معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با طرح پیشنهاد «دوره‌های کوتاه‌مدت همافزایی فناورانه» تأکید کرد که می‌توان از ظرفیت پیشرفت‌های کشور در حوزه‌های دفاعی، امنیت غذایی و سلامت برای جذب نخبگان خارجی به دانشگاه‌های ایران بهره برد. به گفته او، جذب دانشجوی بین‌الملل هرگز نباید با فدا کردن کیفیت آموزشی و منافع بلندمدت علمی همراه شود.

دیپلماسی علمی در کانون توجه کارگروه ملی جذب دانشجو

سید مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در هفتادودومین نشست اعضای کارگروه ملی جذب دانشجویان بین‌الملل که چهارمین نشست حضوری این کارگروه بود، درباره ضرورت‌های دیپلماسی علمی سخن گفت. وی با اشاره به اهمیت اقتصاد آموزش عالی و درآمدزایی از محل جذب دانشجو، هشدار داد که این ملاحظات مالی نباید جایگاه بین‌المللی و منافع علمی بلندمدت دانشگاه‌های کشور را به حاشیه براند.

دانشجویان خارجی؛ سفیران علمی ایران در جهان

ابطحی با تأکید بر کارکردهای «نرم» جذب دانشجوی خارجی گفت که حضور دانشجویان بین‌المللی در ایران فراتر از یک مبادله آموزشی است و ظرفیتی برای تحکیم پیوندهای علمی و دوستی میان ملت‌ها به شمار می‌رود. وی خاطرنشان کرد بسیاری از دانش‌آموختگان خارجی دانشگاه‌های ایران اکنون به سفیران علمی کشور در کشورهای خود تبدیل شده‌اند و همین موضوع باید به‌عنوان اصلی‌ترین مزیت راهبردی در سیاست‌گذاری‌ها مدنظر قرار گیرد.

ضرورت غربالگری متمرکز در پذیرش و آموزش

معاون پژوهشی وزارت علوم با انتقاد از برخی کاستی‌ها در فرآیندهای پذیرش و آموزش دانشجویان بین‌الملل، نسبت به افت استانداردهای آموزشی هشدار داد. وی تأکید کرد نباید اجازه داد به قیمت جذب کمی دانشجو، کیفیت آموزش زیر سؤال برود؛ نمونه‌هایی که دانشجو پس از پایان تحصیل مهارت زبانی یا تخصصی لازم را کسب نکرده، به اعتبار علمی کشور آسیب می‌زند. به همین دلیل او خواستار پیاده‌سازی یک نظام «غربالگری متمرکز» با معیارهای سخت‌گیرانه برای پذیرش و سنجش خروجی‌ها در همه دانشگاه‌ها شد.

تنوع ملیت؛ راهی برای مرجعیت علمی

ابطحی انحصار بازار جذب دانشجو به یک یا دو کشور خاص را یک ضعف راهبردی خواند و بر لزوم متنوع‌سازی سبد ملیت دانشجویان بین‌الملل تأکید کرد. وی با اشاره به توانمندی‌های علمی و ضریب هوشی بالای دانش‌آموختگان کشورهای آسیای میانه، خواستار طراحی سازوکارهای هوشمندانه برای تعامل علمی و جذب نخبگان این مناطق شد.

دوره‌های کوتاه‌مدت؛ پلی به سوی تحصیلات تکمیلی

معاون پژوهشی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنانش پیشنهاد کرد با توجه به پیشرفت‌های چشمگیر جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های دفاعی، امنیت غذایی و سلامت، دوره‌های کوتاه‌مدتی برای نخبگان و فارغ‌التحصیلان برتر کشورهای هدف تعریف شود تا آنان با ظرفیت‌های فناورانه ایران آشنا شده و برای ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی جذب دانشگاه‌های کشور شوند.

دکتری؛ کلید اتصال به شبکه‌های پژوهشی جهان

جذب دانشجوی دکتری از نگاه ابطحی، کلید اتصال دانشگاه‌های ایران به شبکه‌های آزمایشگاهی و تحقیقاتی بین‌المللی است. وی گفت اگر دانشگاه‌ها بتوانند با حفظ استانداردهای کیفی در مقطع دکتری دانشجو جذب کنند، پیوندهای پژوهشی میان ایران و کشورهای منطقه تقویت خواهد شد. او در پایان ضمن قدردانی از سازمان امور دانشجویان برای ساماندهی وضعیت رفاهی و آموزشی دانشجویان بین‌الملل، بر لزوم همافزایی میان حوزه‌های پژوهشی و بین‌الملل برای تحقق اهداف کیفی در مسیر مرجعیت علمی کشور تأکید کرد.