نمایش «لالایی زیر آوار» به کارگردانی حسین قاسمی که این روزها در عراق و در مسیر پیاده‌روی اربعین اجرا می‌شود، با هدف گرامیداشت یاد دانش‌آموزان نوجوانی تولید شده که سال گذشته به شهادت رسیدند. به گفته کارگردان این اثر، این نمایش تلاش دارد با زبان هنر، داستان مظلومیت این شهدا را برای مخاطبان داخل و خارج از کشور روایت کند.

ایده‌ای از دل یک عکس

حسین قاسمی درباره چگونگی شکل‌گیری ایده اولیه این نمایش گفت: «ایده اولیه «لالایی زیر آوار» از جایی شکل گرفت که تصویری از چند شهید نوجوان دیدم؛ دانش‌آموزانی که در سوم فروردین ۱۴۰۵، در حالی که چشم‌هایشان را بسته و مشغول خواندن زیارت عاشورا بودند و حال معنوی بسیار خوبی داشتند، به شهادت رسیدند.»

به گفته این کارگردان تئاتر، در میان این نوجوانان شهید، برادران دوقلویی نیز حضور داشتند و آشنایی با سرگذشت آن‌ها انگیزه ساخت این اثر نمایشی را در او تقویت کرد. او برای آگاهی از جزئیات این ماجرا با خانواده، دوستان، همشهری‌ها و برخی هم‌محله‌ای‌های این شهدا گفت‌وگو کرد.

جای خالی زائران کوچک کربلا در اربعین

قاسمی ادامه داد: «در پی این جست‌وجوها متوجه شدم که چند ماه پیش از این اتفاق، این دانش‌آموزان زائر کربلای معلی بودند. به همین دلیل فکر کردم حالا که در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی جای آن‌ها خالی است، بهتر است نمایشی برای گرامیداشت یادشان تولید شود و «لالایی زیر آوار» با همین نگاه شکل گرفت.»

این کارگردان با اشاره به ابعاد بین‌المللی اثرش گفت: «جنگ اخیر ما ابعاد جهانی داشت و شهدای اخیر به نوعی سند جنایت آمریکا و اسرائیل هستند؛ بنابراین احساس کردم این نمایش با بهره‌گیری از عکس‌ها و فیلم‌هایی که به مخاطبان بین‌المللی ارائه می‌دهد، می‌تواند تأثیرگذاری قابل توجهی داشته باشد.» او افزود بخشی از نمایش کاملاً مستند است و از آنجا که در «لالایی زیر آوار» بیشتر از زبان فیلم و تصویر استفاده شده، این اثر می‌تواند تأثیرگذاری جدی‌تر و جذاب‌تری داشته باشد و ابعاد جنایت آمریکا و اسرائیل را برای مخاطبان جهانی آشکارتر کند.

روایت خانواده‌ای که سه روز زیر آوار ماند

این اثر نمایشی، داستان خانواده شهید عبدی را روایت می‌کند که حدود سه روز زیر آوار ماندند و پیکر مطهرشان پس از جست‌وجوی فراوان از زیر آوار بیرون آورده شد. در این ماجرا محمدمهدی عبدی، محمدصالح عبدی، محمدسبحان عبدی و فرزانه بقرایی، مادر این سه شهید، جان خود را از دست دادند.

لالایی این نمایش از زبان پدر برای فرزندانش روایت می‌شود؛ اینکه آن شب چگونه خوابیدند و بر آن‌ها چه گذشت. قاسمی با اشاره به اینکه این شهدا زائر امام حسین (ع) بودند و امسال در اربعین جایشان خالی است، گفت: «با اجرای این اثر یادشان را گرامی می‌داریم و یادآوری می‌کنیم که آن‌ها همچنان همسفر و همراه ما هستند.»

تکرار عاشورا در روزگار ما

به باور این کارگردان، در ماجرای خانواده شهید عبدی، تاریخ بار دیگر تکرار شده است؛ پیدا شدن پیکرها از زیر آوار چند روز به طول انجامید و وقتی این موضوع روایت می‌شود، مخاطبان احساس می‌کنند که واقعه عاشورا و کربلای امام حسین (ع) بار دیگر تکرار شده است.

قاسمی با تأکید بر اینکه برش‌های مختلف تاریخ برای ما یادآور عاشورا و کربلاست، اظهار کرد: «ما از این واقعه آموخته‌ایم که هیچ‌گاه زیر بار ظلم و ستم نرویم؛ آموخته‌ایم که جان بدهیم اما خاک ندهیم. این جمله را در نمایش نیز آورده‌ام. امروز برای نشان دادن مظلومیت محبان و شیعیان اهل‌بیت (ع) باید در رویدادهای مهم بین‌المللی مانند راهپیمایی اربعین حضور داشته باشیم تا با زبان هنر، حس مشترک و وحدت را به مخاطبان منتقل کنیم.»

حضور در همایش تئاتر ملی اربعین

این کارگردان در پایان با اشاره به رسالت هنرمند گفت: «رسالت هر هنرمند این است که بتواند موقعیت‌های مختلف جامعه خود را در میدان‌های گوناگون به مخاطب نشان دهد. برای ما که تئاتر کار می‌کنیم، مکان اجرا تفاوتی ندارد و چه بهتر که در مسیر بهشتی مشایه امام حسین (ع) نمایش اجرا کنیم تا اقشار مختلف با آن همراه شوند.»

حضور در دهمین همایش راهپیمایی تئاتر ملی اربعین و اجرای این نمایش در این مسیر، به گفته قاسمی، افتخاری برای گروه اجراکننده بود تا از طریق هنر در این عزاداری بزرگ سهیم باشند.