی از نمونه‌های متعدد علاقه و وفاداری این هنرمند به ایران است. در شرایطی که بسیاری از هنرمندان به دلایل مختلف راهی کشورهای دیگر می‌شوند، اسپندار با وجود تمام سختی‌ها و مشکلات، ماندن در ایران را ترجیح داد و تا پایان عمر در زادگاه خود به فعالیت هنری ادامه داد.

این نوازنده نامدار سرانجام در ۲۶ بهمن ۱۳۹۹ و در سن ۷۱ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت و جامعه هنری ایران را در سوگ خود نشاند. با این حال، یاد و خاطره او و آثار ارزشمندش همچنان در میان دوستداران موسیقی نواحی ایران زنده است.

میراث ماندگار

بازنشر این گفت‌وگو پس از سال‌ها، بار دیگر توجه مخاطبان را به شخصیت والای این هنرمند وطندوست جلب کرده است. اسپندار نه تنها به عنوان یک نوازنده توانمند، بلکه به عنوان نمادی از عشق به ایران و پایبندی به ریشه‌های فرهنگی شناخته می‌شود.

موسیقی بلوچستان به عنوان بخشی ارزشمند از تنوع فرهنگی ایران، امروز مدیون تلاش‌های هنرمندانی همچون شیرمحمد اسپندار است که با عشق و تعهد، این میراث گرانبها را حفظ و به نسل‌های بعد منتقل کردند.